Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 安德罗斯岛的小姐 §86b-160

西莫讲述儿子暴露的恋情与假婚礼的意图

第 4 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

西莫向索西亚讲述了儿子潘皮卢斯在葬礼上暴露他对克吕西斯妹妹格吕科里乌姆暗藏情意的经过,并解释了当前这场虚假婚礼计划的意図。

§86bTeneo.
明白了。
§86cPhaedrum, aut Cliniam §87Dicebant, aut Niceratum; nam hi tres tum simul §88Amabant.
他们提到了派德鲁斯、或克里尼亚、或尼克拉图斯;因为他们三人当时同时在恋爱。
Eho, quid Pamphilus? Quid? symbolam §89Dedit, coenavit.
喂,潘皮卢斯呢? 什么? 他付了份子钱,一起吃了饭。
Gaudebam.
我很欣慰。
Item alio die §90Quaerebam: comperiebam nihil ad Pamphilum
同样在另一天我又去打听:发现没有任何事情与潘皮卢斯有关。
§91Quidquam attinere. Enimvero spectatum satis §92Putabam, et magnum exemplum continentiae.
事实上,我认为他已经受到了足够的考验,是克己节制的伟大典范。
§93Nam qui cum ingeniis conflictatur eiusmodi, §94Neque commovetur animus in ea re tamen, §95Scias posse habere iam ipsum suae vitae modum.
因为当一个人与那种性格的人交往,而他的心在此事中却没有动摇时,你就该知道,他自己已经能够把握自己生活的度了。
§96Cum id mihi placebat tum uno ore omnes omnia §97Bona dicere, et laudare fortunas meas §98Qui gnatum haberem tali ingenio praeditum.
这不仅让我感到高兴,而且当时大家异口同声地极力赞美,并称赞我的好运,因为我拥有一个天赋如此优秀品质的儿子。
§99Quid verbis opus est? hac fama impulsus Chremes, §100Ultro ad me venit unicam gnatam suam §101Cum dote summa filio uxorem ut daret.
何需多言? 在这好名声的推动下,克雷梅斯主动来找我,要把他唯一的女儿带着丰厚的嫁妆嫁给我的儿子做妻子。
§102Placuit; despondi.
我同意了;订了婚。
Hic nuptiis dictus est dies.
今天被定为婚礼的日子。
§103Quid obstat cur non verae fiant?
有什么阻碍不能让婚礼成真呢?
§103bAudies.
你会听到的。
§104Fere in diebus paucis quibus haec acta sunt §105Chrysis vicina haec moritur.
就在这些事情办完后的没几天,这位邻居克吕西斯去世了。
§105bO factum bene!
噢,太好了!
§106Beasti; metui a Chryside.
您让我感到欣慰;我之前一直担心克吕西斯。
§106bIbi tum filius §107Cum illis qui amabant Chrysidem una aderat frequens; §108Curabat una funus, tristis interim,
就在那时,我的儿子和那些爱慕克吕西斯的人一起频繁地守候在那里;他一起操办丧事,期间神情悲伤,有时还一起落泪。
§109Nonnunquam collacrumabat: placuit tum id mihi.
当时这让我很高兴。
§110Sic cogitabam; Hic, parvae consuetudinis §111Causa, mortem huius tam fert familiariter:
我心里琢磨:“这孩子,仅凭着这点微薄的交情,就把她的死看得如此重:如果是他自己爱上了她,又会怎样?
§112Quid si ipse amasset? quid mihi hic faciet patri?
他会对我这个父亲怎样呢?
§113Haec ego putabam esse omnia humani ingeni §114Mansuetique animi officia.
” 我以为这些都是充满人情味的天性和温柔心灵的本分。
Quid multis moror?
何必多费口舌耽搁你呢?
§115Egomet quoque eius causa in funus prodeo, §116Nihil suspicans etiam mali.
我自己也为了儿子的缘故去参加了葬礼,当时还没起任何疑心。
§116bHem, quid est?
哎呀,怎么了?
§116cScies.
你马上就会知道。
§117Effertur: imus.
出殡了:我们同去。
Interea inter mulieres §118Quae ibi aderant forte unam adspicio adolescentulam, §119Forma. §119bBona fortasse.
期间,在那些碰巧在场的妇女中,我看到了一位年轻姑娘,容貌…… 大概很美吧。
§119cEt vultu, Sosia, §120Adeo modesto, adeo venusto, ut nihil supra.
而且面容啊,索西亚,是如此端庄,如此迷人,无以复加。
§121Quia tum mihi lamentari praeter caeteras §122Visa est, et quia erat forma praeter caeteras §123Honesta et liberali, accedo ad pedisequas;
因为当时在我看来,她哭得比其他人都要哀恸,而且因为她的容貌比其他人更端庄、更有高贵的气质,我便走近了那些女佣;问她是谁。
§124Quae sit rogo. Sororem esse aiunt Chrysidis.
她们说是克吕西斯的妹妹。
§125Percussit illico animum: at at! hoc illud est,
我的心头猛然一震:“啊呀!
§126Hinc illae lacrumae; haec illa est misericordia.
原来是这么回事,这就是那些眼泪的来源;这就是那份同情。
§127Quam timeo, quorsum evadas.
” 我好担心啊,您这故事要引向何方。
§127bFunus interim §128Procedit: sequimur: ad sepulcrum venimus: §129In ignem posita est: fletur.
在此期间,葬礼继续进行:我们跟随其后:来到墓地:她被安放在火中:人们在哭泣。
Interea haec soror §130Quam dixi ad flammam accessit imprudentius, §131Satis cum periclo.
期间,这位妹妹,也就是我提到的那个,太不小心地靠近了火焰,伴随着相当大的危险。
Ibi tum exanimatus Pamphilus §132Bene dissimulatum amorem et celatum indicat.
就在那时,惊慌失措的潘皮卢斯表露了他那掩饰得极好并深藏的爱意。
§133Accurrit: mediam mulierem complectitur: §134Mea Glycerium, inquit, quid agis? cur te is perditum?
他冲过去:搂住了女子的腰:说:‘我的格吕科里乌姆,你在干什么? 你为什么要自寻死路?
§135Tum illa, ut consuetum facile amorem cerneres, §136Reiecit se in eum flens quam familiariter.
’ 这时她,你可以轻易看出他们习以为常的爱意,哭着倒在他的怀里,那是多么的亲密!
§137Quid ais?
您说什么?
§137bRedeo inde iratus atque aegre ferens.
我带着愤怒和难以容忍的心情从那里回来。
§138Nec satis ad obiurgandum causae. Diceret,
但又没有足够的理由去责备他。
§139'Quid feci? quid commerui aut peccavi pater?
他会说: ‘我做了什么? 我有什么过错或犯了什么罪,父亲?
§140Quae sese in ignem iniicere voluit, prohibui, §141Servavi.
那个想往火里跳的女人,我拦住了她,我救了她。
' Honesta oratio est.
’这是个体面的辩词。
§141bRecte putas.
您想得对。
§142Nam si illum obiurges vitae qui auxilium tulit, §143Quid facias illi qui dederit damnum aut malum?
因为如果你去责备那个拯救生命的人,那么对于带来损失和灾祸的人,你又该怎么做呢?
§144Venit Chremes postridie ad me clamitans, §145Indignum facinus;
第二天克雷梅斯大喊大叫地来找我: ‘真是令人发指的事!
comperisse Pamphilum §146Pro uxore habere hanc peregrinam.
我发现潘皮卢斯把这个异乡女子当作妻子对待。
Ego illud sedulo §147Negare factum; ille instat factum: denique
’我极力否认这回事;他坚持说确有其事。
§148Ita tum discedo ab illo, ut qui se filiam §149Neget daturum.
最后,我与他分手时的情形是,他声称自己不会把女儿嫁过来。
§149bNon tu ibi gnatum?
您当时没有责怪儿子吗?
§149cNe haec quidem §150Satis vehemens causa ad obiurgandum.
连这都不是责备他的足够强烈理由。
§150bQui cedo?
这是为什么,请指教?
§151'Tute ipse his rebus finem praescripsti pater.
‘父亲,您自己给这些事情规定了界限。
§152Prope adest cum alieno more vivendum est mihi: §153Sine nunc meo me vivere interea modo. '
我必须按照别人的意志生活的日子已经近了:在此期间,请让我现在按自己的方式生活吧。
§154Qui igitur relictus est obiurgandi locus?
’ 那么,还留下什么可以责备的余地呢?
§155Si propter amorem uxorem nolit ducere, §156Ea primum ab illo animadvertenda iniuria est.
如果因为他的爱情而不想娶妻,那份无礼才是首先应当被他惩罚的罪过。
§157Et nunc id operam do ut per falsas nuptias §158Vera obiurgandi causa sit si deneget: §159Simul sceleratus Davus siquid consili §160Habet ut consumat nunc cum nihil obsint doli;
而现在,我正致力于通过这场虚假的婚礼,使他在拒绝时,能有一个真正责备他的理由:同时,如果那个恶棍达乌斯有什么鬼主意,让他现在就使出来,反正现在这些诡计也造不成任何妨碍。

词汇与语法注释

  1. §95scias — 第二人称单数现在时虚拟语气。此处的虚拟语气用于指代不特定的普通人(即“人们”),表示潜在可能性,意为“人们可以知道”或“应当知道”。
  2. §96Cum id mihi placebat tum — 此处使用了表示“不仅……而且也……”的关联句式 cum ... tum。在 cum 从句中使用直陈式 placebat 的同时,主句的动词则采用了历史不定式 dicere 和 laudare。
  3. §98qui gnatum haberem — 带有未完成过去时虚拟语气 haberem 的关系从句。先行词在语境上隐含于 meae(我的幸运,即“我的”之中包含的代名词性对象“我”),该从句表示原因或理由,即“因为我拥有一个……的儿子”。
  4. §134is perditum — 动词 ire 的第二人称单数现在时 is 与 perdere 的目的目的动名词(宾格)perditum 的结合。表示目的(“去毁坏”),在此处为口语表达,意为“自寻死路”或“自取灭亡”。

引用这一段

泰伦提乌斯, 安德罗斯岛的小姐 §86b-160. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi001.humanitext-lat2:86b-160

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。