Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 安德罗斯岛的小姐 §217-276

潘皮卢斯的内心挣扎与忠贞誓言

第 6 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

达乌斯对格里凯里乌斯等人离奇身世的主张感到荒谬,动身前去寻找潘皮卢斯;米乌西斯则叙述了临盆在即的格里凯里乌斯的焦虑。与此同时,潘皮卢斯因父亲突然下达的婚礼命令而痛苦挣扎,但最终坚决誓言对格里凯里乌斯坚守忠贞。

§217Audireque eorum est operae pretium audaciam: §218Nam inceptio est amentium haud amantium: §219Quicquid peperisset decreverunt tollere: §220Et fingunt quandam inter se nunc fallaciam, §221Civem Atticam esse hanc.
听听他们的胆大妄用真是太值了:因为这是疯子的企图,而不是恋人的:无论她生下什么,他们都决定抚养:现在他们聚在一起编造一个骗局,说她是一个雅典公民。
Fuit olim hinc quidam senex, §222Mercator: navem is fregit apud Andrum insulam: §223Is obiit mortem: ibi tum hanc eiectam Chrysidis §224Patrem recepisse orbam, parvam: Fabulae.
“以前这里曾有一个老头,是个商人:他在安德罗斯岛附近遭遇了海难:他死了:当时在那里,被冲上岸的克律西斯的父亲收留了,她当时还是个小孤女。 ”鬼话连篇!
§225Mihi quidem hercle non fit verisimile; atque ipsis commentum placet.
凭赫拉克勒斯起誓,我觉得这根本不可信;但他们自己却对这个编造的故事很满意。
§226Sed Mysis ab ea egreditur: at ego hinc me ad forum ut §227Conveniam Pamphilum, ne de hac re pater imprudentem opprimat.
但是米乌西斯从她那里出来了:而我要从这里去广场,以便找到潘皮卢斯,免得父亲在这件事上趁他毫无防备时打他个措手不及。
§228Audivi Archylis iamdudum: Lesbiam adduci iubes.
阿尔屈里斯,我早就听到了:你吩咐把莱斯比亚带过来。
§229Sane pol illa temulenta est mulier et temeraria, §230Nec satis digna cui committas primo partu mulierem; §231Tamen eam adducam.
凭波吕克斯起誓,那女人真是个醉醺醺又鲁莽的家伙,根本不配让你把一个初次生产的妇人托付给她;不过我还是去带她来。
Importunitatem spectate aniculae, §232Quia compotrix eius est.
瞧瞧这老太婆的执拗劲儿,因为她是她的酒友。
Di date facultatem obsecro §233Huic pariundi, atque illi in aliis potius peccandi locum.
诸神啊,我恳求你们,赐予这姑娘顺利生产的机会,而让那老婆子到别人那里去犯错吧。
§234Sed quidnam Pamphilum exanimatum video? Vereor quid siet.
可是我怎么看到潘皮卢斯失魂落魄的? 我担心出了什么事。
§235Opperiar ut sciam numquidnam haec turbae tristitia adferat.
我等在这儿,好知道这动静是否会给这混乱带来什么坏消息。
§236Hocine est humanum factum aut inceptum? hocine est officium patris?
这是人干的事或者企图吗? 这是做父亲的分内事吗?
§237Quid illud est?
那是什么事?
§237bPro deum atque hominum fidem, quid est si non haec contumelia est?
凭天神和人类的信用发誓,如果这不是侮辱,那又是什么?
§238Uxorem decrerat dare sese mihi hodie: nonne oportuit
他决定今天给我娶亲:难道不应该让我事先知道吗?
§239Praescisse me ante? nonne prius communicatum oportuit?
难道不应该先跟我商量吗?
§240Miseram me, quod verbum audio?
可怜的我,我听到了什么话?
§241Quid Chremes qui denegarat se commissurum mihi
还有克雷梅斯,他曾拒绝把他的女儿嫁给我当妻子。
§242Gnatam suam uxorem? id mutavit, quia me immutatum videt.
他改变了主意,因为他看到我毫无改变。
§243Itan obstinate operam dat ut me a Glycerio miserum abstrahat: §244Quod si fit pereo funditus.
他竟如此顽固地企图把我这可怜的人从格里凯里乌斯身边夺走:如果这成了事实,我将彻底完完。
§245Adeon' hominem esse invenustum aut infelicem quemquam ut ego sum?
难道有谁会像我这样无爱而又不幸吗?
§246Pro deum atque hominum fidem!
凭天神和人类的信用发誓!
§247Nullon' ego Chremetis pacto adfinitatem effugere potero?
难道我用什么办法都无法逃避与克雷梅斯结亲吗?
§248Quot modis contemptus, spretus? facta, transacta omnia: hem, §249Repudiatus repetor: quamobrem? nisi si id est quod suspicor:
我受了多少次轻视和鄙弃? 一切都已办妥、结束了:哎,被拒绝的我又被找回去了:为什么?
§250Aliquid monstri alunt: ea quoniam nemini obtrudi potest, §251Itur ad me.
除非事情就像我怀疑的那样:他们养了个怪物:既然她塞不给任何人,就冲着我来了。
§251bOratio haec me miseram exanimavit metu.
这番话吓得可怜的我魂飞魄散。
§252Nam quid ego nunc dicam de patre? ah
因为现在关于我的父亲,我又该说什么呢?
§253Tantam rem tam neglegenter agere! praeteriens modo
啊,竟然如此草率地处理这么大的事情!
§254Mihi apud forum, Uxor tibi ducenda est, Pamphile, hodie, inquit, para: §255Abi domum.
刚才路过时,他在广场对我说:“潘皮卢斯,你今天必须娶妻,准备一下:回家去吧。
Id mi visus est dicere, Abi cito, et suspende te.
”这在我听来就像是在说:“快回去上吊吧。
§256Obstipui: censen' me verbum potuisse ullum proloqui? aut
” 我目瞪口呆:你以为我当时能说出一个字来吗?
§257Ullam causam, saltem ineptam, falsam, iniquam? Obmutui.
或者任何理由,哪怕是荒谬的、虚假的、不合理的理由? 我沉默了。
§258Quod si ego rescissem id prius quid facerem, si quis nunc me roget?
但如果我事先知道了这事,我会怎么做,如果现在有人问我的话?
§259Aliquid facerem ut hoc ne facerem.
我会做点什么以使自己不用做这件事。
Sed nunc quid primum exsequar?
但现在我首先该怎么办?
§260Tot me impediunt curae, quae meum animum divorsae trahunt, §261Amor, misericordia huius, nuptiarum sollicitatio, §262Tum patris pudor qui me tam leni passus animo est usque adhuc §263Quae meo quomque animo libitum est facere.
如此多的忧虑阻碍着我,它们把我的心拉向不同的方向:爱情、对她的怜悯、对婚礼的焦虑,还有对父亲的敬畏,他直到现在都以如此温和的心包容我,允许我随心所欲地去做。
Eine ego ut advorser? hei mihi!
难道我要违抗他吗? 哀哉我心!
§264Incertum est quid agam.
我不知道该怎么办。
§264bMisera timeo incertum hoc quorsum accidat.
可怜的我,真害怕这悬而未决的事最终会落得什么结果。
§265Sed nunc peropus est, aut hunc cum ipsa, aut me aliquid de illa adversum hunc loqui.
如今迫切需要的是,要么他亲自跟她谈谈,要么我代她去跟他谈点什么。
§266Dum in dubio est animus, paulo momento huc vel illuc impellitur.
当人心存疑虑时,只需微小的推力就会被推向这边或那边。
§267Quis hic loquitur? Mysis? salve.
谁在这里说话? 米乌西斯吗? 你好。
§267bO salve, Pamphile.
啊,你好,潘皮卢斯。
§267cQuid agit?
她怎么样了?
§267dRogas?
你还问?
§268Laborat e dolore; atque ex hoc misera sollicita est, diem §269Quia olim in hunc sunt constitutae nuptiae: tum autem hoc timet, §270Ne deseras se.
她正遭受着阵痛的折磨;而且这可怜的姑娘正为此焦虑,因为以前婚礼就定在这一天:此外她还害怕这个,怕你抛弃她。
§270bHem, egone istuc conari queam?
哎呀,我怎能企图做出这种事?
§271Ego propter me illam decipi miseram sinam
我会因为自己的缘故,容忍那个可怜的姑娘被欺骗吗?
§272Quae mihi suum animum atque omnem vitam credidit, §273Quam ego animo egregie caram pro uxore habuerim?
她可是把她的一颗心和整个生命都托付给了我,我曾在心中视她如妻,无比疼爱。
§274Bene et pudice eius doctum atque eductum sinam §275Coactum egestate ingenium immutarier?
我能容忍她那经过良好而贞洁教养的心性,因贫困迫使而发生改变吗?
§276Non faciam.
我绝不这么做。

词汇与语法注释

  1. §218amentium haud amantium — 利用发音极其相似的词(amentium“疯子的”和amantium“恋人的”)所作的双关语。
  2. §245Adeon' hominem esse invenustum — 使用“对格+不定式”(hominem... esse)表示感叹的句式,在没有主句的情况下用于表达情感的起伏、愤慨或惊讶。
  3. §251Itur — 不及物动词 ire 的无人称被动语态。不特定动作的主体,而是客观地表示“(人们/矛头)正走向”这一普遍动作,或指向叙述者自身的情况。
  4. §258rescisset id prius quid facerem, si quis nunc me roget — 混合条件句。表示过去反事实条件的条件从句(rescisset:虚拟式过去完成时)与表示现在反事实结果的主句(facerem:虚拟式未完成过去时)相呼应,而整个结构又受到现在或未来假设(roget:虚拟式现在时)的限制。
  5. §263Eine ego ut advorser — 使用虚拟式(advorser)表示愤慨、拒绝或惊讶的反问句(eine 是人称代名词 is 的与格 ei 加上疑问词缀 -ne)。表达对荒谬假设(“难道我要违抗他吗?”)的强烈排斥。
  6. §275immutarier — 现用被动不定式的古风形式(相当于 immutari),频繁出现于前古典时期的戏剧中。这符合格律(短长格六音步)的要求以及古拉丁语戏剧的语境。

引用这一段

泰伦提乌斯, 安德罗斯岛的小姐 §217-276. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi001.humanitext-lat2:217-276

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。