§960b..Eccum.
在那儿呢。
§960c..Quid me incusas, Clitipho?
[克雷梅斯]你为什么指责我,克利提丰?
§961..Quicquid ego huius feci, tibi prospexi et stultitiae tuae.
无论我在这件事上做了什么,都是为了你和你的愚蠢着想。
§962..Ubi te vidi animo esse omisso, et suavia in praesentia §963..Quae essent prima habere, neque consulere in longitudinem, §964..Cepi rationem ut neque egeres, neque ut haec posses perdere.
当我看到你心志松懈,把眼前的甜头放在第一位,而不为长远作打算时,我采取了办法,使你既不至于匮乏,也无法挥霍这些家产。
§965..Ubi cui decuit primo tibi non licuit per te mihi dare, §966..Abii ad proximos qui erant tibi; eis commisi et credidi:
当由于你自己的行为,使我无法先交给你这个最该得到它的人时,我去找了与你最亲近的人,把一切都委托并托付给了他们。
§967..Ibi tuae stultitiae semper erit praesidium, Clitipho; §968..Victus, vestitus, quo in tectum te receptes.
克利提丰,在那里,对你的愚蠢将永远有防范的保障;伙食、衣服,以及可以容身避雨的屋顶。
§968b..Hei mihi!
[克利提丰]唉,我真命苦!
§969..Satius est quam te ipso herede haec possidere Bacchidem.
这比让你亲自继承家产、从而让巴克科斯占有这一切要好得多。
§970..Disperii: scelestus quantas turbas concivi insciens!
我彻底完了! 我这个作孽的人,在无意中惹下了多么大的祸端啊!
§971..Emori cupio.
我真想死。
§971b..Prius quaeso disce quid sit vivere:
[克雷梅斯]请你先学会什么是生活吧。
§972..Ubi scies, si displicebit vita, tum istoc utitor.
等你明白了,如果生活还让你不顺心,到那时再用你那个法子。
§973..Here, licetne?
[叙鲁斯]主人,可以吗?
§973b..Loquere.
[克雷梅斯]说吧。
§973c..At tuto?
[叙鲁斯]但能保证安全吗?
§973d..Loquere.
[克雷梅斯]说吧。
[叙鲁斯]这到底是什么歪理,又是什么疯狂之举,我犯下的过错,竟要让他来承担损害?
§974b..Ilicet.
[克雷梅斯]走开。
别多管闲事:叙鲁斯,没人指责你;你既不用给自己找避难的祭坛,也不用找求情的人。
§976b..Quid agis?
[克利提丰]您要做什么?
[克雷梅斯]我一点也不生气,既不气你,也不气他;但你们因为我的所作所为而对我发怒,也是不公道的。
§978..Abiit; vah, rogasse vellem.
[叙鲁斯]他走了;唉,真希望我刚才问问他。
§978b..Quid?
[克利提丰]问什么?
[叙鲁斯]我去哪里找口饭吃:他把我们排斥到这种地步:我明白,你现在只能去你妹妹那里了。
§980..Adeon rem rediisse ut periculum etiam fame mihi sit, Syre?
[克利提丰]叙鲁斯,事情已经到了连我都有挨饿危险的地步了吗?
§981c..nos esurituros satis.
[叙鲁斯]……我们必定会饱尝饥饿的希望。
§982..Irrides in re tanta, neque me quicquam consilio adiuvas?
[克利提丰]在这么重大的事情上你还开玩笑,一点主意都不帮我出吗?
§983..Immo et ibi nunc sum, et usque id egi dudum, dum loquitur pater; §984..Et, quantum ego intelligere possum— §984b..Quid?
[叙鲁斯]不,其实我现在正琢磨着呢,刚才你父亲说话的时候,我也一直在动脑筋;而且,据我所能理解的—— [克利提丰]什么?
§984c..non aberit longius.
[叙鲁斯]……真相离得不远了。
§985..Quid id ergo?
[克利提丰]那到底是什么?
§985b..Sic est, non esse horum te arbitror.
[叙鲁斯]是这样的:我认为你不是他们的亲生骨肉。
§985c..Quid istuc, Syre?
[克利提丰]你说什么,叙鲁斯?
§986..Satin sanus es?
你脑子清醒吗?
§986b..Ego dicam quod mihi in mentem: tu diiudica.
[叙鲁斯]我说出我的想法,您自己来判断。
§987..Dum istis fuisti solus, dum nulla alia delectatio §988..Quae propior esset, te indulgebant, tibi dabant: nunc filia §989..Postquam est inventa vera, inventa est causa qua te expellerent.
当他们身边只有你一个人的时候,当没有其他更亲近的乐子时,他们娇惯你、迁就你;现在真正的女儿找回来了,他们也就找到了把你扫地出门的借口。
§990..Est verisimile.
[克利提丰]这合情合理。
§990b..An tu ob peccatum hoc esse illum iratum putas?
[叙鲁斯]难道您以为他真是因为这次的小错而发怒吗?
§991..Non arbitror.
[克利提丰]我不这么认为。
§991b..Nunc aliud specta: matres omnes filiis §992..In peccato adiutrices, auxilio in paterna iniuria
[叙鲁斯]现在再看另一件事:所有的母亲通常都会在儿子犯错时打掩护,在父亲不公对待时给予支持。
§993..Solent esse: id non fit.
然而,这一次却没有发生。
§993b..Verum dicis: quid nunc faciam, Syre?
[克利提丰]你说得对。 我现在该怎么办,叙鲁斯?
§994..Suspicionem istanc ex illis quaere; rem profer palam: §995..Si non est verum, ad misericordiam ambos adduces cito, aut §996..Scibis cuius sis.
[叙鲁斯]就把这个疑虑去质问他们,把事情公开挑明:如果这不是真的,你很快就会让他们俩动了恻隐之心;如果是真的,你就会知道自己到底是谁的孩子。
§996b..Recte suades; faciam.
[克利提丰]你建议得对;我这就去办。
§996c..Sat recte hoc mihi §997..In mentem venit: namque adolescens quam minima in spe situs erit §998..Tam facillime patris pacem in leges conficiet suas.
[叙鲁斯]这主意我想得正是时候:因为这个年轻人越是感到没有指望,他就越容易按照父亲的条件达成和解。
§999..Etiam haud scio an uxorem ducat; ac Syro nihil gratiae.
甚至,我敢说他还会娶妻;而对我叙鲁斯,却连个谢字都没有。
§1000..Quid hoc autem? senex exit foras: ego fugio: adhuc quod factum est
咦,这是怎么回事? 老头子出来了:我得溜了。
§1001..Miror, continuo non iussisse abripi me.
我很奇怪,直到现在他居然还没有立刻下令把我绑走。
Ad Menedemum hunc pergam: §1002..Eum mihi precatorem paro: seni nostro fidei nihil habeo.
我去这边的梅内德姆斯那儿:求他做我的说情人;对我们家那个老头子,我可一点信任也没有。
§1003..Profecto nisi caves tu homo, aliquid gnato conficies mali: §1004..Idque adeo miror quomodo §1005..Tam ineptum quicquam tibi in mentem venire, mi vir, potuerit.
[索斯特拉塔]我说老头子,你要是不当心,真的会给儿子招来灾祸的:我实在纳闷,我亲爱的丈夫,你怎么会想出这么愚蠢的主意来。
§1006..Oh, pergin mulier esse? Nullamne ego rem unquam in vita mea §1007..Volui quin tu in ea re mihi fueris adversatrix, Sostrata?
[克雷梅斯]哟,你还要继续撒泼吗? 索斯特拉塔,我这辈子哪怕想做成一件事,你没有在旁边唱反调的吗?
§1008..At si rogitem iam, quid est quod peccem, aut quamobrem hoc faciam, nescias: §1009..In qua re nunc tam confidenter restas, stulta.
愚蠢的女人,对这件事情你现在居然还这么理直气壮地反对。
§1009b..Ego nescio?
[索斯特拉塔]我不知道?
§1010..Immo scis, potius quam quidem redeat ad integrum haec eadem oratio.
[克雷梅斯]不,你当然知道了,省得这同样的一番话又要从头再来一遍。
§1011..Oh, iniquus es, qui me tacere de re tanta postules.
[索斯特拉塔]哎呀,你太不讲理了,这么大的事情居然要求我保持沉默。
§1012..Non postulo: iam loquere: nihilo minus ego hoc faciam tamen.
[克雷梅斯]我没要求你沉默:你现在说吧;但无论如何,我还是会照样这么做。
§1013..Facies?
[索斯特拉塔]你真的要这么做?
§1013b..Verum.
[克雷梅斯]是的。
§1013c..Non vides quantum mali ex ea re excites?
[索斯特拉塔]你难道看不出,这件事会招来多么大的灾祸吗?