Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 自虐者 §900b..-960..

真相败露与克雷梅斯的震怒

第 18 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

梅内德姆斯向克雷梅斯透露,克利提丰与巴克科斯一同进了一间私密的卧室。听到这番话,克雷梅斯恍然大悟,意识到巴克科斯其实是他自己儿子克利提丰的情妇,并在狂怒之中谋划惩罚儿子和奴隶叙鲁斯。

§900b..Mitto iam osculari atque amplexari: id nihil puto.
[梅内德姆斯]接吻和拥抱我现在就闭口不提了,那还不算什么。
§901..Quid est, quod amplius simuletur?
还有什么比这更能伪装的呢?
[克雷梅斯]天哪!
§901c..Quid est?
[梅内德姆斯]怎么了?
§901d..Audi modo: §902..Est mihi ultimis conclave in aedibus quoddam retro: §903..Huc est intro latus lectus; vestimentis stratus est.
你且听着:在我的屋子最深处,有一间后面的小隔间:一张床被搬了进去,上面铺好了被褥。
§904..Quid postquam hoc est factum?
[克雷梅斯]那之后又怎么样了?
§904b..Dictum factum, huc abiit Clitipho.
[梅内德姆斯]说时迟那时快,克利提丰就走进了这里。
§905..Solus?
[克雷梅斯]独自一人?
§905b..Solus.
[梅内德姆斯]独自一人。
§905c..Timeo.
[克雷梅斯]我感到害怕。
§905d..Bacchis consecuta est ilico.
[梅内德姆斯]巴克科斯紧接着也进去了。
§906..Sola?
[克雷梅斯]独自一人?
[梅内德姆斯]独自一人。
§906c..Perii.
[克雷梅斯]我完蛋了。
§906d..Ubi abiere intro, operuere ostium.
[梅内德姆斯]他们一进去,就把门关上了。
[克雷梅斯]哎呀!
§907..Clinia haec fieri videbat?
克里尼亚看着这一切发生吗?
§907b..Quidni? mecum una simul.
[梅内德姆斯]怎么不会? 和我一起在旁边看着呢。
§908..Fili est amica Bacchis, Menedeme.
[克雷梅斯]巴克科斯是我儿子的情妇啊,梅内德姆斯!
Occidi.
我彻底完了!
§909..Quamobrem?
[梅内德姆斯]怎么会这样?
§909b..Decem dierum vix mihi est familia.
[克雷梅斯]我的家产恐怕连十天都撑不下去了。
§910..Quid? istuc times quod ille operam amico dat suo?
[梅内德姆斯]什么? 他是在帮他朋友的忙,你居然担心这个?
§911..Immo quod amicae.
[克雷梅斯]不,是因为他在讨好他自己的情妇!
§911b..Si dat.
[梅内德姆斯]如果真是那样。
§911c..An dubium id tibi est?
[克雷梅斯]你难道还怀疑这个吗?
§912..Quemquamne animo tam communi esse, aut leni putas, §913..Qui se vidente amicam patiatur suam?— §914..Quidni? quo verba facilius dentur mihi.
你以为有谁的心胸会宽厚或大度到这种地步,能容忍自己的情妇在自己眼前—— [梅内德姆斯]怎么不会? 为了让我更容易上当受骗呗。
§915..Derides merito.
[克雷梅斯]你嘲笑得对。
Mihi nunc ego succenseo.
我现在对自己气愤不已。
§916..Quot res dedere ubi possem persentiscere,
如果我不是一块木石,有多少迹象能让我看穿一切啊!
§917..Nisi essem lapis? Quae vidi! Vae misero mihi.
我亲眼看见的那些事! 唉,我这个可怜的人啊。
§918..At nae illud haud inultum, si vivo, ferent:
但说实在的,只要我还活着,就绝不让他们不受惩罚地蒙混过去!
§919..Nam iam- §919b..Non tu te cohibes? non te respicis?
因为现在—— [梅内德姆斯]你不能克制一下自己吗? 你不能反省一下自己吗?
§920..Non tibi ego exempli satis sum?
难道我的先例还不够警戒你吗?
§920b..Prae iracundia, §921..Menedeme, non sum apud me.
[克雷梅斯]因为怒火冲天,梅内德姆斯,我已经失去理智了。
§921b..Tene istuc loqui?
[梅内德姆斯]竟然是你在说这种话?
§922..Nonne id flagitium est, te aliis consilium dare, §923..Foris sapere, tibi non posse auxiliarier?
你给别人出谋划策,在外面显得那么聪明,自己却束手无策,这难道不荒谬吗?
§924..Quid faciam?
[克雷梅斯]我该怎么做?
§924b..Id quod me fecisse aiebas parum.
[梅内德姆斯]做你曾经说我做得不够的那件事。
§925..Fac te patrem esse sentiat; fac ut audeat §926..Tibi credere omnia, abs te petere et poscere; §927..Ne quam aliam quaerat copiam, ac te deserat.
让他感受到你是一个父亲;让他敢于向你吐露一切、向你寻求和索取;免得他去寻找别的生路,从而抛弃你。
§928..Immo abeat multo malo quovis gentium, §929..Quam hic per flagitium ad inopiam redigat patrem:
[克雷梅斯]不,我宁可让他走到天涯海角去,也不愿他在这里用荒唐的行为把父亲逼入绝境。
§930..Nam, si illi pergo suppeditare sumtibus, §931..Menedeme, mihi illaec vero ad rastros res redit.
因为,如果我继续供养他的花销,梅内德姆斯,那我真的就要落到去地里握起耙子的下场了。
§932..Quot incommoditates in hac re accipies, nisi caves?
[梅内德姆斯]你应当小心,否则在这件事上你会招来多少麻烦。
§933..Difficilem ostendes te esse, et ignosces tamen §934..Post; et id ingratum.
你会表现得很严厉,但最后还是会宽恕他;而这样做是得不到感激的。
§934b..Ah, nescis quam doleam.
[克雷梅斯]啊,你不知道我有多痛苦。
§934c..Ut libet.
[梅内德姆斯]随你的便吧。
§935..Quid hoc quod volo, ut illa nubat nostro? nisi quid est
至于我所希望的那件事,让她嫁给我们的儿子如何?
§936..Quod mavis.
除非你另有更好的打算。
§936b..Immo et gener et affines placent.
[克雷梅斯]不,女婿和亲家我都满意。
§937..Quid dotis dicam te dixisse filio?
[梅内德姆斯]我该跟我儿子说你许诺了多少嫁妆?
§938..Quid obticuisti?
你怎么沉默了?
§938b..Dotis?
[克雷梅斯]嫁妆?
§938c..Ita dico.
[梅内德姆斯]是的。
[克雷梅斯]啊!
§938e..Chreme, §939..Ne quid vereare si minus: nihil nos dos movet.
[梅内德姆斯]克雷梅斯,如果少一点你也别担心:我们根本不在乎嫁妆。
§940..Duo talenta pro re nostra ego esse decrevi satis.
[克雷梅斯]照我的家境来看,我本已决定两塔兰特就足够了。
§941..Sed ita dictu opus est, si me vis salvum esse, rem, et filium, §942..Me mea omnia bona doti dixisse illi.
但如果想让我、我的家产和儿子都保全,就必须这样说:我已经把我的全部家当都许诺给那女孩子做嫁妆了。
§942b..Quam rem agis?
[梅内德姆斯]你这是想干什么?
§943..Id mirari te simulato, et illum hoc rogitato simul, §944..Quamobrem id faciam.
[克雷梅斯]你要假装大吃一惊,同时去反复追问他,为什么我要这么做。
§944b..Quin ego vero quamobrem id facias nescio.
[梅内德姆斯]可说实在的,连我自己都不知道你为什么要这样做。
§945..Egone? ut eius animum, qui nunc luxuria et lascivia §946..Diffluit, retundam, redigam ut quo se vertat nesciat.
[克雷梅斯]我吗? 为了打压一下他那现在沉溺于奢靡和放荡的斗志,把他逼到不知该往哪儿投奔的境地。
§947..Quid agis?
[梅内德姆斯]你真打算这么做?
§947b..Mitte;
[克雷梅斯]别管。
sine me in hac re gerere mihi morem.
在这件事上就随我的便吧。
[梅内德姆斯]好吧,随你。
§948..Itane vis?
你真想这样?
[克雷梅斯]是的。
[梅内德姆斯]那就依你。
§948d..Age iam uxorem ut arcessat paret.
[克雷梅斯]好了,现在去让他准备把妻子迎娶过来吧。
§949..Hic ita ut liberos est aequum dictis confutabitur.
他会以一种配得上自由民子女的方式,被言语说服服帖。
§950..Sed Syrum. §950b..Quid eum?
不过,至于那个叙鲁斯…… [梅内德姆斯]他怎么了?
§950c..Egone? si vivo, adeo exornatum dabo, §951..Adeo depexum, ut dum vivat meminerit semper mei;
[克雷梅斯]他吗? 只要我还活着,我就要把他收拾得服服帖帖、梳洗得干干净净,让他一辈子都忘不了我。
§952..Qui sibi me pro ridiculo ac delectamento putat.
这个把我当成笑柄和消遣玩物的家伙。
§953..Non, ita me Di ament, auderet haec facere viduae mulieri, §954..Quae in me fecit.
神明作证,换作是一个无依无靠的寡妇,他也不敢做出他对我做的这些事来。
§954b..Itane tandem quaeso, Menedeme, ut pater
[克利提丰]梅内德姆斯,请问真的是这样吗?
§955..Tam in brevi spatio omnem de me eiecerit animum patris?
一个父亲难道能在这么短的时间里,就把对儿子的父爱全部抛弃得干干净净吗?
§956..Quodnam ob facinus? quid ego tantum sceleris admisi miser?
究竟是因为什么罪过? 我这个可怜的人到底犯下了什么滔天大罪?
§957..Vulgo faciunt.
年轻人都经常这么做。
§957b..Scio tibi esse hoc gravius multo ac durius, §958..Cui fit; verum ego haud minus aegre patior.
[梅内德姆斯]我知道这对承受这一切的你来说要沉重和痛苦得多;但其实我也同样感到难过。
Id qui nescio, §959..Nec rationem capio, nisi quod tibi bene ex animo volo.
我虽不知原委,也理不出头绪,但我是真心实意为了你好。
§960..Hic patrem adstare aibas?
[克利提丰]您说我父亲站在这里?

词汇与语法注释

  1. 904bDictum factum — 意为“说时迟那时快”或“言出即行”的惯用表达,将过去受动分词 *dictum*(所言之事)和 *factum*(所做之事)并置以强调行动的迅速。
  2. 909bDecem dierum vix mihi est familia. — 属格短语 *decem dierum*(十天的)是修饰名词 *familia*(在此意为“家产”、“财产”)的性质属格或度量属格,比喻因巴克科斯的挥霍而使家产撑不过十天。
  3. 921bTene istuc loqui? — 感叹性“对格与不定式”(A.C.I.)结构。对格主语 *te*(带有疑问词尾 *-ne*)与不定式 *loqui* 连用,表达了梅内德姆斯对此前大谈理性的大好人克雷梅斯如今自己失去理智的震惊之情。
  4. 931ad rastros res redit — “事情回到了耙子上”这一指代农事重体力活的俗语表达。比喻如果听任浪子挥霍,克雷梅斯也将被迫落入像梅内德姆斯此前惩罚自己那样去从事艰苦体力劳动的境地。
  5. 950cexornatum dabo, adeo depexum — 动词 *do*(此处为 *dabo*)与过去受动分词 *exornatum*(打扮好的)、*depexum*(梳理好的)的通俗结合,用以强调未来已完成的状态。字面意义上的“装扮”和“理发”在此是反讽,意指要给予狠狠的体罚和收拾。

引用这一段

泰伦提乌斯, 自虐者 §900b..-960... Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi002.humanitext-lat2:900b..-960..

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。