Humanitext Reader

凯撒 · 高卢战记 §1.45.1-1.45.3

凯撒对罗马介入高卢正当性的论述

第 45 段,共 404 段 · 拉丁语

内容简介

凯撒对阿利奥维斯图斯进行反驳,以对盟友的义务和历史先例为由,指出罗马无法退出高卢事务。

§1.45.1Multa a Caesare in eam sententiam dicta sunt quare negotio desistere non posset: neque suam neque populi Romani consuetudinem pati ut optime meritos socios desereret, neque se iudicare Galliam potius esse Ariovisti quam populi Romani.
凯撒发表了许多符合这一意旨的言论,说明他为何不能放弃这一事务:不论是他自己的习惯还是罗马人民的习惯,都不允许背弃立下极高功勋的盟友;他也不认为高卢属于阿利奥维斯图斯,而不是属于罗马人民。
§1.45.2Bello superatos esse Arvernos et Rutenos a Q. Fabio Maximo, quibus populus Romanus ignovisset neque in provinciam redegisset neque stipendium posuisset.
阿维尔尼人和鲁特尼人在战争中被昆图斯·法比乌斯·马克西穆斯击败,但罗马人民宽恕了他们,既没有将他们降为行省,也没有强加贡税。
§1.45.3Quod si antiquissimum quodque tempus spectari oporteret, populi Romani iustissimum esse in Gallia imperium; si iudicium senatus observari oporteret, liberam debere esse Galliam, quam bello victam suis legibus uti voluisset.
因此,如果应当看重最古老的时间(历史优先权),那么罗马人民在高卢的统治就是最公正的;如果应当遵守元老院的决定,那么高卢应当是自由的,因为元老院曾希望这片虽在战争中被征服的高卢能使用其自身的法律。

词汇与语法注释

  1. 1.45.1in eam sententiam — 意为“符合这一意旨”或“在此意义上”,用于引出并概括后续的间接引语从句。
  2. 1.45.1pati ut optime meritos socios desereret — 动词 pati(允许)在此处接 ut + 虚拟语气(desereret)作其宾语,而非更常见的“对格+不定式”结构。由于主句动词为历史完成时(dicta sunt),根据时制一致原则,使用了未完成过去时虚拟语气。
  3. 1.45.3antiquissimum quodque tempus — 最高级与 quisque 结合的结构,字面意为“每一个最古老的时间”,即“越古老的时间”或“历史优先权”。
  4. 1.45.3bello victam suis legibus uti voluisset — 在关系从句 quam... voluisset 内部。voluisset 的主语是承接上文的 senatus(元老院)。bello victam 是修饰关系代词 quam(= Galliam)的完成分词,具有让步意味(“尽管在战争中被征服”)。uti 是 voluisset 的补充不定式,支配夺格 legibus。

引用这一段

凯撒, 高卢战记 §1.45.1-1.45.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.45.1-1.45.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。