§838..Porro haec talenta dotis adposcent duo.
[克雷梅斯]此外,这些事还将需要两塔兰特作为嫁妆。
§839..Quam multa iniusta ac prava fiunt moribus!
习惯势成,竟让如此多不公与邪恶之事大行其道!
如今我必须放下所有其他事务,去寻找一个能让我把我辛勤劳动所得的财产托付给他的人。
§842..Multo omnium nunc me fortunatissimum §843..Factum puto esse, gnate, quum te intelligo §844..Resipisse.
[梅内德姆斯]如今,我想我已经成了所有人当中最幸运的人,我的孩子,因为我知道你已经悔悟了。
§844b..Ut errat.
[克雷梅斯](旁白)他错得有多离谱啊。
§844c..Te ipsum quaerebam, Chreme.
[梅内德姆斯]我正找你呢,克雷梅斯。
§845..Serva, quod in te est, filium et me et familiam.
请尽你所能,拯救我的儿子、我和我的家眷吧。
§846..Cedo quid vis faciam?
[克雷梅斯]说吧,你想让我做什么?
§846b..Invenisti hodie filiam.
[梅内德姆斯]今天你找到了你的女儿。
§847..Quid tum?
[克雷梅斯]然后呢?
§847b..Hanc sibi uxorem dari vult Clinia.
[梅内德姆斯]克里尼亚希望娶她为妻。
§848..Quaeso quid tu hominis es?
[克雷梅斯]我说,你到底是个什么样的人啊?
§848b..Quid est?
[梅内德姆斯]怎么了?
§848c..Iamne oblitus es §849..Inter nos quid sit dictum de fallacia, §850..Ut ea via abs te argentum auferretur?
[克雷梅斯]你难道已经忘了我们之间说过的关于那个骗局的事,好用那个办法从你那儿把钱骗走?
§850b..Scio.
[梅内德姆斯]我知道。
§851..Ea res nunc agitur ipsa.
[克雷梅斯]现在正在上演的正是那出戏。
§851b..Quid dixti, Chreme?
[梅内德姆斯]你说什么,克雷梅斯?
§853b..Ita aiunt: et tu credis omnia:
[梅内德姆斯]他们是这么说,而您什么都信。
§854..Et illum aiunt velle uxorem, ut, quum desponderim, §855..Des qui aurum ac vestem atque alia quae opus sunt comparet.
他们还说他想娶妻,好等我一许下亲事,您就能给钱让他去置办金饰、衣服和其余所需之物。
§856..Id est profecto: id amicae dabitur.
[克雷梅斯]正是如此!
§857b..Vah, frustra sum igitur gavisus miser.
[梅内德姆斯]当然了,他会给的。 哎,这么说我这个可怜人是空欢喜一场了。
§858..Quidvis tamen iam malo quam hunc amittere.
但事已至此,只要不失去他,我宁愿承受任何代价。
§859..Quid nunc renuntiem abs te responsum, Chreme, §860..Ne sentiat me sensisse, atque aegre ferat?
克雷梅斯,我现在该带回你怎样的答复,才能不让他察觉我已经识破,免得他心生怨恨?
§861.."Aegre?" nimium illi, Menedeme, indulges.
[克雷梅斯]“心生怨恨”? 梅内德姆斯,你对他太纵容了。
§861b..Sine.
[梅内德姆斯]随他去吧。
§862..Inceptum est: perfice hoc mihi perpetuo, Chreme.
事情已经开始了,克雷梅斯,请为我一帮到底吧。
§863..Dic convenisse; egisse te de nuptiis.
就说事情谈妥了,你已经商量好了婚事。
§864..Dicam: quid deinde?
[克雷梅斯]我会这么说的。 然后呢?
§864b..Me facturum esse omnia; §865..Generum placere: postremo etiam, si voles, §866..Desponsam quoque esse dicito.
[梅内德姆斯]就说我会办妥一切;女婿让我很满意。 最后,要是你愿意的话,还可以说婚约已经定下了。
§866b..Hem, istuc volueram.
[克雷梅斯]噢,这正是我所希望的。
好让他更急切地向你开要,而你也能把你所渴望的尽早交给他。
§868b..Cupio.
[梅内德姆斯]这正是我所渴望的。
[克雷梅斯]不过说实在的,没过几天,依我看,你就会被他给折腾得够受了。
§871b..Faciam.
[梅内德姆斯]我会的。
§871c..Abi intro; vide quid postulet.
[克雷梅斯]进屋去吧,看看他要提什么要求。
§872..Ego domi ero, si quid me voles.
要是有事找我,我就在家里。
§872b..Sane volo:
[梅内德姆斯]当然需要。
§873..Nam te sciente faciam, quicquid egero.
因为无论我做什么,都会让你知情。
§874..Ego me non tam astutum, neque ita perspicacem esse certo scio:
[梅内德姆斯](独白)我很清楚自己既不怎么精明,也没那么有眼光。
但这位当我的助手、顾问兼向导的克雷梅斯,替我包办了这一切。
In me quidvis harum rerum convenit §877..Quae sunt dicta in stultum; caudex, stipes, asinus, plumbeus: §878..In illum nihil potest; nam exsuperat eius stultitia haec omnia.
任何套在傻瓜头上的绰号都适合我:木头人、绊脚石、蠢驴、榆木脑袋;但哪个也安不到他头上,因为他的愚蠢早就超越了这一切。
[克雷梅斯](对里屋的老婆喊)喂,老婆,行了,别再用感谢唠叨那些神明了,感谢他们让你的女儿被找了回来。
nisi illos ex tuo ingenio iudicas, §881..Ut nihil credas intelligere nisi idem dictum sit centies.
除非你是照着你自己的智商去揣度神明,以为一句话不重复个一百遍,他们就什么也听不懂。
§882..Sed interim, quid illic iam dudum gnatus cessat cum Syro?
不过,这会儿我那儿子和叙鲁斯在那儿磨蹭什么呢?
§883..Quos ais homines, Chreme, cessare?
[梅内德姆斯]克雷梅斯,你说谁在磨蹭?
§883b..Ehem, Menedeme, advenis?
[克雷梅斯]哟,梅内德姆斯,你来啦?
§884..Dic mihi, Cliniae quae dixi nuntiastine?
快告诉我,我交代的话你跟克里尼亚说了吗?
§884b..Omnia.
[梅内德姆斯]一字不落。
§885..Quid ait?
[克雷梅斯]他怎么说?
§885b..Gaudere adeo coepit quasi qui cupiunt nuptias.
[梅内德姆斯]他简直乐坏了,就像个急着要入洞房的新郎官。
§886..Ha ha he!
[克雷梅斯]哈、哈、哈!
§886b..Quid risisti?
[梅内德姆斯]你笑什么?
§887b..Itane?
[梅内德姆斯]是吗?
§887c..Vultus quoque hominum fingit scelus.
[克雷梅斯]那个坏胚甚至能摆布人们的脸色。
§888..Gnatus quod se adsimulat laetum, id dicis?
[梅内德姆斯]你是说我儿子装出高兴的样子?
§888b..Id.
[克雷梅斯]就是。
§889b..Veterator!
[克雷梅斯]老狐狸!
§890b..Ain tu?
[克雷梅斯]你当真?
§890c..Quin tu ausculta.
[梅内德姆斯]你听我说嘛。
§890d..Mane.
[克雷梅斯]等等。
Hoc prius scire expeto, §891..Quid perdideris.
我想先知道这个:你损失了多少钱。
Nam ubi desponsam nuntiasti filio, §892..Continuo iniecisse verba tibi Dromonem scilicet, §893..Sponsae vestem, aurum, atque ancillas opus esse, argentum ut dares.
因为当你向你儿子宣布亲事定下时,德罗莫那家伙肯定立刻插话,说新娘子需要衣服、金饰和女佣,好让你掏银子。
§894..Non.
[梅内德姆斯]没有。
§894b..Quid? non?
[克雷梅斯]什么? 没有?
§894c..Non, inquam.
[梅内德姆斯]我说没有。
§894d..Neque ipse gnatus?
[克雷梅斯]你儿子自己也没要?
§894e..Nihil prorsus, Chreme:
[梅内德姆斯]克雷梅斯,什么都没有。
§895..Magis unum etiam instare ut hodie conficerentur nuptiae.
相反,他只顾一个劲地催着今天就把婚礼给办了。
§896..Mira narras.
[克雷梅斯]真是怪事。
Quid Syrus meus? ne is quidem quicquam?
那我那叙鲁斯呢? 难道连他也没说什么?
§896b..Nihil.
[梅内德姆斯]什么也没说。
§897..Quamobrem nescio.
[克雷梅斯]这是怎么回事,我真搞不懂。
§897b..Equidem miror, qui alia tam plane scias.
[梅内德姆斯]连我都纳闷了,其他事你都了如指掌,怎么这会儿不知道。
§898..Sed ille tuum quoque Syrus idem mire finxit filium, §899..Ut ne paululum quidem subolat, esse amicam hanc Cliniae.
不过,那个叙鲁斯也真神,把你儿子也给调教得滴水不漏,以至于在外头让人感觉不出半点这女人是克里尼亚情妇的蛛丝马迹。
§900..Quid ais?
[克雷梅斯]你说什么?