§219Nam aut iam revertere, aut mox noctu te adiget horsum insomnia.
帕尔梅诺:因为你要么现在就回来,要么很快在夜里,失眠就会把你赶回这里来。
§220Opus faciam ut defatiger usque ingratiis ut dormiam.
菲德里亚:我要去干活,直到精疲力竭,以便我违心地睡去。
§221Vigilabis lassus; hoc plus facies.
帕尔梅诺:您疲惫地守夜;您只会多遭这份罪。
§221bAh nihil dicis Parmeno.
菲德里亚:啊,你说的尽是些废话,帕尔梅诺。
§222Eiicienda hercle haec est mollities animi: nimis me indulgeo.
凭赫拉克勒斯起誓,必须抛弃这种内心的软弱:我太放纵自己了。
§223Tandem non ego illa caream, si sit opus, vel totum triduum?
难道说,如果有必要,我连整整三天都不能离开她吗?
§223bHui!
帕尔梅诺:哎呀!
§224Universum triduum? vide quid agas.
整整三天? 看看您在干什么。
§224bStat sententia.
菲德里亚:我意已决。
§225Di boni, quid hoc morbi est? adeone homines immutarier §226Ex amore ut non cognoscas eundem esse? Hoc nemo fuit
帕尔梅诺:善美的神啊,这是什么病? 人们竟然因爱而改变得如此彻底,以至于你认不出他是同一个人!
§227Minus ineptus magis severus quisquam, nec magis continues.
以前没有任何人比他更不愚蠢、更严肃、或更克制。
§228Sed quis hic est qui huc pergit? at at! hic quidem est parasitus Gnatho
不过,这边走过来的人是谁? 哎呀呀! 这不正是那个军人的食客葛纳托吗?
§229Militis: ducit secum una virginem dono huic.
他带了一个年轻姑娘来作为送给她的礼物。
Papae!
天哪!
长相真标致! 今天我要是不和这个衰老不堪的宦官一起丢尽脸面,那才是怪事。
Haec superat ipsam Thaidem.
这个姑娘甚至超过了泰丝本人。
§232Di immortales! homini homo quid praestat, stulto intelligens
葛纳托:不朽的神啊! 人与人之间有多么大的优劣之分,愚蠢的人与聪明的人之间有多么大的差别!
§233Quid interest! hoc adeo ex hac re venit in mentem mihi.
这件事正因为这起经历而浮现在我的脑海中。
§234Conveni hodie adveniens quendam mei loci hinc atque ordinis, §235Hominem haud impurum, itidem patria qui abligurierat bona.
今天我在来的路上,遇到了一个和我地位相同、阶层一样的人,那是一个并非出身卑微的人,他也同样挥霍光了父亲留下的家产。
§236Video sentum, squalidum, aegrum, pannis annisque obsitum.
我看到他蓬头垢面、衣衫褴褛、面带病容、饱经沧桑。
§237"Quid istuc," inquam, "ornati est?" "Quoniam miser quod habui perdidi.
“你这是什么打扮? ”我问。 他回答:“因为,可怜的我,把我拥有的东西都弄丢了。
Hem,
唉,我落到了什么地步!
§238Quo redactus sum! omnes noti me atque amici deserunt.
所有熟人和朋友都抛弃了我。
" §239Hic ego illum contempsi prae me.
” 听到这儿,我拿自己和他一比,便瞧不起他了。
"Quid homo," inquam, "ignavissime?
我说:“怎么了,你这极度没出息的家伙?
§240Itan parasti te, ut spes nulla reliqua in te sit tibi?
“你竟把自己弄到这般田地,以至于你对自己毫无希望了吗?
§241Simul consilium cum re amisti? viden me ex eodem ortum loco,
难道你连家产带脑子一起丢光了吗?
§242Qui color, nitor, vestitus, quae habitudo est corporis?
你看看我,同样也是从这种境遇里起步的,看看我的面色、光泽、衣着,身体是何种状态?
§243Omnia habeo, neque quicquam habeo.
我拥有一切,却又一无所有。
Nihil cum est nihil defit tamen. "
虽然什么都没有,却什么也不缺。
""Quid? tu his rebus credis fieri? tota erras via.
” 我说:“什么? 你以为要靠那些来混饭吃吗? 你完全想偏了。
§246Olim isti fuit generi quondam quaestus apud saeclum prius.
以前,在先辈的时代,那确实是那类人的谋生方式。
§247Hoc novum est aucupium: ego adeo hanc primus inveni viam.
如今这是一种全新的捕猎术:其实,是我第一个发现了这条路。
世上有这样一类人,他们渴望自己在所有事情上都当第一,却又做不到:我便巴结这种人。
Hisce ego non paro me ut rideant; §250Sed his ultro arrideo, et eorum ingenia admiror simul.
我不打算让他们来取笑我,相反,我主动朝他们微笑,同时赞美他们的才智。
§251Quicquid dicunt laudo: id rursum si negant, laudo id quoque.
无论他们说什么,我都赞赏;如果他们反悔否定了,我也一样赞赏。
§252Negat quis? nego: ait? aio.
有人否定? 我便否定。 有人肯定? 我便肯定。
Postremo imperavi egomet mihi §253Omnia assentari.
总之,我已经给自己下了死命令,顺从迎合一切。
Is quaestus nunc est multo uberrimus. "
这种行当如今是利润最丰厚的了。
§254Scitum hercle hominem! hic homines prorsum ex stultis insanos facit.
” 帕尔梅诺:凭赫拉克勒斯起誓,真是个精明的家伙! 这家伙干脆把人从傻子变成疯子。
§255Dum haec loquimur interea loci ad macellum ubi advenimus, §256Concurrunt laeti mihi obviam cupediarii omnes, §257Cetarii, lanii, coqui, fartores, piscatores; §258Quibus et re salva et perdita profueram, et prosum saepe.
葛纳托:当我们聊着这些事,说话间便来到了集市,所有卖美味零食的人都欢天喜地地朝我迎面跑来,咸鱼贩、屠夫、厨师、灌肠工、渔夫;无论在我的财产完好还是败光的时候,我都曾关照过他们,而且现在也常关照。
§259Salutant; ad coenam vocant; adventum gratulantur.
他们跟我打招呼,请我吃晚饭,祝贺我的到来。
§260Ille ubi miser famelicus videt me esse in tanto honore, §261Et tam facile victum quaerere, ibi homo coepit me obsecrare
那个可怜的快饿死的家伙看到我享有如此高的礼遇,且如此轻松地谋生,那个家伙便开始恳求我,允许他向我学习这套本事。
§262Ut sibi liceret discere id de me: sectari iussi; §263Si potis est, tanquam philosophorum habent disciplina ex ipsis §264Vocabula, parasiti item ut Gnathonici vocentur.
我便让他跟着我;如果可能的话,就像哲学学派根据哲学家本人的名字命名一样,食客们同样也可以被称为“葛纳托门徒”。
§265Viden otium et cibus quid faciat alienus?
你瞧见闲暇和别人的食物能把人变成什么样了吧?
不过,我怎么还在这儿耽搁,不把这个姑娘带给泰丝,并邀请她来赴宴呢?
不过,我看到帕尔梅诺在泰丝的门前一脸郁闷,他是情敌的奴隶。
Salva res est: nimirum homines frigent.
万事大吉:毫无疑问,这帮人正受冷落呢。
§269Nebulonem hunc certum est ludere.
我决定好好戏弄一下这个无赖。
Quid agitur?
”你在干嘛呢?
§271bStatur.
帕尔梅诺:站着呢。
§271cVideo.
葛纳托:看到了。
§272Numquidnam quod nolis vides?
你看见了什么不想看见的东西吗?
§272bTe.
帕尔梅诺:你。
§272cCredo; at numquid aliud?
葛纳托:我相信是这样;不过还有别的什么吗?
§273Quidum?
帕尔梅诺:怎么说?
§273bQuia tristis es.
葛纳托:因为你一脸忧郁。
§273cNihil equidem.
帕尔梅诺:我其实没什么。