Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 安德罗斯岛的小姐 §276b-332

克律西斯的遗托与查里努斯的恳求

第 7 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

潘皮卢斯向米乌西斯讲述了他在克律西斯临终前做出的保护格里凯里乌斯的庄严承诺,发誓绝不抛弃她。与此同时,深爱着潘皮卢斯未婚妻菲鲁梅娜的查里努斯在奴隶比里亚的陪同下到来,拼命恳求潘皮卢斯推迟婚礼,却得知潘皮卢斯本人比任何人都更渴望摆脱这场婚事。

§276bHaud vereor si in te solo sit situm; §277Sed ut vim queas ferre.
如果这完全取决于你一个人,我一点也不担心;而是你是否能够承受那压力。
§277bAdeone me ignavum putas, §278Adeone porro ingratum, aut inhumanum, aut ferum, §279Ut neque me consuetudo neque amor neque pudor §280Commoveat neque commoneat ut servem fidem?
你觉得我是那么懦弱,甚至那么忘恩负义、不近人情、或者野蛮,以至于无论是相处的深情、爱情还是羞耻心,都不能打动我,也不能提醒我坚守信义吗?
§281Unum hoc scio, esse meritam ut memor esses sui.
我只知道这一件事,她理应让你记住她。
§282Memor essem? o Mysis Mysis, etiam nunc mihi §283Scripta illa sunt in animo dicta Chrysidis §284De Glycerio.
记住她? 噢,米乌西斯,米乌西斯,直到现在对我来说,克律西斯关于格里凯里乌斯所说的那些话依然刻在我的心上。
Iam ferme moriens me vocat: §285Accessi: vos semotae: nos soli: incipit: §286"Mi Pamphile, huius formam atque aetatem vides:
就在她垂死之际,她唤我过去:我走上前去:你们被遣开了:只有我们俩:她开始说: “我的潘皮卢斯啊,你看到了这孩子的容貌和年纪:你也清楚,这两样东西现在对她来说,无论对于保护贞操还是维护财产,是多么的无济于事。
§287Nec clam te est quam illi utraeque res nunc utiles §288Et ad pudicitiam et ad rem tutandam sient. §289Quod ego te per hanc dextram oro et ingenium tuum, §290Per tuam fidem, perque huius solitudinem, §291Te obtestor, ne abs te hanc segreges neu deseras,
因此,我凭着这只右手和你的本性恳求你,凭着你的信义,以及这孩子的孤单,我恳求你,不要把她从你身边赶走,也不要抛弃她。
§292Si te in germani fratris dilexi loco, §293Sive haec te solum semper fecit maximi, §294Seu tibi morigera fuit in rebus omnibus.
如果我曾像对待亲兄弟一样疼爱你,或者如果她始终最看重你一个人,或者如果在一切事情上她都顺从你。
§295Te isti virum do amicum tutorem patrem.
我把你送给她,作为她的丈夫、朋友、保护者和父亲。
§296Bona nostra haec tibi permitto et tuae mando fidei.
我把我们的这些财产托付给你,信赖你的诚实。
" §297Hanc mihi in manum dat: mors continuo ipsam occupat.
” 她把她的手交到我手里:死神立刻夺走了她的生命。
§298Accepi: acceptam servabo.
我接受了:既然接受了,我就会守护她。
§298bIta spero quidem.
我确实也这样希望。
§299Sed cur tu abis ab illa?
可是你为什么离开她呢?
§299bObstetricem arcesso.
我去请接生婆。
§299cPropera, atque audin'?
快去,还有,你听见了吗?
§300Verbum unum cave de nuptiis, ne ad morbum hoc etiam.
提都不要提婚礼的事,免得这进一步加重她的病情。
§300bTeneo.
我明白。
§301Quid ais Byrrhia? daturne illa Pamphilo hodie nuptum?
比里亚,你说什么? 她今天就要嫁给潘皮卢斯了吗?
§301bSic est.
正是如此。
§302Qui scis?
你怎么知道的?
§302bApud forum modo e Davo audivi.
刚才在广场上,我听达乌斯说的。
§302cVae misero mihi.
唉,可怜的我啊。
§303Ut animus in spe atque in timore usque antehac attentus fuit, §304Ita postquam adempta spes est lassus cura confectus stupet.
正如我的心在此之前一直悬在希望与恐惧之中,如今希望落空,它疲惫不堪,被忧虑折磨得呆若木鸡。
§305Quaeso edepol, Charine, quoniam non potest id fieri quod vis, §306Id velis quod possit.
凭波吕克斯起誓,我求您了,查里努斯,既然您所想的无法实现,您就指望那可能办到的事吧。
§306bNil volo aliud nisi Philumenam.
除了菲鲁梅娜,我什么都不要。
唉!
§307Quanto satius est te id dare operam qui istum amorem ex animo amoveas, §308Quam id loqui quo magis libido frustra incendatur tua.
你努力把这份爱从心里除掉,岂不比说些只会让你的欲望徒然更加炽烈的话要好得多。
§309Facile omnes cum valemus recta consilia aegrotis damus.
我们身体健康时,都很容易给病人提出中肯的建议。
§310Tu si hic sis aliter sentias.
要是你处在我的位子上,你就会有不同的想法了。
§310bAge age, ut libet.
行行行,随您的便吧。
§310cSed Pamphilum §311Video: omnia experiri certum est prius quam pereo.
但是,潘皮卢斯…… 我看见他了:在毁灭之前,我决定尝试一切办法。
§311bQuid hic agit?
他要干什么?
§312Ipsum hunc orabo: huic supplicabo: amorem huic narrabo meum: §313Credo impetrabo ut aliquot saltem nuptiis prodat dies: §314Interea fiet aliquid, spero.
我要求他本人:我要向他哀求:我要向他讲述我的爱情:我相信能求得他把婚礼至少推迟几天:在这期间,我想总会发生点什么的。
§314bId aliquid nihil est.
那所谓的“什么事”其实就是没事。
§314cByrrhia,
比里亚,你觉得怎么样?
§315Quid tibi videtur? adeon' ad eum?
我去他那里吗?
§315bQuidni? Si nihil impetres,
为什么不呢?
§316Ut te arbitretur sibi paratum moechum si illam duxerit?
就算您什么也求不到,也能让他觉得,要是他娶了她,您就是他预备好的奸夫?
§317Abin' hinc in malam rem cum suspicione istac, scelus?
带着你那龌龊的怀疑给我滚开,你这恶棍!
§318Charinum video: salve.
我看到查里努斯了:你好。
§318bO salve Pamphile.
啊,你好,潘皮卢斯。
§319Ad te advenio spem, salutem, auxilium, consilium expetens.
我来找你,寻求希望、拯救、帮助和建议。
§320Neque pol consili locum habeo, neque auxili copiam.
凭波吕克斯起誓,我既没有提出建议的余地,也没有提供帮助的能力。
§321Sed istuc quidnam est?
不过那到底是什么事?
§321bHodie uxorem ducis?
你今天娶妻吗?
§321cAiunt.
大家都这么说。
§321dPamphile, §322Si id facis hodie postremum me vides.
潘皮卢斯,如果你今天真这么做,这就是你最后一次见到我了。
§322bQuid ita?
为什么这么说?
§322cHei mihi, §323Vereor dicere: huic dic quaeso Byrrhia.
唉,惨啦,我不敢说:拜托你替我说吧,比里亚。
§323bEgo dicam.
我来说。
§323cQuid est?
是什么事?
§324Sponsam hic tuam amat.
这位老爷爱着您的未婚妻。
§324bNae iste haud mecum sentit: Ehodum dic mihi: §325Numquidnam amplius tibi cum illa fuit Charine?
确实,这家伙的想法和我的完全不同! 喂,快告诉我:查里努斯,你和她之间有什么更深的发展吗?
§325bAh Pamphile §326Nihil.
啊,潘皮卢斯,什么都没有。
§326bQuam vellem.
我多希望有什么啊。
§326cNunc te per amicitiam et per amorem obsecro §327Principio ut ne ducas.
现在我凭着友谊和爱情恳求你,首先,希望你不要娶她。
§327bDabo equidem operam.
我当然会尽力的。
§327cSed si id non potes, §328Aut tibi nuptiae haec sunt cordi.
但如果你做不到,或者这场婚礼深得你心。
§328bCordi?
深得我心?
§328cSaltem aliquot dies §329Profer, dum proficiscor aliquo ne videam.
至少把婚礼推迟几天,好让我动身去某个地方,眼不见为净。
§329bAudi nunc iam.
那么现在听我说。
§330Ego Charine neutiquam officium liberi esse hominis puto §331Cum is nihil promereat postulare id gratiae adponi sibi.
查里努斯,我绝不认为,一个毫无功劳的人,却要求把这算作对自己的恩惠,这是自由人该有的行为。
§332Nuptias effugere ego istas malo, quam tu adipiscier.
我想摆脱这场婚礼的渴望,比你想得到它的渴望还要强烈。

词汇与语法注释

  1. §277Sed ut vim queas ferre — 承接前句,伴随着表示恐惧的动词(如 `vereor`)的省略。`vereor ut` 结构表示对否定情况的担忧,即“我担心你无法承受这压力”(即“我担心你是否能承受”)。
  2. §281esse meritam ut memor esses sui — 这是一个“宾格加不定式”结构,`meritam [esse]`(省略了 esse,主语是 Glycerium)作为间接引语受 `scio` 支配。`mereri ut` 表示“理应……”或“值得……”。`sui` 是反身代词,作为形容词 `memor` 的属格补足语,指代 Glycerium。
  3. §287quam illi utraeque res nunc utiles ... sient — 这是一个由 `nec clam te est`(“对你来说并非秘密”,即“你很清楚”)引导的间接疑问句,伴有虚拟式 `sient`(`sint` 的古体形式)。这里的 `quam utiles`(字面意思“多么有用”)带有反语或修辞色彩,实际意为她的美貌与年轻在没有保护人的情况下对于守护贞操和财产是“多么无济于事”(甚至是多么危险)。
  4. §307te id dare operam qui istum amorem — 不定式短语 `te id dare operam` 作 `quanto satius est`(“多么更好”)的主语。`qui` 是一个表示手段或目的的古体关系副词(相当于 `quo` 或 `ut`),与虚拟式 `amoveas` 连用,引导目的或结果从句(“以此来除掉那份爱”)。
  5. §330Ego Charine neutiquam officium liberi esse hominis puto — 由主动词 `puto` 引导的宾格加不定式结构(`officium esse`)。该结构在语法上的真正主语是下一句(§331)中的不定式 `postulare`(要求)。整句结构为:“我绝不认为,[提出上述要求] 是自由人应尽的本分(officium)。”

引用这一段

泰伦提乌斯, 安德罗斯岛的小姐 §276b-332. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi001.humanitext-lat2:276b-332

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。