Humanitext Reader

普劳图斯 · 三文钱 §962-1015

哈尔米德斯揭穿骗子与惊慌的斯塔西穆斯

第 16 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

真正的沙尔米德斯表明身份,拆穿并驱逐了骗子。随后,沙尔米德斯在担忧中思索局势,此时奴隶斯塔西穆斯惊慌失措地跑上街头,因在酒馆丢失了指环而自责。

§962quoi, si capitis res sit, nummum numquam credam plumbeum?
即便命悬一线,我也绝不会信任并借给他哪怕一个铅硬币的人?
§963adgrediundust hic homo mi astu.
我必须用计谋接近这个家伙。
heus, Pax, te tribus verbis volo.
喂,帕克斯,我想和你谈几句。
§964Vel trecentis.
谈三百句也行。
§964bHaben tu id aurum quod accepisti a Charmide?
你手里有从沙尔米德斯那里收到的那笔金子吗?
§965Atque etiam Philippúm, numeratum illius in mensa manu, §966mille nummum.
而且还是菲利普金币,在他的桌上由他亲手点清的,整整一千枚。
§966bNempe ab ipso id accepisti Charmide?
这确实是你直接从沙尔米德斯本人那里收到的吗?
§967Mirum quin ab avo eius aut próavo acciperem, qui sunt mortui.
如果不是,难道我是从他那已经死去的祖父或曾祖父那里收到的吗? 那才奇怪呢。
§968Adulescens, cedo dum istuc aurum mi.
年轻人,快把那笔金子交给我。
§968bQuod ego aurum dem tibi?
我要给你什么金子?
§969Quod a me te accepisse fassu's.
你刚才承认从我这里收到的那笔金子。
§969bAps te accepisse?
从你这里收到?
§969cIta loquor.
我就是这个意思。
§970Quis tu homo es?
你是什么人?
§970bQui mille nummum tibi dedi ego sum Charmides.
我就是那个给了你一千枚金币的沙尔米德斯。
§971Neque edepol tu is es neque hodie is umquam eris, auro huic quidem.
凭波鲁克斯起誓,你不是他,今天你也绝成不了他,至少对这笔金子来说是如此。
§972abi sis, nugator: nugari nugatori postulas.
请走开吧,骗子:你竟然想在骗子面前耍花招。
§973Charmides ego sum.
我就是沙尔米德斯。
§973bNequiquam hercle es, nam nihil auri fero.
凭赫拉克勒斯起誓,你白费口舌了,因为我身上没带任何金子。
§974nimis argute óbrepsisti in eapse occasiuncula: §975postquam ego me aurum ferre dixi, post tu factu's Charmides; §976prius tu non eras, quam aúri feci mentionem.
你趁着这个绝佳的微小机会,极其狡黠地潜入进来:在我说我带着金子之后,你就变成了沙尔米德斯;在我提到金子之前,你还不是他。
nihil agis; §977proin tu te, itidem ut charmidatus es, rursum recharmida.
你这是白费心机;所以,就像你使自己“沙尔米德斯化”一样,现在重新把自己“去沙尔米德斯化”吧。
§978Quis ego sum igitur, siquidem is non sum qui sum?
那么,如果我真的不是我所是的那个自己,我又是谁呢?
§978bQuid id ad me attinet?
这与我何干?
§979dúm ille ne sis quem ego esse nolo, sis mea caúsa qui lubet.
只要你不是我不想让你成为的那个人,随你高兴是谁都行。
§980prius non is eras quí eras: nunc is factu's qui tum non eras.
刚才你不是你所是的那个样子:现在你却成了你当时不是的那个人。
§981Age si quid agis.
来吧,如果你要有所行动的话。
§981bQuid ego agam?
我要做什么?
§981cAurum redde.
把金子还回来。
§981dDormitas, senex.
你是在做梦吧,老头子。
§982Fassu's Charmidem dedisse aurum tibi.
你承认过沙尔米德斯把金子交给了你。
§982bScriptum quidem.
那只是在信里写的。
§983Properas an non properas ire actutum ab his regionibus, §984dormitator, prius quam ego hic te iubeo mulcari male?
你到底走不走,快点从这个地方消失,白日做梦的家伙,免得我在这里下令把你痛扁一顿?
§985Quam ob rem?
凭什么?
§985bQuia illum quem ementitus es, ego sum ipsus Charmides, §986quem tibi epistulas dedisse aiebas.
因为你所冒充的那个人,我就是沙尔米德斯本人,也就是你说给你信的那个人。
§986bEho, quaeso, an tu is es?
哟,请问,你真的是他吗?
§987Is enim vero sum.
我的确就是他。
§987bAin tu tandem? is ipsusne es? §987cAio.
你真是这么说?
§987dIpsus es?
你就是他本人? 我是这么说。 是你本人?
§988Ipsus, inquam, Charmides sum.
我说了,我本人就是沙尔米德斯。
§988bErgo ipsusne es?
那么,真的是你本人?
§988cIpsissimus.
千真万确的本人。
§989abin hinc ab oculis?
你还不从我的眼前消失?
§989bEnim véro serio, quoniam advenis— §990vapulabis meo arbitratu ét novorum aedilium.
说真的,既然你回来了—— 按照我以及新任按察官的旨意,你非挨顿揍不可。
§991At etiam maledicis?
你居然还在骂我?
§991bImmo, salvos quandoquidem advenis— §992di te perdant, si te flocci facio an periisses prius.
相反,既然你平安回来了—— 愿神明惩罚你,要是我会在乎你之前是不是已经死掉的话。
§993ego ob hanc operam argentum accepi, te macto infortunio: §994ceterum qui sis, qui non sis, floccum non interduim.
我是为了这趟差事才拿了钱的,我祝你倒大霉:至于你是谁,或者你不是谁,我一点也不在乎。
§995ibo, ad illúm renuntiabo qui mihi tris nummos dedit, §996ut sciat se perdidisse.
我要走了,我要去向那个给我三枚硬币的家伙报告,好让他知道自己白花了这笔钱。
ego abeo.
我走了。
male vive et vale.
倒霉地活下去吧,再见。
§997qui te di omnes advenientem peregre perdant, Charmides.
愿所有的神明毁灭你这个从国外归来的沙尔米德斯。
§998Postquam illic hinc ábiit, post loquendi libere §999videtur tempus venisse atque occasio.
—— 在那个家伙从这里离开之后,自由说话的时机和场合似乎终于来到了。
§1000iam dudum meum ille pectus pnngit aculeus, §1001quid illí negoti fuerit ante aedis meas.
刚才开始,那根刺就一直在刺痛着我的胸膛:那个家伙在我的屋前到底有什么企图。
§1002nam epistula illa mihi concenturiat metum §1003in corde et illud mille nummum quam rem agat.
因为那封信在我心中召集了恐惧,还有那一千枚金币到底是怎么回事。
§1004numquam edepol temere tinnit tintinnabulum: §1005nisi qui illud tractat aut movet, mutumst, tacet.
凭波鲁克斯起誓,铃铛绝不会无缘无故地响起来:除非有人去碰它或动它,否则它就会是哑的,保持沉默。
§1006sed quis hic est, qui huc in plateam cursuram incipit?
但这个开始朝街上跑过来的人是谁?
§1007lubet observare quid agat: huc concessero.
我很想看看他要干什么:我先躲到这边来。
§1008Stasime, fac te propere celerem, recipe te ad dominum domum, §1009ne subito metus exoriatur scapulis stultitia tua.
斯塔西穆斯,赶紧加快速度,回到你主人的家里去,免得由于你的愚蠢,突然让你的背脊产生恐惧。
§1010adde gradum, adpropera.
加快脚步,赶快。
iam dudum factumst, cum abiisti domo.
你离开家已经有很长时间了。
§1011cave sis tibi, ne bubuli in te cottabi crebri crepent, §1012si aberis ab eri quaestione.
你可得小心,免得牛皮鞭子在你的身上频繁作响,如果你在主人查问时不在场。
ne destiteris currere.
别停下脚步,跑起来。
§1013ecce hominem te, Stasime, nihili: satin in thermipolio §1014condalium es oblitus, postquam thermopotasti gutturem?
瞧瞧你这个没用的东西,斯塔西穆斯:你是不是在酒馆里把指环给忘了,在你用温酒润了喉咙之后?
§1015recipe te et recurre petere re recenti.
赶快回去,趁着事情还热乎,跑回去把它找回来。

词汇与语法注释

  1. 962quoi — 关系代词的古旧拼写,相当于 cui。承接上一分段末尾的 ei(指示代词 is 的与格),用在反问句中:“对于这样的人……我难道会信任并交托给他吗?”
  2. 962si capitis res sit — 使用现在虚拟语气的条件从句。表示假设的极端重要状况:“即使是关系到民事权利或生命的重大事件”。
  3. 967Mirum quin — 一种强烈的反讽表达,意为“如果不是……那才奇怪呢”(暗指“当然是这样”)。后接未完成过去虚拟语气 acciperem,否定了一个绝无可能的假设(从死去的先辈那里拿到钱)。
  4. 977recharmida — 动词 recharmido(去沙尔米德斯化)的命令式。这是普劳图斯为了对应 charmidatus es(沙尔米德斯化、伪装成沙尔米德斯)而创造的新词,意为“变回你原本的样子”。
  5. 988cIpsissimus — 在指示/强调代词 ipse(自身)之后加上最高级后缀所构成的滑稽拟造词,意为“千真万确的本人、本人中的本人”。
  6. 1002concenturiat — 原指罗马百人队(centuria)的招集与编制的军事术语,在此被比喻性地用于形容内心恐惧不断聚集和升起的状态。
  7. 1011bubuli... cottabi — 普劳图斯式的滑稽比喻。将古希腊酒席游戏“科塔博斯”(投掷酒滴)与用牛皮(bubulus)鞭打奴隶时发出的响声联系在一起。

引用这一段

普劳图斯, 三文钱 §962-1015. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi019.humanitext-lat2:962-1015

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。