Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 福尔米奥 §709-761

克雷梅斯重逢索普罗娜并认出亲生女儿

第 15 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

格塔催促安提波向法德里亚报喜,德米波和克雷梅斯则急于安排契约并向娜乌西斯特拉塔解释婚事。随后,克雷梅斯遇到了他当年在莱姆诺斯岛时的乳母索普罗娜,并欣喜地发现安提波的妻子法尼乌姆正是自己的亲生女儿。

§709Haruspex vetuit ante brumam aliquid novi §710Negoti incipere; quae causa est iustissima.
格塔:“‘占卜师禁止在冬至之前开始任何新的事情’;这是一个最充分的借口。
" §711Haec fient.
” 这些都会办成的。
§711bUt modo fiant.
安提波:但愿这些真能办成。
§711cFient: me vide.
格塔:会办成的,相信我。
§712Pater exit: abi, die, esse argentum, Phaedriae.
你父亲出来了:去吧,告诉法德里亚钱已经有了。
§713Quietus esto, inquam: ego curabo ne quid verborum duit.
德米波:安静,我说:我会注意不让他耍任何花招。
§714Hoc temere nunquam amittam ego a me quin mihi testes adhibeam: §715Cui dem, et quamobrem dem, commemorabo.
在没有找来证人的情况下,我绝不会轻易让这笔钱离开我:我会记录下我把钱给了谁,以及为什么要给。
§715bUt cautus est, ubi nihil opus est!
格塔:(旁白)没必要的地方,他倒是挺谨慎!
§716Atqui ita opus facto est; at matura, dum libido eadem haec manet; §717Nam, si altera illaec magis instabit, forsitan nos reiciat.
克雷梅斯:不过确实应该这样做;但快点吧,趁他现在的这个想法还没变;因为如果另一个姑娘逼得更紧,也许他会拒绝我们。
§718Rem ipsam putasti.
德米波:你说得很对。
§718bDuc me ad eum ergo.
那带我去见他吧。
§718cNon moror.
格塔:我绝不耽搁。
§718dUbi hoc egeris, §719Transito ad uxorem meam, ut conveniat hanc prius quam hinc abeat: §720Dicat nos dare eam Phormioni nuptum, ne succenseat; §721Et magis esse illum idoneum, qui ipsi sit familiarior; §722Nos nostro officio nihil digresses esse; quantum is voluerit §723Datum esse dotis.
克雷梅斯:你办完这件事后,到我妻子那里去一趟,让她在那个姑娘离开这里之前和她谈谈:让她告诉她,我们要把她嫁给波尔米奥,免得她生气;而且波尔米奥更合适,因为他跟她更亲近;我们没有丝毫违背自己的义务;至于她想要的嫁妆,也已经如数给付了。
§723bQuid tua, malum, id refert?
” 德米波:该死,这关你什么事?
§723cMagni, Demipho.
克雷梅斯:关系大着呢,德米波。
§724Non satis est tuum te officium facere, si non id fama approbat.
光是尽你自己的义务还不够,如果世人的舆论不赞同的话。
§725Volo ipsius quoque voluntate hoc fieri, ne se eiectam praedicet.
我也希望这件事能顺着她自己的意愿办,免得她声称自己是被赶走的。
§726Idem ego istuc facere possum.
德米波:同样的事情我也能做。
§726bMulier mulieri magis congruit.
克雷梅斯:女人跟女人更合得来。
§727Rogabo.
德米波:那我就去问问她。
§727bUbi illas ego nunc reperire possim cogito.
克雷梅斯:我正在想现在去哪儿能找到那些女人。
§728Quid agam? quem mihi amicum inveniam misera? aut quo consilia haec referam? aut §729Unde mihi auxilium petam?
索普罗娜:我该怎么办? 可怜的我,去哪里找一个朋友? 我又该向谁商量这些对策? 或者我该去哪里求助?
§730Nam vereor hera ne ob meum suasum indigne iniuria afficiatur: §731Ita patrem adolescents facta haec tolerare audio violenter.
因为我担心,由于我的劝说,女主人会无辜地受到不公正的伤害:因为我听说那个年轻人的父亲对这件事情的态度非常激烈。
§732Nam quae haec anus est exanimata, a fratre quae egressa est meo?
克雷梅斯:(旁白)这个气喘吁吁从我兄弟家出来的老婆子是谁?
§733Quod ut facerem egestas me impulit; quum scirem infirmas nuptias §734Hasce esse; ut id consulerem, interea vita ut in tuto foret.
索普罗娜:是贫穷逼我这样做的;虽然我知道这桩婚事是不牢靠的;但我是为了替她着想,好让她的生活暂时安全。
§735Certe edepol, nisi me animus fallit, aut parum prospiciunt oculi, §736Meae nutricem gnatae video.
克雷梅斯:(旁白)确实,凭波鲁克斯起誓,除非我的心欺骗了我,或者我的眼睛看不清,我看见的是我女儿的乳母。
§736bNeque ille investigatur— §736cQuid ago?
索普罗娜:他也找不到了—— 克雷梅斯:我该怎么办?
§737Qui est eius pater.
索普罗娜:也就是她的父亲。
§737bAdeo? an maneo, dum ea quake loquitur magis cognosco?
克雷梅斯:我上去吗? 还是等一等,直到我更清楚地听到她在说什么?
§738Quod si eum nunc reperire possim, nihil est quod verear.
索普罗娜:但如果我现在能找到他,我就没有什么好害怕的了。
§738bEa est ipsa:
克雷梅斯:真的是她。
§739Colloquar.
我去和她说话。
§739bQuis hic loquitur?
索普罗娜:是谁在这儿说话?
§739cSophrona.
克雷梅斯:索普罗娜。
§739dEt meum nomen nominat?
索普罗娜:而且还叫了我的名字?
§740Respice ad me.
克雷梅斯:看着我。
§740bDi, obsecro vos, estne hic Stilpho?
索普罗娜:天啊,我求求你们,这位是斯蒂尔波吗?
§740cNon.
克雷梅斯:不是。
§740dNegas?
索普罗娜:您否认吗?
§741Concede hinc a foribus paululum istorsum, sodes, Sophrona.
克雷梅斯:索普罗娜,请离这儿的门口稍微远一点,往那边去。
§742Ne me istoc posthac nomine appellassis.
以后别再用那个名字叫我了。
§742bQuid? non, obsecro, es §743Quem semper te esse dictitasti?
索普罗娜:为什么? 我求您,难道您不是您一直常说的那个人吗?
克雷梅斯:嘘!
§743cQuid has metuis fores?
索普罗娜:您为什么害怕这扇门?
§744Conclusam hic habeo uxorem saevam: verum istoc de nomine
克雷梅斯:我在这儿住着一个脾气暴躁的妻子。
§745Eo perperam olim dixi ne vos forte imprudentes foris §746Effutiretis, atque id porro aliqua uxor mea rescisceret.
至于那个名字,我以前故意说错,是为了防止你们无意中在外面说漏了嘴,从而让我妻子以某种方式察觉到。
§747Istoc pol nos te hic invenire miserae nunquam potuimus.
索普罗娜:天哪,难怪我们这些可怜的女人在这里怎么也找不到您。
§748Eho, die mihi, quid rei tibi est cum familia hac unde exis?
克雷梅斯:喂,告诉我,你跟这个你刚出来的人家有什么关系?
§749Ubi illae sunt?
她们在哪儿?
§749bMiseram me!
索普罗娜:可怜的我啊!
§749cHem, quid est? vivuntne?
克雷梅斯:啊,怎么了? 她们还活着吗?
§749dVivit gnata: §750Matrem ipsam ex aegritudine miseram mors consecuta est.
索普罗娜:女儿还活着;她那可怜的母亲因为伤心过度,已经被死亡夺去了生命。
§751Male factum.
克雷梅斯:真是一件不幸的事。
§751bEgo autem quae essem anus deserta, egens, ignota, §752Ut potui nuptum virginem locavi huic adolescenti §753Harum qui est dominus aedium.
索普罗娜:而我,作为一个被抛弃、贫穷、举目无亲的老太婆,尽可能把这位姑娘嫁给了这个年轻人,也就是这所房子的主人。
§753bAntiphonine?
克雷梅斯:嫁给安提波?
§753cHem! illi ipsi.
索普罗娜:唉! 正是他。
§754Quid? duasne is uxores habet?
克雷梅斯:什么? 难道他有两个妻子?
§754bAu, obsecro: unam ille quidem hanc solam.
索普罗娜:哎呀,求求您,他确实只有这一个妻子。
§755Quid illam alteram quae dicitur cognata?
克雷梅斯:那另一个被称为他亲戚的女人是谁?
§755bHaec ergo est.
索普罗娜:那其实就是她。
§755cQuid ais?
克雷梅斯:你说什么?
§756Composito factum est quomodo hanc amans habere posset §757Sine dote.
索普罗娜:这是一起谋划出来的,为的是让爱她的他能够在没有嫁妆的情况下得到她。
§757bDi vestram fidem, quam saepe forte temere §758Eveniunt quae non audeas optare! Offendi adveniens §759Quicum volebam, atque ut volebam, collocatam filiam.
克雷梅斯:天啊,神啊! 偶然间,出乎意料地,经常发生一些连想都不敢想的事情! 我一回来,竟然发现我的女儿已经嫁给了我所希望的人,而且正是以我所希望的方式。
§760Quod nos ambo opere maximo dabamus operam ut fieret, §761Sine nostra cura, maxima sua cura, haec sola fecit.
我们俩极力想要促成的事情,在没有我们操心的情况下,凭她一个人的最大努力,竟然独自办成了。

词汇与语法注释

  1. 713ne quid verborum duit — `duit` 是动词 `dare`(给)的古体虚拟式现在时主动语态单数第三人称(相当于古典时期的 `det`)。短语 `verba dare`(字面意为“给话语”)是“欺骗、蒙蔽”的成语。此处 `quid verborum` 包含部分属格,意为“免得他耍任何花招(进行任何欺骗)”。
  2. 714quin mihi testes adhibeam — 这是一个接在否定主句(此处为 `nunquam amittam`)之后的 `quin` 从句,构成限制或条件的副词从句,意为“若不召集证人,我就绝不……”。此处使用虚拟式现在时 `adhibeam`。
  3. 716opus facto est — 拉丁语惯用句式,`opus est`(需要)与完成时分词夺格 `facto` 结合,意为“有必要这样做”或“必须这样做”。
  4. 742appellassis — 古雅的/S特征的虚拟式完成时形式(相当于古典时期的 `appellaveris`)。此处与副词 `ne` 连用,表示强烈的禁止(“不要称呼”)。
  5. 752nuptum — 动词 `nubere`(出嫁)的仰卧法(supine)宾格形式,与表示给予/安置的动词 `locavi` 连用,表示目的:“为了出嫁”或“嫁给”。

引用这一段

泰伦提乌斯, 福尔米奥 §709-761. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:709-761

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。