Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 婆母 §310-367

潘皮卢斯急入内室与发现秘密

第 8 段,共 17 段 · 拉丁语

内容简介

归来的潘皮卢斯听到妻子暴病的消息和屋内的叫喊声,焦虑地冲进家门。留在外面的索斯特拉塔与帕尔美诺交谈后,潘皮卢斯哭泣着从屋内走出,将母亲送进屋内,随后开始独自讲述他所发现的令人震惊的真相。

§310Pueri inter sese quam pro levibus noxiis iras gerunt!
孩子们仅仅为了多么微不足道的过错,就会彼此怀恨在心啊!
§311Quapropter? quia enim qui eos gubernat animus infirmum gerunt.
这是为什么? 因为支配他们的心灵本就软弱。
§312Itidem illae mulieres sunt ferme ut pueri levi sententia.
同样,那些女人也几乎像孩子一样,心思变化无常。
§313Fortasse unum aliquod verbum inter eas iram hanc concivisse.
也许仅仅一句话,就在她们之间激起了这股怒火。
§314Abi, Parmeno, intro ac me venisse nuntia.
去吧,帕尔美诺,进去报告我回来了。
§314bHem, quid hoc est?
啊,这是怎么回事?
§314cTace.
安静。
§315Trepidari sentio et cursari rursum prorsum.
我感到有人在惊慌,而且在到处奔跑。
§315bAgedum ad fores §316Accede propius.
来,到门口再靠近些。
Hem, sensistin?
啊,你听到了吗?
§316bNoli fabularier.
别瞎扯了。
§317Pro Iupiter! clamorem audivi.
天啊! 我听到了叫喊声。
§317bTute loqueris, me vetas.
您自己都在说话,却不让我说话。
§318Tace obsecro mea gnata.
安静点,求求你,我的女儿。
§318bMatris vox visa est Philumenae.
似乎是比鲁美娜母亲的声音。
§319Nullus sum.
我完了。
§319bQuidum?
怎么会?
§319cPerii!
我死定了!
§319dQuamobrem?
为什么?
§319eNescio quod magnum malum §320Profecto, Parmeno, me celas.
某种巨大的灾祸,肯定,帕尔美诺,你瞒着我。
§320bUxorem Philumenam §321Pavitare nescio quid dixerunt: id si forte est nescio.
妻子比鲁美娜她们说她在因什么而颤抖害怕;如果是那件事,我不知道。
§322Interii.
我完了。
Cur mihi id non dixti?
你为什么不告诉我那件事?
§322bQuia non poteram una omnia.
因为我无法一下子把所有事都告诉你。
§323Quid morbi est?
是什么病?
§323bNescio.
我不知道。
§323cQuid? nemon medicum adduxit?
什么? 难道没有人请医生来吗?
§323dNescio.
我不知道。
§324Cesso hinc ire intro, ut hoc quam primum quicquid est certum sciam?
我怎么还迟疑着不进去,以便尽快查明这到底是怎么回事?
§325Quonam modo, Philumena mea, nunc te offendam affectam?
我的比鲁美娜,我现在会发现你处于怎样的病痛折磨中?
§326Nam si periclum ullum in te inest, perisse me una haud dubium est.
因为如果你有什么危险,我无疑也会和你一起死去。
§327Non usus facto est mihi nunc hunc intro sequi: §328Nam invisos omnes nos esse illis sentio.
现在我没有必要跟着他进去了:因为我感觉到,我们所有人都被她们痛恨着。
§329Heri nemo voluit Sostratam intro admittere.
昨天谁也不想让索斯特拉塔进去。
§330Si forte morbus amplior factus siet, §331Quod sane nolim, maxime heri causa mei, §332Servum ilico introisse dicent Sostratae; §333Aliquid tulisse comminiscentur mali §334Capiti atque aetati illorum, morbus qui auctus siet.
如果万一病情变得更加严重, ——这我绝不希望看到,特别是为了我主人的缘故—— 她们会立刻说,是索斯特拉塔的奴隶进去了;她们会捏造说,他带去了某种灾祸,危害了她们的生命与安康,以致病情加重。
§335Hera in crimen veniet, ego vero in magnum malum.
女主人会被指控,而我则要遭大殃。
§336Nescio quid iamdudum audio hic tumultuari misera: §337Male metuo ne Philumenae magis morbus aggravescat; §338Quod te Aesculapi, et te Salus, ne quid sit huius oro.
可怜的我,刚才起就听见这里有什么声音在嘈杂喧闹:我极度害怕比鲁美娜的病情会更加恶化;阿斯克勒庇俄斯啊,还有萨鲁斯,我祈求你们,千万不要发生这种事。
§339Nunc ad eam visam.
现在我去看看她。
§339bHeus, Sostrata.
喂,索斯特拉塔。
§339cEhem.
啊。
§339dIterum istinc excludere.
你又要在那里吃闭门羹了。
§340Ehem, Parmeno, tune hic eras? Perii, quid faciam misera?
啊,帕尔美诺,你在这里吗? 我完了,可怜的我该怎么办?
§341Non visam uxorem Pamphili, cum in proximo hic sit aegra?
媳妇就在隔壁生病,我却不去探望吗?
§342Non visas? ne mittas quidem visendi causa quemquam: §343Nam qui amat cui odio ipsus est bis facere stulte duco: §344Laborem inanem ipsus capit, et illi molestiam affert.
不探望? 您甚至连谁也别派去探望:因为,去爱一个痛恨自己的人,我认为是做了双重的蠢事:自己白费力气,又给对方添麻烦。
§345Tum autem filius introiit videre, ut venit, quid agat.
况且,您的儿子已经进去看她了,一回来就想看看她怎么样了。
§346Quid ais? an venit Pamphilus?
你说什么? 难道潘皮卢斯回来了?
§346bVenit.
回来了。
§346cDis gratiam habeo.
感谢神明。
§347Hem, istoc verbo animus mihi rediit, et cura ex corde excessit.
啊,听到这句话,我的魂又回来了,心头的忧虑也烟消云散了。
§348Iam ea de causa maxime nunc huc introire nolo: §349Nam si remittent quippiam Philumenae dolores, §350Omnem rem narrabit, scio, continuo sola soli §351Quae inter vos intervenit, unde ortum est initium irae.
正是因为这个原因,我现在最不想进去:因为如果比鲁美娜的痛苦有稍微减轻,我知道,她会立刻单独对他一个人,倾诉你们之间发生的一切,即那引起愤怒的发端。
§352Atque eccum video ipsum egredi: quam tristis est!
瞧,我看见他自己走出来了:他多么悲伤啊!
§352bO mi gnate.
哦,我的孩子。
§353Mea mater salve.
母亲,您好。
§353bGaudeo venisse salvum: salvan §354Philumena est?
很高兴你平安回来。 比鲁美娜平安无事吗?
§354bMeliuscula est.
稍微好些了。
§354cUtinam istuc ita Di faxint.
但愿神明保佑事实确实如此。
§355Quid tu igitur lacrimas? aut quid es tam tristis?
那你为什么要流泪? 又为什么如此悲伤?
§355bRecte, mater.
没事,母亲。
§356Quid fuit tumulti? dic mihi: an dolor repente invasit?
刚才那阵骚动是怎么回事? 告诉我:是突然疼痛发作了吗?
§357Ita factum est.
是这样。
§357bQuid morbi est?
是什么病?
§357cFebris.
发烧。
§357dQuotidiana?
日疟吗?
§357eIta aiunt.
她们是这么说的。
§358I sodes intro; consequar iam te, mea mater.
请您先进去吧;母亲,我马上就随您来。
§358bFiat.
好吧。
§359Tu pueris curre Parmeno obviam, atque eis onera adiuta.
帕尔美诺,你跑去迎一迎那些仆人,帮他们拿行李。
§360Quid? non sciunt ipsi viam domum qua redeant?
什么? 难道他们自己不知道回家的路吗?
§360bCessas?
你还磨蹭什么?
§361Nequeo mearum rerum initium ullum invenire idoneum, §362Unde exordiar narrare quae nec opinanti accidunt; §363Partim quae perspexi his oculis, partim quae accepi auribus: §364Qua me propter exanimatum citius eduxi foras.
我无法为自己的事情找到任何合适的开头,来开始讲述那些出乎意料地降临在我身上的事;一部分是我亲眼所见,一部分是我亲耳所听:因此我惊慌失措地,极快地跑到了屋外。
§365Nam modo me intro ut corripui timidus, alio suspicans §366Morbo me visurum affectam ac sensi esse uxorem; hei mihi!
因为刚才我惊恐地急急走进去时,原以为会看到妻子正受着另一种病痛折磨,然而我却察觉到了真相;天哪!
§367Postquam me aspexere ancillae advenisse, ilico omnes simul
当女仆们看到我回来,立刻所有人同时……

词汇与语法注释

  1. §311qui eos gubernat animus — 先行词 animus 被并入关系从句 qui eos gubernat 中的结构(先行词同化)。在通常语序下,应为 animus qui eos gubernat。
  2. §313unum aliquod verbum inter eas iram hanc concivisse — 省略了表示思考或推测的主句动词(如 arbitror)的“对格加不定式”(AcI)结构。用于表示叙述者的推测,可译为“大概是……激起了”。
  3. §315Trepidari sentio et cursari — 不及物动词 trepidare(慌乱)与 cursare(奔跑)的非人称被动不定式。它们作为知觉动词 sentio 的宾语,构成了对格加不定式结构,意为“我感到人们正在慌乱和奔跑”。
  4. §327Non usus facto est mihi — usus est + 夺格的句型(表示“有必要……”),此处使用了完成分词中性单数 facto。整句意为“没有必要采取行动”,后面还补充了不定式短语 hunc intro sequi 作为具体行动的内容。
  5. §343cui odio ipsus est — cui 为关系代词与格,odio 为目的(或结果)与格,ipsus 为指示代词 ipse 的古格(主格)。整句构成了双与格结构,意为“(他自己)对那个人而言成了憎恨的对象”。
  6. §365alio suspicans / Morbo me visurum affectam ac sensi — 使用了比较词 ac(alio... ac:“与……不同的……”)的复杂对格加不定式结构。ac sensi [esse uxorem](与我[实际]察觉到[妻子所患]的相比)修饰 me visurum [uxorem] affectam [alio morbo](我将发现[妻子]患有另一种疾病),而后者作为 suspicans(料想)的宾语。

引用这一段

泰伦提乌斯, 婆母 §310-367. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi005.humanitext-lat2:310-367

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。