Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 自虐者 §710..-768..

巴克基斯转移至梅内德姆斯家与克雷梅斯的赞赏

第 15 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

叙鲁斯推进了通过说真话来欺骗老人们的计谋,并在巴克基斯的威胁下将她转移到梅内德姆斯家。与此同时,克雷梅斯出现并抱怨她的奢侈,但在叙鲁斯虚报成功后,克雷梅斯对他大加赞赏。

§710..Qui vim tantam in me et potestatem habeam tantae astutiae, §711..Vera dicendo ut eos ambos fallam; ut quum narret senex §712..Vester nostro istam esse amicam gnati, non credat tamen.
[叙鲁斯](继续独白)我身上竟有如此巨大的力量和如此高超的狡黠本领,以至于通过说实话就能把他们两个人都欺骗了;因此,当你们家老头子告诉我们家老头子说她是他儿子的情妇时,我们家老头子却绝不会相信。
§713..At enim spem istoc pacto rursum nuptiarum omnem eripis: §714..Nam, dum amicam hanc meam esse credet, non committet filiam.
[克里尼亚]可是,你用这种办法又把结婚的所有希望都夺走了:因为,只要他相信这个女人是我的情妇,他就绝不会把女儿许配给我。
§715..Tu fortasse quid me fiat parvi pendis dum illi consulas.
你也许根本不在乎我会落得什么下场,只要你能为他出谋划策。
§716..Quid, malum, me aetatem censes velle id assimularier?
[叙鲁斯]该死,你难道以为我想让我一辈子都装下去吗?
§717..Unus est dies, dum argentum eripio: pax: nihil amplius.
就一天时间,只要我把钱骗到手:这就够了,没别的了。
§718..Tantum sat habes? quid tum, quaeso, si hoc pater resciverit?
[克里尼亚]这就够了吗? 那么请问,如果我父亲发现了这事,该怎么办?
§719..Quid si redeo ad illos qui aiunt, "Quid si nunc coelum ruat?"
[叙鲁斯]难不成我要去跟那些说“要是现在天塌下来怎么办”的人作伴吗?
§720..Metuo quid agam.
[克里尼亚]我害怕自己该怎么办。
§720b..Metuis? quasi non ea potestas sit tua, §721..Quo velis in tempore ut te exsolvas, rem facias palam.
[叙鲁斯]您害怕? 倒好像您没有权力在任何您想要的时候抽身退步、把事情公之于众似的。
§722..Age, age, traducatur Bacchis.
[克里尼亚]好吧,好吧,把巴克基斯接过去吧。
§722b..Optime ipsa exit foras.
[叙鲁斯]太好了,她自己正好走出来了。
§723..Satis pol proterve me Syri promissa huc induxerunt; §724..Decem minas quas mihi dare pollicitus est.
[巴克基斯]凭波鲁克斯起誓,叙鲁斯的诺言可真够大胆地把我骗到这里来了;就是他答应给我的那十个米纳。
Quod si is nunc §725..Me deceperit, saepe obsecrans me ut veniam frustra veniet.
但如果他现在敢欺骗我,以后他再怎么苦苦哀求我来,也是白费力气。
§726..Aut quum venturam dixero et constituero; quum is certo §727..Renuntiarit; Clitipho cum in spe pendebit animi; §728..Decipiam, ac non veniam: Syrus mihi tergo poenas pendet.
或者当我答应了要去并约好了时间;当他言之凿凿地回去回复时;当克利提丰满怀期待、焦虑万分地等待时;我会放他们鸽子,绝不露面:叙鲁斯就等着他的脊梁骨替我受罚吧。
§729..Satis scite promittit tibi.
[克里尼亚]她给你的这个承诺可真够损的。
§729b..Atqui tu hanc iocari credis?
[叙鲁斯]可您以为她是在开玩笑吗?
§730..Faciet, nisi caveo.
如果不小心,她真的会这么干的。
§730b..Dormiunt: ego pol istos commovebo.
[巴克基斯]他们在这儿发呆呢:凭波鲁克斯起誓,我要去震醒他们。
§731..Mea Phrygia, audisti modo iste homo quam villam demonstravit §732..Charini?
我的普里吉亚,你刚才听见那个男人指点卡里努斯的哪座别墅了吗?
§732b..Audivi.
[普里吉亚]听见了。
§732c..Proximam esse huic fundo ad dextram?
[巴克基斯]就是在这个农庄右边隔壁的那座?
§732d..Memini.
[普里吉亚]我记着呢。
§733..Curriculo percurre: apud eum miles Dionysia agitat.
[巴克基斯]赶紧跑一趟:有个军人正在他家过狄奥尼索斯节呢。
§734..Quid inceptat?
[叙鲁斯]她想干什么?
§734b..Dic me hic oppido esse invitam, atque asservari; §735..Verum aliquo pacto verba me his daturam esse, et venturam.
[巴克基斯]就说我在这里完全违背我的意愿,而且被看守着;不过,我会设法把这帮家伙给骗了,然后过去。
§736..Perii hercle.
[叙鲁斯]凭赫拉克勒斯起誓,我完了。
Bacchis, mane, mane: quo mittis istanc quaeso?
巴克基斯,等一下,等一下! 请问你把她派到哪里去?
§737..Iube maneat.
叫她停下。
[巴克基斯]去吧。
§737c..Quin est paratum argentum.
[叙鲁斯]哎呀,钱已经准备好了!
§737d..Quin ego maneo.
[巴克基斯]那我就留下来。
§738..Atqui iam dabitur.
[叙鲁斯]可是,马上就会给你的。
§738b..Ut libet: num ego insto?
[巴克基斯]随你便:难道我在逼你吗?
§738c..At scin quid, sodes?
[叙鲁斯]但是,请问,你可知道我的意思?
§739..Quid?
[巴克基斯]什么?
§739b..Transeundum nunc tibi ad Menedemum est, et tua pompa §740..Eo traducenda est.
[叙鲁斯]您现在必须搬到梅内德姆斯家去,您的随从队伍也得移到那里去。
§740b..Quam rem agis, scelus?
[巴克基斯]你又在耍什么花招,恶棍?
§740c..Egone? argentum cudo §741..Quod tibi dem.
[叙鲁斯]我吗? 我是在铸造要给您的钱呢。
§741b..Dignam me putas quam illudas?
[巴克基斯]你觉得我是个好糊弄、可以任你愚弄的人吗?
§741c..Non est temere.
[叙鲁斯]这不是平白无故的。
§742..Etiamne tecum res hic mihi est?
[巴克基斯]我在这儿跟你在交易上还有什么瓜葛吗?
§742b..Minime: tuum tibi reddo.
[叙鲁斯]没有:我只是把属于您的东西还给您。
§743..Eatur.
[巴克基斯]走吧。
§743b..Sequere hac.
[叙鲁斯]从这边跟上来。
Heus, Dromo.
嘿,德罗莫。
§743c..Quis me vult?
[德罗莫]谁在叫我?
§743d..Syrus.
[叙鲁斯]叙鲁斯。
§743e..Quid est rei?
[德罗莫]有什么事?
§744..Ancillas omnes Bacchidis traduce huc ad vos propere.
[叙鲁斯]赶紧把巴克基斯所有的女仆都带到你们那边去。
§745..Quamobrem?
[德罗莫]为什么?
§745b..Ne quaeras: efferant quae secum huc attulerunt.
[叙鲁斯]别问:让她们把带到这儿来的东西都搬走。
§746..Sperabit sumtum tibi senex levatum esse harum abitu.
[叙鲁斯]我们家老头子会以为,由于她们的离去,他的开销减轻了。
§747..Nae ille haud scit paullum lucri quantum ei damni apportet.
真的,他一点也不知道,这点小便宜会给他带来多么巨大的损失。
§748..Tu nescis id quod scis, Dromo, si sapies.
德罗莫,如果你聪明的话,你就得把你所知道的事情装作不知道。
§748b..Mutum dices.
[德罗莫]你就当我是个哑巴好了。
§749..Ita me Di amabunt ut nunc Menedemi vicem §750..Miseret me tantum devenisse ad eum mali.
[克雷梅斯]愿神明保佑我,我现在真心同情梅内德姆斯的处境,竟然有这么大的灾祸落在他头上。
§751..Hancine mulierem alere cum illa familia?
养活这样一个女人,还要加上那一大家子的随从?
§752..Etsi scio hosce aliquot dies non sentiet; §753..Ita magno desiderio fuit ei filius:
虽然我知道这几天他还没感觉,因为他对他儿子的思念是如此强烈。
§754..Verum ubi videbit tantos sibi sumtus domi §755..Quotidiano fieri, nec fieri modum, §756..Optabit rursum ut abeat ab se filius.
但是,当他看到家里每天都有如此巨大的开支,而且毫无节制时,他就会重新巴望着儿子再离开他了。
§757..Syrum optime eccum!
瞧,叙鲁斯正好在这儿呢!
§757b..Cesso hunc adoriri?
我还等什么,不赶紧过去找他?
叙鲁斯!
[叙鲁斯]哎?
§758..Quid est?
[克雷梅斯]怎么了?
§758b..Te mihi ipsum iam dudum optabam dari.
[叙鲁斯]我刚才一直盼着您自己能出现在我面前呢。
§759..Videre egisse iam nescio quid cum sene.
[克雷梅斯]你好像已经和那个老头子商量过什么事了。
§760..De illo quod dudum? dictum ac factum reddidi.
[叙鲁斯]就是刚才说的那个事吗? 我已经说办就办,妥妥帖帖了。
§761..Bonane fide?
[克雷梅斯]当真?
§761b..Bona hercle.
[叙鲁斯]凭赫拉克勒斯起誓,当真。
§761c..Non possum pati §762..Quin tibi caput demulceam.
[克雷梅斯]我真忍不住要摸摸你的脑袋。
Accede huc, Syre: §763..Faciam boni tibi aliquid pro ista re, ac libens.
过来,叙鲁斯:为了这件事,我一定会高高兴兴地给你一些奖赏。
§764..At si scias, quam scite in mentem venerit.
[叙鲁斯]但是,如果您知道这个点子是多么巧妙地浮现在我脑海里的就好了!
§765..Vah, gloriare evenisse ex sententia?
[克雷梅斯]唷,事情如你所愿,你就自吹自擂起来了?
§766..Non hercle vero: verum dico.
[叙鲁斯]凭赫拉克勒斯起誓,真不是:我说的是实话。
§766b..Dic, quid est?
[克雷梅斯]说说看,是什么?
§767..Tui Clitiphonis esse amicam hanc Bacchidem §768..Menedemo dixit Clinia; et ea gratia
[叙鲁斯]克里尼亚已经告诉梅内德姆斯,说这个巴克基斯是您儿子克利提丰的情妇;而正因为这个原因……

词汇与语法注释

  1. 710Qui vim tantam in me et potestatem habeam tantae astutiae — 由关系代词 `qui`(其先行词为省略的 `ego`)引导的关系从句中的动词 `habeam` 使用虚拟语气,是因为它表示说话者的某种特征或原因(“我这样一个拥有如此力量的人”),在逻辑上引出接下来的结果从句 `ut ... fallam`。
  2. 711Vera dicendo ut eos ambos fallam — 此处道出了本剧策略的核心悖论:“通过说真话(夺格动名词 `dicendo`)来欺骗他们两个人”。由于克雷梅斯深信巴克基斯是克里尼亚的情妇,因此说出真话(即她是克利提丰的情妇)在通过梅内德姆斯传到克雷梅斯耳中时,反而会被克雷梅斯认为是克里尼亚在撒谎,从而在结果上欺骗了克雷梅斯。
  3. 751Hancine mulierem alere cum illa familia? — 用于表示感叹的独立“宾格+不定式”结构。此处以指示代词阴性宾格 `hanc`(带接尾辞 `-ne`)作为主语,与不定式 `alere` 连用,表现出克雷梅斯极其愤慨和无奈的心情:“居然要养活这样一个女人和那一大家子随从!”
  4. 761c-762Non possum pati / Quin tibi caput demulceam — 双重否定(或无法抑制的情感)后接 `quin` 加虚拟语气(`demulceam`)的结构,意为“我忍不住要摸你的头”。在含有否定意义的允许/忍受(`pati`)后使用 `quin` 从句,其用法类似于表示阻碍或拒绝的动词在否定句后的用法。

引用这一段

泰伦提乌斯, 自虐者 §710..-768... Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi002.humanitext-lat2:710..-768..

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。