Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 自虐者 §474..-545b..

克雷梅斯劝说迈内德穆斯并唆使叙鲁斯设局

第 11 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

克雷梅斯说服迈内德穆斯利用奴隶的诡计来间接满足儿子的资金需求。克雷梅斯短暂离开后返回,并暗中怂恿奴隶叙鲁斯对迈内德穆斯施展骗局。

§474..Consilia ad adolescentes: et tibi perdere
[克雷梅斯]给年轻人们出谋划策。
§475..Talentum hoc pacto satius est quam illo minam.
而对你来说,用这种方式损失一塔兰特,也比用那种方式损失一米纳要好。
§476..Non nunc pecunia agitur; sed illud, quomodo §477..Minimo periclo id demus adolescentulo.
现在不是钱的问题;而是这件事,即我们如何以最小的危险把这钱给那年轻人。
§478..Nam si semel tuum animum ille intellexerit, §479..Prius proditurum te tuam vitam, et prius §480..Pecuniam omnem, quam abs te amittas filium; hui, §481..Quantam fenestram ad nequitiam patefeceris!
因为如果他一旦察觉了你的心思,知道你宁可先送掉自己的性命,也宁可先舍弃所有的财产,也不愿失去你的儿子;噢,那你将为他的放荡打开多么大的一扇窗户啊!
§482..Tibi autem porro ut non sit suave vivere: §483..Nam deteriores omnes sumus licentia.
而且对你来说,此后生活将不再有乐趣:因为我们所有人都会因放任而变得更坏。
§484..Quodcunque inciderit in mentem volet: neque id §485..Putabit, pravum siet an rectum quod petet.
他脑子里想到什么就会要什么,而且他不会考虑他所要求的是邪恶的还是正义的。
§486..Tu rem perire et ipsum non poteris pati.
你将无法容忍家产败光以及他自身的毁灭。
§487..Dare denegaris; ibit ad illud ilico, §488..Quo maxime apud te se valere sentiet: §489..Abiturum se abs te esse ilico minabitur.
如果你拒绝给予,他会立刻走向那个他觉得最能制服你的手段:他会威胁说他要立刻离开你。
§490..Videre verum, atque ita uti res est, dicere.
[迈内德穆斯]你看得很准,说的也正是实情。
§491..Somnum hercle ego hac nocte oculis non vidi meis, §492..Dum id quaero tibi qui filium restituerem.
[克雷梅斯]凭赫拉克勒斯起誓,我昨晚合眼都没睡过,一直在寻思着怎么帮你把儿子带回来。
§493..Cedo dextram: porro te idem oro ut facias, Chreme.
[迈内德穆斯]把右手给我:我求你今后也继续这样做,克雷梅斯。
§494..Paratus sum.
[克雷梅斯]我随时准备着。
§494b..Scin quid nunc facere te volo?
[迈内德穆斯]你知道我现在想让你做什么吗?
[克雷梅斯]你说。
§495b..Quod sensisti illos me incipere fallere.
[迈内德穆斯]既然你察觉到他们正开始欺骗我。
§496..Id ut maturent facere: cupio illi dare §497..Quod vult: cupio iam videre.
那就让他们赶紧去做:我渴望给他他想要的东西;我现在就渴望见到他。
§497b..Operam dabo.
[克雷梅斯]我会尽力办妥。
§498..Paulum negoti mihi obstat: Simus et Crito §499..Vicini nostri hic ambigunt de finibus: §500..Me cepere arbitrum: ibo ac dicam, ut dixeram §501..Operam daturum me, hodie non posse his dare.
我这儿有点小事耽搁了:邻居西穆斯和克里托正在这里为边界争执:他们选我做仲裁人:我去跟他们说一声,正如我之前说过我会帮他们调解一样,今天我不能为他们调解了。
§502..Continuo hic adero.
我马上就回到这里。
§502b..Ita quaeso.
[迈内德穆斯]请务必如此。
Di vestram fidem!
诸神见证!
§503..Ita comparatam esse hominum naturam omnium, §504..Aliena ut melius videant et diiudicent
为什么所有人的本性都是这样,看别人的事情并做评判,总比看自己的事情要清楚得多?
§505..Quam sua? an eo fit quia in re nostra aut gaudio §506..Sumus praepediti nimio aut aegritudine?
还是因为在自己的事情中,我们不是被过度的喜悦就是被极度的悲伤所阻碍?
§507..Hic mihi quanto nunc plus sapit quam egomet mihi!
在这个问题上,他现在比我对自己还要聪明得多!
§508..Dissolvi me otiosus operam ut tibi darem.
[克雷梅斯]我把事情推掉了,好闲下来为你效劳。
§509..Syrus est prehendendus, atque adhortandus mihi.
我得把叙鲁斯找来,好好督促他一下。
§510..A me nescio quis exit: concede hinc domum, §511..Ne nos inter nos congruere sentiant.
我家里有谁要出来了:你先避一避回家去吧,免得他们发现我们私下串通。
§512..Hac illac circumcursa: inveniendum est tamen §513..Argentum: intendenda in senem est fallacia.
[叙鲁斯]在这儿在那儿转悠:但无论如何钱得找到:必须对那老头子施展诡计。
§514..Num me fefellit hosce id struere? Videlicet
[克雷梅斯]我难道看错了吗,他们果然在策划这个?
§515..Cliniae ille servus tardiusculus est, §516..Idcirco huic nostro tradita est provincia.
显而易见,克里尼亚那个奴隶有点迟钝,因此这个任务就交给了我们这家伙。
§517..Quis hic loquitur? Perii.
[叙鲁斯]谁在这儿说话? 完蛋了。
Numnam haec audivit?
他难道听到了吗?
[克雷梅斯]叙鲁斯。
[叙鲁斯]哎呀。
§518..Quid tu istic?
[克雷梅斯]你在那里干什么呢?
§518b..Recte equidem: sed te miror, Chreme, §519..Tam mane qui heri tantum biberis.
[叙鲁斯]真没干什么:不过我很惊讶,克雷梅斯,你昨天喝了那么多酒,今天还起得这么早。
§519b..Nihil nimis.
[克雷梅斯]没喝太多。
§520.."Nihil" narras? visa vero est, quod dici solet,
[叙鲁斯]“没太多”?
§521..Aquilae senectus.
不过那看起来真像俗话说的 “鹰的暮年”。
[克雷梅斯]嘿。
§521c..Mulier commoda et §522..Faceta haec meretrix.
[叙鲁斯]这个妓女真是个温顺且风趣的女人。
§522b..Sane, idem visa est mihi.
[克雷梅斯]确实,我也觉得是这样。
§523..Et quidem hercle forma luculenta.
[叙鲁斯]凭赫拉克勒斯起誓,她确实容貌出众。
§523b..Sic satis.
[克雷梅斯]还行吧。
§524..Ita non ut olim; sed uti nunc, sane bona: §525..Minimeque miror Clinia hanc si deperit.
[叙鲁斯]虽然不及当年,但以现在的标准来看,确实很不错:克里尼亚对她神魂颠倒,我一点也不奇怪。
§526..Sed habet patrem quendam avidum, miserum, atque aridum, §527..Vicinum hunc: nostine? At quasi is non divitiis
但他却有一个贪婪、可怜又干瘪的父亲,就是我们这位邻居:你认识吧?
§528..Abundet, gnatus eius profugit inopia.
可是,好像他家并不缺少财富似的,他的儿子却因贫困而逃走了。
§529..Scis esse factum ut dico?
你知道事情就像我说的这样发生了吗?
§529b..Quid ego nesciam?
[克雷梅斯]我怎么会不知道?
§530..Hominem pistrino dignum.
[叙鲁斯]那个应该被送到粉磨坊去的家伙。
[克雷梅斯]谁?
§530c..Istunc servulum §531..Dico adolescentis.
[叙鲁斯]就是那年轻人的那个小奴隶。
§531b..Syre, tibi timui male.
[克雷梅斯](旁白)叙鲁斯,我真替你捏了一把汗。
§532..Qui passus est id fieri.
[叙鲁斯]是他容许了这种事情发生。
§532b..Quid faceret?
[克雷梅斯]他能怎么办?
§532c..Rogas?
[叙鲁斯]你还问?
§533..Aliquid reperiret, fingeret fallacias, §534..Unde esset adolescenti amicae quod daret; §535..Atque hunc difficilem invitum servaret senem.
他应该想出办法,编造诡计,好让那年轻人有钱给他的情人;并且好挽救这个脾气坏、不情愿的老人。
§536..Garris.
[克雷梅斯]你胡说。
§536b..Haec facta ab illo oportebat, Syre.
这些事情本来应该由他来做的,叙鲁斯。
§537..Eho quaeso, laudas qui heros fallunt?
[叙鲁斯]哎呀求你了,你难道赞美那些欺骗主人的人吗?
§537b..In loco §538..Ego vero laudo.
[克雷梅斯]在适当的时候我确实赞美。
§538b..Recte sane.
[叙鲁斯]那倒也是。
§538c..Quippe quia §539..Magnarum saepe id remedium aegritudinum est.
[克雷梅斯]因为实际上,这常常是医治巨大忧伤的药。
§540..Huic iam mansisset unicus gnatus domi.
要是那样,这个人的独生子现在就会留在家里了。
§541..Iocone an serio illaec dicat, nescio; §542..Nisi mihi quidem addit animum, quo lubeat magis.
[叙鲁斯](旁白)我不知道他是说笑还是认真的;不过他确实给了我勇气,让我更想去做了。
§543..Et nunc quid exspectat, Syre? an dum hinc denuo
[克雷梅斯]那么现在他在等什么呢,叙鲁斯?
§544..Abeat, cum tolerare huius sumtus non queat?
难道是等那孩子再次从这里离开,因为他无法忍受她的开销吗?
§545..Nonne ad senem aliquam fabricam fingit?
难道他不打算对那老人施展什么计谋吗?
§545b..Stolidus est.
[叙鲁斯]他是个蠢货。

词汇与语法注释

  1. 475tibi perdere talentum hoc pacto satius est quam illo minam — `tibi`(对你而言)是判断与格,`satius`(更好)是比较级形容词。不定式 `perdere`(失去)作主语。`hoc pacto`(用这种方法)与 `illo [pacto]`(用那种方法)构成对比。克雷梅斯劝说迈内德穆斯,宁愿以被骗的方式损失大钱(塔兰特),也比因放任儿子而损失小钱(米纳)要好。
  2. 482Tibi autem porro ut non sit suave vivere — `ut non sit` 既可以理解为延续前一句(第481行)的感叹句,也可以理解为表示结果的 `ut` 从句(“结果是你以后活着将不再有乐趣”)。
  3. 503Ita comparatam esse hominum naturam — 这是感叹性对格不定式结构。`comparatam esse` 是不定式,`hominum naturam omnium` 是其主语对格,承接前面的呼喊 `Di vestram fidem!`,表达了迈内德穆斯的惊叹与感伤(“所有人的天性竟然是被如此构造出来的!”)。
  4. 536bHaec facta ab illo oportebat, Syre — `oportebat`(应当)是不定人称动词的未完成过去时,带有一个对格不定式结构 `haec facta [esse] ab illo`(这些事本该由他来做),其中被动完成不定式中的 `esse` 被省略。克雷梅斯借此暗示叙鲁斯,克里尼亚的奴隶本该采取欺骗主人的行动。

引用这一段

泰伦提乌斯, 自虐者 §474..-545b... Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi002.humanitext-lat2:474..-545b..

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。