§513Gravidam dixit esse; inventum est falsum: nunc, postquam videt
达乌斯:“她说她怀孕了,结果发现是假的。
§514Nuptias domi apparari, missa est ancilla ilico §515Obstetricem arcessitum ad eam, et puerum ut afferret simul.
现在,他看到婚礼正在家里准备,女仆立刻被派去去给她请接生婆,同时也把孩子带过来。
§516Hoc nisi fit puerum ut tu videas, nihil moventur nuptiae.
除非发生这件事,好让您看见孩子,否则婚礼绝不会受到阻碍。
§517Quid ais? Quom intellexeras
” 西莫:“你说什么?
§518Id consili capere, cur non dixti extemplo Pamphilo?
当你察觉到他们有那样的计划,为什么不立刻告诉潘皮卢斯?
§519Quis igitur eum ab illa abstraxit nisi ego? nam omnes nos quidem
” 达乌斯:“那么,除了我,谁把他从那个女人身边拽开了呢?
§520Scimus quam misere hanc amarit: nunc sibi uxorem expetit.
因为我们大家确实都知道他爱她爱得有多痛苦;现在他自己想要个妻子了。
§521Postremo id mihi da negoti: tu tamen idem has nuptias §522Perge facere ita ut facis: et id spero adiuturos deos.
最后,把这桩差事交给我吧;不过,您还是照样把这场婚礼按照您正在做的那样继续办下去:我希望神明会对此有所帮助。
§523Immo abi intro: ibi me opperire, et quod parato opus est para.
” 西莫:“不,你先进去吧:在里面等我,把需要准备的东西准备好。
§524Non impulit me haec nunc omnino ut crederem: §525Atque haud scio an quae dixit sint vera omnia: §526Sed parvi pendo: illud mihi multo maximum est §527Quod mihi pollicitus est ipse gnatus.
(独白)这些话现在还没有完全说服我让我相信:但我也说不准他说的那些是不是全都是真的:但我并不在乎:对我来说,最最重要的是我儿子亲口向我做出的承诺。
Nunc Chremem §528Conveniam: orabo gnato uxorem: si impetro, §529Quid alias malim quam hodie has fieri nuptias?
现在我要去会会克雷梅斯:替儿子求娶他的女儿:如果求成了,除了今天,我还能更希望在什么时候办这场婚礼呢?
因为对于我儿子的承诺,我毫不怀疑,哪怕他不情愿,我也理所当然能强迫他。
§532Atque adeo in ipso tempore eccum ipsum obviam.
正巧就在这个时候,瞧,他本人迎面走来了。
§533Iubeo Chremetem.
向克雷梅斯致敬。
§533bO, te ipsum quaerebam.
” 克雷梅斯:“噢,我正找你呢。
§533cEt ego te.
” 西莫:“我也是找你。
§533dOptato advenis.
” 克雷梅斯:“来得正是时候。
§534Aliquot me adiere ex te auditum qui aiebant hodie filiam §535Meam nubere tuo gnato: id viso tune an illi insaniant.
” “有几个人来找我,说从你那里听说今天我女儿要嫁给你的儿子:我来看看到底是你在发疯,还是他们疯了。
§536Ausculta paucis: et quid ego te velim et tu quod quaeris scies.
” 西莫:“请听我说几句:这样你就会知道我想要你做什么,也会明白你所问的事。
§537Ausculto: loquere quid velis.
” 克雷梅斯:“我听着呢:说吧,你想干什么。
§538Per te deos oro et nostram amicitiam Chreme §539Quae incepta a parvis cum aetate accrevit simul, §540Perque unicam gnatam tuam et gnatum meum, §541Cuius tibi potestas summa servandi datur, §542Ut me adiuves in hac re, atque ita ut nuptiae §543Fuerant futurae fiant.
” 西莫:“克雷梅斯,我凭神明和我们的友谊恳求你,这友谊始于童年,并随年龄一同增长,也凭你唯一的女儿和我那儿子,将拯救他的最大权力交托给了你,请在这件事上帮帮我,让婚礼就像原本计划好的那样举行。
§543bAh ne me obsecra:
” 克雷梅斯:“啊,别求我了:倒好像你非得通过哀求才能从我这里得到这允诺似的。
§544Quasi hoc te orando a me impetrare oporteat. §545Alium esse censes nunc me atque olim cum dabam?
你以为现在的我和当初许诺嫁女时的我是两个人吗?
§546Si in rem est utrique ut fiant, arcessi iube.
如果举行婚礼对双方都有利,那就吩咐把她接来吧。
§547Sed si ex ea re plus mali est quam commodi §548Utrique, id oro te in commune ut consulas, §549Quasi illa tua sit, Pamphilique ego sim pater.
但如果这件事带来的坏处多于好处,对双方而言,我求你为共同的利益考虑,就像她是你的女儿,而我是潘皮卢斯的父亲一样。
” 西莫:“不,克雷梅斯,我正是如此希望、如此请求它实现的:若非事情本身有所促使,我也不会向你提出这个请求。
§551bQuid est?
” 克雷梅斯:“怎么回事?
§552Irae sunt inter Glycerium et gnatum.
” 西莫:“格律凯里乌姆和我儿子之间闹矛盾了。
§552bAudio.
” 克雷梅斯:“我听着呢。
§553Ita magnae ut sperem posse avelli.
” 西莫:“大到我有望能把他从她身边拉开。
§553bFabulae.
” 克雷梅斯:“无稽之谈。
§554Profecto sic est.
” 西莫:“确实如此。
” 克雷梅斯:“凭赫拉克勒斯起誓,按我的说法,情况是这样的:情人的吵架是爱情的重温。
§556Hem, id te oro ut ante eamus dum tempus datur, §557Dumque eius libido occlusa est contumeliis, §558Prius quam harum scelera et lacrimae confictae dolis §559Reducunt animum aegrotum ad misericordiam: §560Uxorem demus: spero consuetudine et §561Coniugio liberali devinctum Chreme §562Dein facile ex illis sese emersurum malis.
” 西莫:“唉,所以我才求你,趁着还有时间,让我们先下手为强,趁着他的欲念正因受辱而受阻,在这些女人的恶行和用诡计捏造的眼泪将他病态的心智重新带回同情之前:让我们给他一个妻子:我希望,由于习惯和体面的婚姻而被束缚住,克雷梅斯,此后他会很容易从那些祸害中解脱出来。
§563Tibi ita hoc videtur: at ego non posse arbitror §564Neque illum hanc perpetuo habere, neque me perpeti.
” 克雷梅斯:“你觉得是这样:但我认为不可能既不可能让他永远守着她,我也无法一直忍受下去。
§565Qui scis ergo istuc nisi periclum feceris?
” 西莫:“那你不试试看,又怎么能知道呢?
§566At istuc periclum in filia fieri grave est.
” 克雷梅斯:“但拿自己的女儿来做这种尝试,代价实在太大了。
” 西莫:“确实,归根结底,所有的不利最多也就是这样:万一发生神明禁绝的事,那就是离婚。
§569At si corrigitur, quot commoditates vide: §570Principio amico filium restitueris; §571Tibi generum firmum et filiae invenias virum.
” 但如果他改过自新,你看会有多少好处:首先,你将把一个儿子还给朋友;为你自己找一个靠得住的女婿,为你的女儿找一个丈夫。
§572Quid istic? si ita istuc animum induxti esse utile,
” 克雷梅斯:“还能说什么呢?
§573Nolo tibi ullum commodum in me claudier.
如果你下定决心认为这有好处,我不想让你在我这里遇到任何阻碍。
§574Merito te semper maximi feci Chreme.
” 西莫:“克雷梅斯,我一向最器重你,这绝非无因。
§575Sed quid ais?
” “不过,你说呢?
§575bQuid?
” 克雷梅斯:“什么?
§575cQui scis eos nunc discordare inter se?
” 西莫:“你怎么知道他们现在不和?
§576Ipsus mihi Davus qui intimus est eorum consiliis dixit;
” “最了解他们计划的达乌斯本人告诉我的;”