Humanitext Reader

凯撒 · 高卢战记 §3.13.1-3.13.9

维内蒂人船只的结构与海战优势

第 102 段,共 404 段 · 拉丁语

内容简介

描述了维内蒂人船只的坚固结构及其相对于罗马船只的各种优势,解释了罗马人在海战中面临的困难。

§3.13.1Namque ipsorum naves ad hunc modum factae armataeque erant: carinae aliquanto planiores quam nostrarum navium, quo facilius vada ac decessum aestus excipere possent; §3.13.2prorae admodum erectae atque item puppes, ad magnitudinem fluctuum tempestatumque accommodatae; §3.13.3naves totae factae ex robore ad quamvis vim et contumeliam perferendam; §3.13.4transtra ex pedalibus in altitudinem trabibus, confixa clavis ferreis digiti pollicis crassitudine; §3.13.5ancorae pro funibus ferreis catenis revinctae; §3.13.6pelles pro velis alutaeque tenuiter confectae, [hae] sive propter inopiam lini atque eius usus inscientiam, sive eo, quod est magis veri simile, quod tantas tempestates Oceani tantosque impetus ventorum sustineri ac tanta onera navium regi velis non satis commode posse arbitrabantur.
因为他们自己的船只是按照这种方式建造和装备的:船底比我们船只的船底要平坦得多,以便能更容易地应对浅滩和退潮;船首和船尾都非常高,以适应巨大的波浪和风暴;整艘船都是用橡木建造的,以承受任何暴力和冲击;横梁由一英尺厚的木料制成,用大拇指粗细的铁钉固定;锚不用缆绳,而是用铁链系紧;用皮和薄鞣革代替帆,[这]或者是由于缺乏亚麻以及对其使用的无知,或者是由于——这更接近事实——他们认为大洋上如此巨大的风暴和如此强烈的风力无法用帆来抵挡,而且如此沉重的船只也无法用帆十分方便地操纵。
§3.13.7Cum his navibus nostrae classi eius modi congressus erat ut una celeritate et pulsu remorum praestaret, reliqua pro loci natura, pro vi tempestatum illis essent aptiora et accommodatiora.
我们的舰队与这些船只的交战情况是这样的:我们的舰队仅在速度和划桨力量上占优势,而在其余的一切方面,根据当地的自然情况和风暴的威力,对他们来说都更为合适和适应。
§3.13.8Neque enim iis nostrae rostro nocere poterant (tanta in iis erat firmitudo), neque propter altitudinem facile telum adigebatur, et eadem de causa minus commode copulis continebantur.
因为我们的船只既无法用船首冲角伤害它们(它们的坚固程度是如此之大),又因为其高度而无法轻易向其投掷武器,并且由于同样的原因,用接舷钩将它们固定也十分不便。
§3.13.9Accedebat ut, cum [saevire ventus coepisset et] se vento dedissent, et tempestatem ferrent facilius et in vadis consisterent tutius et ab aestu relictae nihil saxa et cotes timerent; quarum rerum omnium nostris navibus casus erat extimescendus.
此外,当[风暴开始肆虐]他们顺风行驶时,他们既能更容易地忍受风暴,在浅滩中也停泊得更安全,而在退潮被留下来时,他们也一点不害怕岩石和暗礁;这一切情况的发生,对我们的船只来说都是必须极度畏惧的。

词汇与语法注释

  1. §3.13.1quo facilius vada ac decessum aestus excipere possent — 由 quo 引导的带比较级(facilius)和虚拟语气(possent)的目的从句。当从句中含有比较级时,通常用 quo 代替 ut。这里的 excipere 在文意中表示“经受住”或“妥善应对”浅滩和退潮。
  2. §3.13.3ad quamvis vim et contumeliam perferendam — 介词 ad 加上动形容词(perferendam)的宾格表示目的。这里的 contumeliam 并非指对人的“侮辱”,而是比喻性地指自然威力和剧烈碰撞带来的“粗暴对待”或“剧烈损伤”。
  3. §3.13.6sive eo, quod est magis veri simile, quod — 表示原因的夺格 eo,其后连接解释其内容的同格 quod 从句。此结构与前面的 sive propter...(表示原因的介词短语)形成平行并列关系(sive eo, quod... 即“或者由于那个原因,即……”)。
  4. §3.13.7reliqua pro loci natura... illis essent aptiora — reliqua 是中性复数主格,名词性地指代“其余的所有事物”。与格的 illis 指代维内蒂人的船只(naves),作为比较级(aptiora et accommodatiora)的补足语。
  5. §3.13.9Accedebat ut — 引导名词性从句的 ut,该从句作为无人称动词 accedebat(“此外还有……”)的主语。在这个主语从句中,嵌套了一个 cum 从句(时间/情况)以及数个并列的动词(ferrent, consisterent, timerent)。
  6. §3.13.9ab aestu relictae nihil saxa et cotes timerent — timerent 的直接宾语是 saxa et cotes(岩石和暗礁),而 nihil 是起副词作用的“内部(或副词性)宾格”,表示强烈的否定“一点也不”。分词 relictae 是完成被动分词,修饰省略的主语 naves(阴性复数)。

引用这一段

凯撒, 高卢战记 §3.13.1-3.13.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:3.13.1-3.13.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。