§546Id nunc res indicium haec facit quo pacto factum volueris.
菲迪普斯:现在,这一事实本身证明了你曾希望以何种方式来办成此事。
§547Adeon me esse pervicacem censes cui mater siem §548Ut eo essem animo, si ex usu esset nostro hoc matrimonium?
妙丽娜:你以为我作为她的母亲,如果这段婚姻对我们有利,我还会固执到那种地步,怀有那样的心思吗?
§549Tun prospicere, aut iudicare nostram in rem quod sit potes?
菲迪普斯:你能预见或者判断,什么才是对我们有利的吗?
也许你从某个自称看见过他出入于情妇家的人那里听说了这事。
Quid tum postea, §552Si modeste ac raro hoc fecit? nonne ea dissimulare nos
那又怎么样呢,在之后,如果他是克制且罕见地这样做呢?
§553Magis humanum est quam dare operam id scire qui nos oderit?
我们对这些事装作不知道,难道不比非要去弄清楚那些只会让他憎恨我们的事情更通情达理吗?
§554Nam si is posset ab ea sese derepente avellere §555Quacum tot consuesset annos, non eum hominem ducerem, §556Nec virum satis firmum gnatae.
因为,如果他能突然斩断与那个相处了这么多年的女人的关系,我反而不会把他当成人看,也不会认为他是女儿足够可靠的丈夫。
Abi: solum solus conveni.
去吧:你单独去见他一人。
§558Roga velitne an non uxorem: si est ut dicat velle se, §559Redde; sin est autem ut nolit, recte ego consului meae.
去问他到底还要不要妻子:如果他亲口说他想要,就把女儿还给他;但如果他不想要,那我为自己的女儿所作的打算就是正确的。
§560Si quidem ille ipse non vult, et tu sensti esse in eo, Myrrhina,
菲迪普斯:如果他自己确实不想要,而你,妙丽娜,也察觉到了错在他,那我这个当丈夫的不是还在吗?
§561Peccatum, aderam cuius consilio ea par fuerat prospici.
本该由我出谋划策来预先考虑这些事情的。
§562Quamobrem incendor ira esse ausam facere haec te iniussu meo.
因此,我对你竟敢在未经我允许的情况下做出这些事而感到无比愤怒。
§563Interdico ne extulisse extra aedes puerum usquam velis.
我严厉禁止你把那个孩子带到屋外的任何地方去。
§564Sed ego stultior meis dictis parere hanc qui postulem.
但我居然还指望这个女人会听我的话,真是愚蠢至极。
§565Ibo intro, atque edicam servis ne quoquam efferri sinant.
我这就进去,命令仆人们绝不准把孩子带到任何地方去。
§566Nullam pol credo mulierem me miseriorem vivere; §567Nam ut hic laturus hoc sit, si ipsam rem ut siet resciverit, §568Non edepol clam me est, quum hoc quod levius est tam animo iracundo tulit: §569Nec qua via sententia eius possit mutari scio.
妙丽娜:凭波鲁克斯发誓,我相信世上没有比我活得更悲惨的女人了;因为,如果他查明了事实真相,他将会如何承受,我心里清清楚楚,毕竟他连这件较轻的事情都以如此愤怒的心态来对待:而我也想不到有什么办法能改变他的心意。
§570Hoc mihi unum ex plurimis miseriis reliquum fuerat malum, §571Si puerum ut tollam cogit, cuius nos qui sit nescimus pater.
在众多的不幸中,这最后一个灾难竟留给了我—— 如果他强迫我抚养这个孩子,而我们根本不知道他的父亲是谁。
§572Nam quum compressa est nata, forma in tenebris nosci non quita est; §573Neque detractum ei est quicquam qui posset post nosci qui siet.
因为当女儿被强暴时,在黑暗中根本无法看清对方的容貌;也没有从他身上拿走任何事后可以用来辨认他身份的东西。
§574Ipse eripuit vi in digito quem habuit virgini abiens annulum.
反倒是他自己在离开时,强行抢走了姑娘戴在手指上的戒指。
§575Simul vereor Pamphilum, ne orata nostra nequeat diutius §576Celare, quum sciet alienum puerum tolli pro suo.
同时,我也担心潘皮卢斯,一旦他知道别人的孩子要被当作他自己的孩子来抚养,他就无法再替我们保守请求了。
§577Non clam me est, nate mi, tibi me esse suspectam uxorem tuam §578Propter meos mores hinc abisse, etsi ea dissimulas sedulo.
索斯特拉塔:我的孩子,我并非不知道你在怀疑我,认为你的妻子是因为我的脾气才离开这里的,尽管你在极力掩饰这一点。
§579Verum, ita me Di ament, itaque obtingant ex te quae exopto mihi, §580Ut nunquam sciens commerui merito ut caperet odium illa mei; §581Teque ante quam me amare rebar ei rei firmasti fidem.
但是,愿神明保佑我,愿我从你身上所期盼的愿望都能实现,我绝对没有故意做出任何让她理所当然憎恨我的事情;而且,我曾以为你爱她胜过爱我,而你用行动证实了我的这一想法。
§582Nam mihi intus tuus pater narravit modo quo pacto me habueris §583Praepositam amori tuo: nunc tibi me certum est contra gratiam §584Referre, ut apud me praemium esse positum pietati scias.
因为你的父亲刚才在屋里告诉我,你是如何将我置于你的爱情之上的:现在我决心向你报答这份恩情,好让你知道,在我这里,孝顺终有回报。
§585Mi Pamphile, hoc et vobis et meae commodum famae arbitror: §586Ego rus abituram hinc cum tuo me esse certo decrevi patre, §587Ne mea praesentia obstet, neu causa ulla restet reliqua §588Quin tua Philumema ad te redeat.
我的潘皮卢斯,我认为这对你们和我的名声都有好处:我已下定决心,要和你父亲一起离开这里去乡下,免得我的存在成为障碍,也不再留下任何阻碍你的菲鲁美娜回到你身边的理由。
§588bQuaeso, quid istuc consili est?
潘皮卢斯:请问,这算是什么主意?
§589Illius stultitia victa ex urbe tu rus habitatum migres?
难道你要向她的愚蠢屈服,母亲,为了居住而从城里搬到乡下去吗?
§590Non facies: neque sinam ut qui nobis, mater, maledictum velit §591Mea pertinacia esse dicat factum, haud tua modestia.
你不能这样做;母亲,我也绝不容许任何想咒骂我们的人说,这事是因为我的固执而非你的温良所致。
况且,我不希望你为了我的缘故,抛弃你的朋友、亲戚和节日的欢乐。
§593bNihil pol iam istaec res mihi voluptatis ferunt: §594Dum aetatis tempus tulit perfuncta satis sum: satias iam tenet §595Studiorum istorum.
索斯特拉塔:凭波鲁克斯发誓,这些事现在已经不能带给任何快乐了:在年龄允许的时候,我已经充分享受过了;现在对那些消遣已经感到厌倦。
Haec mihi nunc cura est maxima ut ne cui meae §596Longinquitas aetatis obstet, mortemve exspectet meam.
我现在最大的心愿就是:我长久的寿命不会妨碍到任何人,也不会有人天天盼着我死。