Humanitext Reader

凯撒 · 高卢战记 §1.36.1-1.36.7

主张征服者权利并拒绝要求的阿利奥维斯图斯

第 36 段,共 404 段 · 拉丁语

内容简介

阿利奥维斯图斯拒绝了凯撒的要求,声称征服者有权支配被征服者,哈埃杜伊人因战败而已成为他的附庸,并表示随时准备与凯撒交战。

§1.36.1Ad haec Ariovistus respondit: ius esse belli ut qui vicissent iis quos vicissent quem ad modum vellent imperarent. Item populum Romanum victis non ad alterius praescriptum, sed ad suum arbitrium imperare consuesse.
对此,阿利奥维斯图斯回答说:战争的法则是,征服者可以按照自己的意愿支配被征服者;同样,罗马人民也是按照自己的裁量,而不是根据他人的指示来统治被征服者的。
§1.36.2Si ipse populo Romano non praescriberet quem ad modum suo iure uteretur, non oportere se a populo Romano in suo iure impediri.
如果他自己不指使罗马人民应当如何行使他们的权利,那么他在行使自己的权利时,也不应当受到罗马人民的阻碍。
§1.36.3Haeduos sibi, quoniam belli fortunam temptassent et armis congressi ac superati essent, stipendiarios esse factos.
哈埃杜伊人既然尝试了战争的命运,诉诸武力交战并被打败,就已经成为他的附庸。
§1.36.4Magnam Caesarem iniuriam facere, qui suo adventu vectigalia sibi deteriora faceret.
凯撒正犯下重大的不义之举,因为他的到来使他自己的贡赋收入减少了。
§1.36.5Haeduis se obsides redditurum non esse neque his neque eorum sociis iniuria bellum inlaturum, si in eo manerent quod convenisset stipendiumque quotannis penderent; si id non fecissent, longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum.
他不会把人质归还给哈埃杜伊人,但只要他们遵守已达成的协议,每年缴纳贡赋,他既不会对他们、也不会对他们的同盟者进行不义的战争;如果他们不这样做,罗马人民“兄弟”的称呼将对他们毫无益处。
§1.36.6Quod sibi Caesar denuntiaret se Haeduorum iniurias non neglecturum, neminem secum sine sua pernicie contendisse.
至于凯撒向他宣称不会对哈埃杜伊人所受的伤害视而不见,至今还没有任何人在与他对抗后而不招致自身毁灭的。
§1.36.7Cum vellet, congrederetur: intellecturum quid invicti Germani, exercitatissimi in armis, qui inter annos XIIII tectum non subissent, virtute possent.
凯撒若想交战,尽管放马过来:他将会明白,十四年来从未在屋顶下生活过、在武艺上训练有素且不可战胜的日耳曼人,凭着他们的勇气能做出什么。

词汇与语法注释

  1. §1.36.1ius esse belli ut qui vicissent iis quos vicissent quem ad modum vellent imperarent — ut从句(ut... imperarent)作为同位语从句解释“ius”(或作为“ius esse”的主语)。由于处于间接引语(oratio obliqua)中,其子句中的动词(vicissent, vicissent, vellent)均使用虚拟语气。
  2. §1.36.2Si ipse populo Romano non praescriberet — 这是间接引语中条件句的条件从句,动词 praescriberet 使用虚拟式未完成过去时。由于主句动词 respondit 为历史时态,根据时态呼应(consecutio temporum),此处选用未完成过去时。代词 ipse 指代说话者阿利奥维斯图斯本人。
  3. §1.36.5longe iis fraternum nomen populi Romani afuturum — afuturum 是 abfuturum(abesse 的将来不定式)的异体字。abesse 与与格(iis)连用,意为“远离某人”、“对某人无益”。“fraternum nomen populi Romani”指罗马人民授予哈埃杜伊人的“兄弟”这一盟友荣誉称号。
  4. §1.36.6Quod sibi Caesar denuntiaret — quod 是表示限制或提及的连词,意为“至于……之事”或“关于……”(源自关系代词的中性单数宾格)。
  5. §1.36.7congrederetur — 虚拟式未完成过去时(单数第三人称),由直接引语中的命令式(congrede 或 congrederis)在间接引语中转化而来。因受主句过去时态(respondit)的影响而使用未完成过去时。

引用这一段

凯撒, 高卢战记 §1.36.1-1.36.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.36.1-1.36.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。