Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 安德罗斯岛的小姐 §692-749b

潘皮卢斯的誓言与达乌斯的弃婴之计

第 14 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

潘皮卢斯宣誓对格里科里乌姆坚贞不渝,达乌斯则心生一计,指使缪希丝将婴儿置于克雷梅斯门前。当克雷梅斯出现时,达乌斯假装刚从广场归来,开启他的新一轮演戏。

§692Age si hic non insanit satis sua sponte instiga.
卡里努斯:去吧,如果他自己还不够疯狂,你就再去煽风点火吧。
§692bAtque edepol §693Ea res est: proptereaque nunc misera in maerore est.
缪希丝:真的,凭波吕克斯起誓,事情正是这样;因此,现在那个可怜的姑娘正陷入悲哀之中。
§693bMysis, §694Per omnes tibi adiuro deos numquam eam me deserturum; §695Non si capiundos mihi sciam esse inimicos omnes homines.
潘皮卢斯:缪希丝,我向你对天发誓,我绝不会抛弃她;哪怕我知道这会让我把所有人都变成敌人。
§696Hanc mihi expetivi, contigit: conveniunt mores: valeant
她是我所追求的,我也得到了她;我们的性格相合。
§697Qui inter nos discidium volunt: hanc nisi mors mihi adimet nemo.
让他们走吧,那些想要拆散我们的人;除非死亡,否则谁也别想把她从我身边夺走。
§698Resipisco.
卡里努斯:我清醒过来了。
§698bNon Apollinis magis verum atque hoc responsum est.
阿波罗的神谕也不会比这更真实。
§699Si poterit fieri ut ne pater per me stetisse credat §700Quo minus hae fierent nuptiae, volo.
潘皮卢斯:如果能做到不让父亲以为是因为我的缘故这桩婚礼才未能举行,我是希望这样的。
Sed si id non poterit, §701Id faciam in proclivi quod est per me stetisse ut credat.
但如果做不到,那我也很容易就能做到让他相信这确实是因为我。
§702Quis videor?
你觉得我看起来怎么样?
§702bMiser aeque atque ego.
卡里努斯:和我一样可怜。
§702cConsilium quaero.
潘皮卢斯:我在寻找计策。
§702dFortis!
达乌斯:有勇气!
§703Scio quid conere?
卡里努斯:我知道你在企图什么吗?
§703bHoc ego tibi profecto effectum reddam.
达乌斯:这件事我一定会为您办成的。
§704Iam hoc opus est.
潘皮卢斯:现在就需要这个。
§704bQuin iam habeo.
达乌斯:但我已经有了。
§704cQuid est?
卡里努斯:是什么?
§704dHuic, non tibi habeo, ne erres.
达乌斯:我是为他准备的,不是为你,免得你搞错了。
§705Sat habeo.
卡里努斯:那我就放心了。
§705bQuid facies? cedo.
潘皮卢斯:你会怎么做? 告诉我。
§705cDies mihi hic ut satis sit vereor §706Ad agendum: ne vacuum esse me nunc ad narrandum credas.
达乌斯:我担心今天这一天的时间不够我用来行动;所以千万别以为我现在有空来给你们讲解。
§707Proinde hinc vos amolimini: nam mihi impedimento estis.
因此,你们俩赶快从这里走开吧;因为你们在这里碍我的事。
§708Ego hanc visam.
潘皮卢斯:我去看看她。
§708bQuid tu? quo hinc te agis?
达乌斯:你呢? 你从这里往哪儿去?
§708cVerum vis dicam?
卡里努斯:你想听真话吗?
§708dImmo etiam §709Narrationis incipit mihi initium.
达乌斯:别吧,故事的开头又要对我开始了。
§709bQuid me fiet?
卡里努斯:那我该怎么办?
§7110Eho tu impudens non satis habes quod tibi dieculam addo §711Quantum huic promoveo nuptias?
达乌斯:嘿,你这个厚脸皮的家伙,难道我给你争取了这一点点拖延的时间,也就是我帮他推迟婚礼的时间,你还不满意吗?
§711bDave attamen. §711cQuid ergo?
卡里努斯:达乌斯,但是…… 达乌斯:那又怎么样?
§712Ut ducam.
卡里努斯:好让我能娶她。
§712bRidiculum.
达乌斯:荒谬。
§712cHuc face ad me ut venias si quid poteris.
卡里努斯:如果你有什么办法,一定要到我家来找我。
§713Quid veniam? nihil habeo.
达乌斯:我去干什么? 我什么办法也没有。
§713bAt tamen siquid.
卡里努斯:但要是万一有什么呢。
§713cAge veniam.
达乌斯:好吧,我去就是了。
§713dSi quid §714Domi ero.
卡里努斯:如果有事,我会留在家里的。
§714bTu Mysis dum exeo parumper opperire hic.
达乌斯:缪希丝,你在这儿稍微等一会儿,等我出来。
§715Quapropter?
缪希丝:为什么?
§715bIta facto est opus.
达乌斯:必须这样做。
§715cMatura.
缪希丝:快点。
§715dIam inquam hic adero.
达乌斯:我说过我马上就出来。
§716Nihilne esse proprium cuiquam? Di vestram fidem:
缪希丝:难道没有什么东西是属于任何人的吗? 天哪,凭神明的信义!
§717Summum bonum esse herae putavi hunc Pamphilum, §718Amicum, amatorem, virum in quovis loco §719Paratum: verum ex eo nunc misera quem capit
我曾以为这位潘皮卢斯是女主人的至福,一个在任何时候都准备好了的朋友、情人、丈夫;可是现在,那个可怜的姑娘因他而承受着多大的痛苦啊!
§720Dolorem! facile hic plus mali est, quam illic boni.
显然,这里的坏处远远多于那里的好处。
§721Sed Davus exit.
不过达乌斯出来了。
Mi homo quid istuc obsecro est?
我亲爱的人,求求你,那是什么?
§722Quo portas puerum?
你要把孩子抱到哪里去?
§722bMysis nunc opus est tua §723Mihi ad hanc rem exprompta memoria atque astutia.
达乌斯:缪希丝,现在我需要你的记忆力和聪明才智在这件事上立刻发挥作用。
§724Quidnam incepturus?
缪希丝:你到底要干什么?
§724bAccipe a me hunc ocius, §725Atque ante nostram ianuam appone.
达乌斯:快从我手里把这孩子接过去,然后放在我们家门前。
§725bObsecro §726Humine?
缪希丝:求求你,放在地上吗?
§726bEx ara hinc sume verbenas tibi §727Atque eas substerne.
达乌斯:从这边的祭坛上拿一些神圣的草叶,然后垫在孩子身下。
§727bQuamobrem id tute non facis?
缪希丝:你为什么不自己做?
§728Quia si forte opus sit ad herum iurandum mihi §729Non apposuisse ut liquido possim.
达乌斯:因为如果万一需要我向主人发誓,我就可以问心无愧地表白,说我没有把孩子放在那儿。
§729bIntelligo: §730Nova nunc religio in te istaec incessit cedo?
缪希丝:我明白了;你怎么突然有了这种莫名其妙的顾虑? 告诉我。
§731Move ocius te, ut quid agam porro intelligas.
达乌斯:快动起来,这样你才能明白我接下来要做什么。
§732Pro Iupiter.
朱庇特神啊。
§732bQuid est?
缪希丝:怎么了?
§732cSponsae pater intervenit.
达乌斯:新娘的父亲走过来了。
§733Repudio quod consilium primum intenderam.
我放弃我刚才打算的第一个计划。
§734Nescio quid narres.
缪希丝:我不知道你在说什么。
§734bEgo quoque hinc ab dextera §735Venire me assimulabo: tu ut subservias §736Orationi ut quomque opus sit verbis vide.
达乌斯:我也从右边这儿假装走过来;你只要配合我的话,看情况需要说什么就说什么。
§737Ego quid agas nihil intelligo: sed si quid est §738Quod mea opera opus sit vobis, aut tu plus vides, §739Manebo, ne quod vestrum remorer commodum.
缪希丝:我一点也听不懂你在干什么;但如果有什么事情是需要我帮忙的,或者你比我看得更远,那我就会留下来,以免耽误了你们的事情。
§740Revertor postquam quae opus fuere ad nuptias §741Gnatae paravi, ut iubeam arcessi.
克雷梅斯:在为女儿准备好婚礼所需要的事情之后,我回来了,好叫人去迎娶。
Sed quid hoc?
但这是什么?
§742Puer hercle est.
天哪,是个婴儿。
Mulier tune apposuisti hunc?
女人,是你把这孩子放在这里的吗?
§742bUbi illic est?
缪希丝:那个人到哪里去了?
§743Non mihi respondes?
克雷梅斯:你为什么不回答我?
§743bNusquam est: vae miserae mihi,
缪希丝:哪里也找不到他。
§744Reliquit me homo atque abiit.
哎呀,我这可怜的人,那个家伙把我扔下,自己溜走了。
§744bDi vestram fidem,
达乌斯:神啊,凭神明的信义!
§745Quid turbae est apud forum? quid illic hominum litigant?
广场上怎么那么乱? 那儿有多少人在争吵啊?
§746Tum annona cara est: quid dicam aliud nescio.
而且粮食又贵;我不知道该说什么好了。
§747Cur tu obsecro hic me solam?
缪希丝:求求你,为什么把我一个人丢在这儿?
§747bQuae est haec fabula?
克雷梅斯:这是在演哪出戏?
§748Eho Mysis, puer hic unde est? quisve huc attulit?
达乌斯:喂,缪希丝,这婴儿是从哪儿来的? 是谁抱到这儿来的?
§749Satin sanus es qui me id rogites?
缪希丝:你居然问我这个,你没发疯吧?
§749bQuem igitur rogem?
达乌斯:那我该问谁呢?

词汇与语法注释

  1. 695capiundos mihi sciam esse inimicos — capiundos 是 capiendos 的古老拼法。它与 esse 构成被动周边共轭式的不定式(表示必须或必要),mihi 是施动者与格。整个结构作为 sciam 的宾语从句(宾格加不定式结构),意为“我知道我必须把所有人变成敌人”。
  2. 699per me stetisse credat — 短语 stare per aliquem quominus 带有虚拟语气,表示“由于某人的原因而使某事被阻碍或未能发生”。在此处,完成时不定式 stetisse 用于 credat 之后的间接引语中,意为“免得父亲相信是因为我的缘故(per me)才导致婚礼未能举行”。这与 §701 中相同的句法相呼应,在那里他表示让父亲相信是自己的责任是非常容易的。
  3. 710non satis habes quod tibi dieculam addo — 短语 satis habere 后接 quod 从句,表示“对……感到满足”。dieculam 是 dies 的指小词,意为“短暂的一天”或“微小的宽限”。这里达乌斯对卡里努斯质问:“难道我给你争取了这一点点拖延的时间(通过延迟潘皮卢斯的婚礼),你还不满足吗?”
  4. 728opus sit ad herum iurandum mihi — iurandum 是动形容词(即被动必要分词)。opus est 搭配施动者与格 mihi 的非人称结构表示“我需要做某事”。结合 ad herum,整个条件从句意为“因为如果万一需要我向主人发誓”。

引用这一段

泰伦提乌斯, 安德罗斯岛的小姐 §692-749b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi001.humanitext-lat2:692-749b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。