§637Si tu aliquam partem aequi bonique dixeris, §638Ut est ille bonus vir, tria non commutabitis §639Verba hodie inter vos. "
格塔:“如果你提出任何合情合理的条件,正因为他是个好人,你们今天之间连三句话也说不上(就会达成一致)。
§639bQuis te istaec iussit loqui?
” 德米波:谁让你说这些话的?
§641bOccidi.
安提波:(旁白)我完了。
§641cPerge eloqui.
克雷梅斯:继续说下去。
§642A primo homo insanibat.
格塔:一开始,那家伙简直疯了。
§642bCedo, quid postulat?
克雷梅斯:快说,他要求什么?
§643Quid? nimium quantum libuit.
格塔:什么? 他想要多少就要多少,漫天要价。
§643bDie.
德米波:快说。
§644bImmo malum hercle: ut nihil pudet.
” 德米波:不,该死! 他真是不知羞耻。
§645Quod dixi adeo ei. "Quaeso quid si filiam
格塔:所以我对他说:“请问,要是他出嫁自己的独生女,又当如何?
当初没有抚养她也没有多大意义,因为现在有人来要嫁妆了。
§648Ad pauca ut redeam, ac mittam illius ineptias; §649Haec denique eius fuit postrema oratio: §650"Ego," inquit, "iam a principio amici filiam, §651Ita ut acquum fuerat, volui uxorem ducere: §652Nam mihi veniebat in mentem eius incommodum, §653In servitutem pauperem ad ditem dari:
” 长话短说,省去他那些荒谬的废话,最后,这就是他最终的表态: “我,”他说,“从一开始就想娶我朋友的女儿为妻,正如本来应该的那样;因为我一直在替她着想,她一个穷姑娘嫁给富人家做奴隶,这实在是太委屈她了。
§654Sed mihi opus crat, ut aperte tibi nunc fabuler, §655Aliquantulum quae afferret qui dissolverem §656Quae debeo; et etiam nunc, si vult Demipho §657Dare quantum ab hac accipio quae sponsa est mihi, §658Nullam mihi malim quam istanc, uxorem dari. "
但是我需要——我现在就对你打开天窗说亮话—— 娶一个能带来一些钱的妻子,好让我偿还我的债务;所以哪怕是现在,如果德米波愿意支付和我现在订婚的这位姑娘带给我的同样数额,我宁愿要她,也不要任何其他的女人做妻子。
” 安提波:(旁白)我不知道他是出于愚蠢还是恶意而这样做,是知情还是无心,我难以确定。
§661Quid si animam debet?
德米波:要是他债台高筑呢?
§662bAge, age; iam ducat: dabo.
” 德米波:行了,行了;现在就让他娶她吧;我给。
§663"Aediculae item sunt ob decem alias. "
格塔:“‘小房子也同样因为另外十个米纳被抵押了。
§663bOi! hui!
’” 德米波:哎呀! 天啊!
§664Nimium est.
克雷梅斯:太多了。
§664bNe clama: petito hasce a me decem.
德米波:别嚷嚷;这十个米纳向我来要便是。
格塔:“‘还要给妻子买个贴身丫鬟;然后还需要一些家具;婚礼也需要开支。
§667His rebus sane pone," inquit, "decem minas. "
为了这些事情,务必算上十个米纳吧,’他说。
§668Sexcentas proinde scribito iam mihi dicas.
” 德米波:那他就尽管现在来向我提起成百上千桩诉讼吧。
§669Nihil do: impuratus me ille ut etiam irrideat?
我一分也不给;难道还要让那个无耻之徒来嘲笑我不成?
克雷梅斯:求你了,我来给,静一静吧;你只要让你的儿子娶了我们所希望的那位姑娘就好。
§673Mea causa eiicitur: me hoc est aequum amittere.
她因为我而被赶走;我失去她也是罪有应得。
§674"Quantum potest me certiorem," inquit, "face; §675Si illam dant, hanc ut mittam; ne incertus siem; §676Nam illi mihi dotem iam constituerunt dare. "
格塔:“‘尽可能快地让我确定,’他说, ‘如果他们把她给我,我好把这另一个退掉;免得我悬而不定;因为他们已经决定要把嫁妆给我了。
§678bQuae quidem illi res vertat male.
德米波:愿这件事给他带来厄运!
§679Opportune adeo argentum nunc mecum attuli, §680Fructum quem Lemni uxoris reddunt praedia: §681Id sumam: uxori tibi opus esse dixero.
克雷梅斯:刚好凑巧,我刚才随身带了钱来,就是我妻子在莱姆诺斯的庄稼所带来的收益;我就拿那个吧;我会对妻子说你需要它。
§682Geta.
安提波:格塔!
§682bHem.
格塔:哎呀。
§682cQuid egisti?
安提波:你干了什么?
§682dEmunxi argento senes.
格塔:我把那两个老头子的钱给榨出来了。
§683Satin est id?
安提波:那足够了吗?
§683bNescio hercle: tantum iussus sum.
格塔:凭赫拉克勒斯起誓,我不知道;我只是被命令拿这么多。
§684Eho, verbero, aliud mihi respondes ac rogo?
安提波:喂,你这无赖,我问你的和你答的是一码事吗?
§685Quid ergo narras?
格塔:那您究竟想说什么呢?
§685bQuid ego narrem? opera tua
安提波:我要说什么?
§686Ad restim mihi quidem res rediit planissime.
多亏了你的所作所为,我的处境现在显然已经到了只能去上吊的地步了。
愿天上地下的所有男神和女神,用最惨的惩罚毁灭你。
Hem, si quid velis, §689Huic mandes, qui te ad scopulum e tranquillo auferat.
嘿,如果你想办成什么事,就委托给这家伙吧,他能把你从风平浪静带到暗礁之上。
有什么比去碰这个痛处,或者提起我妻子的名字更无益的?
§692Posse illam extrudi.
这让父亲产生了一种希望,觉得有可能把她赶出去。
现在快告诉我,要是波尔米奥拿到了嫁妆,就必须娶她回家了;那会怎么样?
§694bNon enim ducet.
格塔:可他不会娶她的。
安提波:我知道;但,当他们要求退钱时,当然是为了我们的缘故,他宁可去坐牢。
§698Tu id quod boni est excerpis; dicis quod mali est.
你把好的部分刨除,专挑坏的说。
现在听听相反的情况吧:要是他拿了钱,必须娶她为妻,正如你所说;我承认这一点。
但是,毕竟会给一点准备婚礼、邀请客人和献祭的时间。
在这期间,他的朋友们会给出他们承诺的钱;他可以从那里把钱还给他们。
§704bQuamobrem? aut quid dicet?
安提波:为什么? 或者他要说什么?
§704cRogas?
格塔:您还问?
§705"Quot res postilla monstra evenerunt mihi!
“‘自那以后,发生了多少不祥之兆啊!