Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 自虐者 §1014..-1067c..

克利提丰确认身世与父子和解

第 20 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

克利提丰质问父母关于自己身世的怀疑,并确信了自己的亲生身份。最终,克利提丰以同意娶邻居之女为条件与父亲达成和解,并为叙鲁斯争取到了宽恕,全剧至此圆满落幕。

§1014..Subditum se suspicatur.
[索斯特拉塔]他怀疑自己是抱养的。
§1014b..Subditum, ain tu?
[克雷梅斯]抱养的,你是这么说吗?
§1014c..Certe sic erit, inquam, mi vir.
[索斯特拉塔]肯定就是这样,我说,我的丈夫。
§1015..Confitere tuum non esse.
承认他不是你的孩子吧。
§1015b..Au obsecro te, istuc inimicis siet.
啊,我求求你,愿那是对敌人才说的话!
§1016..Egon confitear meum non esse filium qui sit meus?
[克雷梅斯]要我承认我那确实是我的儿子,不是我的儿子吗?
§1017..Quid? metuis ne non, quum velis, convincas esse illum tuum?
[索斯特拉塔]怎么? 难道你害怕在你想证明他是你的孩子时,却证明不了吗?
§1018..Quod filia est inventa?
[克雷梅斯]因为找到了女儿?
§1018b..Non; sed, quod magis credendum siet, §1019..Id quod est consimilis moribus, §1020..Convincas facile ex te natum; nam tui similis est probe; §1021..Nam illi nihil viti est relictum, quin sit et idem tibi.
[索斯特拉塔]不;而是因为,有一个更令人信服的理由,那就是他在品行上与你非常相似,你可以轻易证明他是你生的;因为他简直和你一模一样;因为在他身上找不到任何一种缺点,是不同时存在于你身上的。
§1022..Tum praeterea talem nisi tu nulla pareret filium.
[克雷梅斯]而且除了你,没有别的女人能生出这样的儿子。
§1023..Sed ipse egreditur: quam severus! rem cum videas, censeas.
[索斯特拉塔]瞧,他自己出来了:看他多么严肃! 一见这情景,你就会明白。
§1024..Si unquam ullum fuit tempus, mater, quum ego voluptati tibi §1025..Fuerim, dictus filius tuus tua voluntate, obsecro, §1026..Eius ut memineris, atque inopis nunc te miserescat mei: §1027..Quod peto, et volo, parentes meos ut commonstres mihi.
[克利提丰]母亲,如果曾有任何时候,我曾是您的快乐,并在您的应允下被称为您的儿子,我恳求您,请记住那一点,并怜悯现在无助的我:我所恳求和希望的,是您指给我看谁才是我的父母。
§1028..Obsecro, mi gnate, ne istuc in animum inducas tuum, §1029..Alienum esse te.
[索斯特拉塔]我求求你,我的孩子,千万别在心里这么想,以为自己是外人的孩子。
[克利提丰]我就是。
§1029c..Miseram me! hocine quaesisti, obsecro?
[索斯特拉塔]我真命苦啊! 我求求你,难道你就是想打听这个吗?
§1030..Ita mihi atque huic sis superstes ut ex me atque ex hoc natus es.
愿你比我和他活得更长久,就像你确实是我和他的亲骨肉一样。
§1031..Et cave posthac, si me amas, unquam istuc verbum ex te audiam.
从今以后,如果你爱我,就千万别让我再从你嘴里听到这样的话。
§1032..At ego, si me metuis, mores cave in te esse istos sentiam.
[克雷梅斯]但我却要说,如果你怕我,就别让我再察觉到你身上有那些恶习。
[克利提丰]什么样的恶习?
§1033b..Si scire vis, ego dicam: gerro, iners, fraus, heluo, §1034..Ganeo, damnosus: crede, et nostrum te esse credito.
[克雷梅斯]如果你想知道,我这就告诉你:吹牛鬼、懒汉、骗子、饕餮徒、败家子、浪荡儿:相信这些吧,然后也相信你确实是我们的儿子。
§1035..Non sunt haec parentis dicta.
[克利提丰]这不是做父母的该说的话。
§1035b..Non si ex capite sis meo §1036..Natus, item ut aiunt Minervam esse ex Iove, ea causa magis §1037..Patiar, Clitipho, flagitiis tuis me infamem fieri.
[克雷梅斯]不,哪怕你是从我的脑袋里生出来的,就像人们传说密涅瓦是从朱庇特那里生出来的一样,我也绝不会因此容忍自己,克利提丰,因为你可耻的行为而背上恶名。
§1038..Di istaec prohibeant.
[索斯特拉塔]愿神明阻止这些事!
§1038b..Deos nescio: ego quod potero sedulo.
[克雷梅斯]神明的事我不知道;但我会尽我所能去认真做。
§1039..Quaeris id quod habes, parentes: quod abest non quaeris, patri §1040..Quomodo obsequare, et ut serves quod labore invenerit.
你在寻找你已经拥有的东西,也就是父母;却不寻找你所缺失的东西,也就是如何顺从你的父亲,并如何保住他辛勤劳动得来的家产。
§1041..Non mihi per fallacias adducere ante oculos—? Pudet §1042..Dicere hac praesente verbum turpe: at te id nullo modo §1043..Puduit facere.
难道你没有通过欺骗手段,在我的眼前带入——? 我都感到羞愧在她面前说出那个难听的词;而你却一点也不感到羞愧。
§1043b..Eheu, quam ego nunc totus displiceo mihi,
[克利提丰]唉,我现在多么讨厌我自己啊!
§1044..Quam pudet! neque quod principium inveniam ad placandum scio.
我多么羞愧啊! 我连找什么借口来平息他的怒火都不知道。
§1045..Enimvero Chremes nimis graviter cruciat adolescentulum, §1046..Nimisque inhumane.
[梅内德姆斯]的确,克雷梅斯折磨这个年轻人折磨得太厉害了,也太不近人情了。
Exeo ergo ut pace conciliem.
因此我要出去,好让他们和解。
Optime §1047..Ipsos video.
太好了,我看见他们了。
§1047b..Ehem, Menedeme, cur non arcessi iubes §1048..Filiam, et quod dotis dixi firmas?
[克雷梅斯]哟,梅内德姆斯,你怎么还不让人去把我的女儿接过去,并把我所说的嫁妆确定下来?
§1048b..Mi vir, te obsecro §1049..Ne facias.
[索斯特拉塔]我的丈夫,我求求你别这么做。
§1049b..Pater, obsecro ut mihi ignoscas.
[克利提丰]父亲,求求您原谅我。
§1049c..Da veniam, Chreme: §1050..Sine te exoret.
[梅内德姆斯]宽恕他吧,克雷梅斯:听他的恳求吧。
§1050b..Egon mea bona ut dem Bacchidi dono sciens?
[克雷梅斯]要我明知如此,还把我的财产当作礼物送给巴克科斯吗?
§1051..Non faciam.
我绝不这么做。
§1051b..At id nos non sinemus.
[梅内德姆斯]但我们可不会允许那种事发生。
§1051c..Si me vivum vis, pater, §1052..Ignosce.
[克利提丰]父亲,如果您还想要我活着,原谅我吧。
§1052b..Age, Chreme mi.
[索斯特拉塔]好啦,我亲爱的克雷梅斯。
§1052c..Age quaeso ne tam offirma te, Chreme.
[梅内德姆斯]行啦,请别这么固执了,克雷梅斯。
§1053..Quid istic? video non licere ut coeperam hoc pertendere.
[克雷梅斯]唉,能怎么办呢? 我看出不能像我开始那样继续坚持下去了。
§1054..Facis ut te decet.
[梅内德姆斯]你做得对。
§1054b..Ea lege hoc adeo faciam; si facit §1055..Quod ego hunc aequum censeo.
[克雷梅斯]不过我做这件事是有条件的;如果他做到我认为他应当做的事。
§1055b..Pater, omnia faciam: impera.
[克利提丰]父亲,什么事我都愿意做:请命令我吧。
§1056..Uxorem ut ducas.
[克雷梅斯]娶个妻子。
§1056b..Pater!
[克利提丰]父亲!
§1056c..Nihil audio.
[克雷梅斯]我不想听。
§1056d..Ad me recipio: §1057..Faciet.
[梅内德姆斯]我来替他担保:他会照办的。
§1057b..Nihil etiam audio ipsum.
[克雷梅斯]可我还没听到他本人说什么呢。
§1057c..Perii!
[克利提丰]我完了!
§1057d..An dubitas, Clitipho?
[梅内德姆斯]你还在犹豫什么,克利提丰?
§1058..Immo utrum vult.
[克雷梅斯]不,随他选哪一个都行。
§1058b..Faciet omnia.
[梅内德姆斯]他什么都会照办的。
§1058c..Haec dum incipias gravia sunt,
这些事在你刚开始时会觉得沉重,在你还不了解它的时候也是如此。
§1059..Dumque ignores: ubi cognoris, facilia.
但只要你了解了,就很简单了。
§1059b..Faciam, pater.
[克利提丰]我做,父亲。
§1060..Gnate mi, ego pol tibi dabo illam lepidam quam tu facile ames; §1061..Filiam Phanocratae nostri.
[索斯特拉塔]我的孩子,凭波鲁克斯起誓,我会给你一个讨人喜欢的姑娘,你很容易就会爱上她的;就是我们朋友法诺克拉特斯的女儿。
§1061b..Rufamne illam virginem, §1062..Caesiam, sparso ore, adunco naso? non possum, pater.
[克利提丰]是那个红头发的姑娘,那个蓝眼睛、大嘴巴、鹰钩鼻的姑娘? 我做不到,父亲。
§1063..Heia, ut elegans est! credas animum ibi esse.
[克雷梅斯]哟,看他多讲究! 你准会以为他在这种事上很有眼光。
§1063b..Aliam dabo.
[索斯特拉塔]那我就换一个。
§1064..Quid istic? quandoquidem ducenda est, egomet habeo propemodum §1065..Quam volo.
[克利提丰]那又怎样呢? 既然非娶不可,我自己差不多已经有了想要的人选了。
§1065b..Nunc laudo te, gnate.
[克雷梅斯]现在我赞许你,我的孩子。
§1065c..Archonidi huius filiam.
[克利提丰]就是邻居阿孔尼德斯的女儿。
§1066..Perplacet.
[克雷梅斯]非常好。
§1066b..Pater, hoc nunc restat.
[克利提丰]父亲,现在只剩下一件事了。
[克雷梅斯]什么事?
§1066d..Syro ignoscas volo §1067..Quae mea causa fecit.
[克利提丰]我想请您原谅叙鲁斯,因为他所做的一切都是为了我。
[克雷梅斯]好,就这样吧。
§1067c..Vos valete, et plaudite!
各位再见,请鼓掌!

词汇与语法注释

  1. 1015bistuc inimicis siet — 此处使用了现在时虚拟语气 `siet`(古体,相当于古典期的 `sit`)表示祝愿。`inimicis` 是不利益与格,构成了一种惯用避讳或诅咒表达:“愿那种事情(承认他不是亲生子)发生在敌人身上。”
  2. 1030Ita mihi atque huic sis superstes ut — 这是一个庄严的誓言公式,使用 `ita ... ut ...` 的关联结构。字面意思是:“愿你比我和他活得更长(虚拟语气 `sis superstes`),正如同你确实是由我和他所生一样(直说语气 `natus es`)”,用以强烈肯定克利提丰确为亲生。
  3. 1050bEgon mea bona ut dem — 这是一个表示愤慨或反驳的虚拟语气句式(`ut` + 现在时虚拟语气 `dem`),并带有疑问小词 `-ne`(`egon` 为 `ego-ne` 的缩写),用以对某种无法接受的行为表示强烈的拒绝或难以置信。此外,`dono` 是目的双重与格中的目的与格。

引用这一段

泰伦提乌斯, 自虐者 §1014..-1067c... Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi002.humanitext-lat2:1014..-1067c..

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。