Humanitext Reader

普劳图斯 · 三文钱 §791-850

哈尔米德斯归来与受雇骗子的登场

第 13 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

梅加斯普罗尼德斯向卡里克勒斯提出了信件印章的借口并催促其挖掘宝藏,自己则去雇佣骗子。与此同时,平安归来的哈尔米德斯向海神涅普顿表示感谢,却注意到一个为了三个硬币而被雇佣、装束奇特的骗子。

§791sescentae ad eam rem causae possunt conligi: §792illum quem habuit perdidit, alium post fecit novom.
关于那件事可以找出六百个借口:他把原本拥有的那个弄丢了,后来又做了一个新的。
§793iam si opsignatas non feret, dici hoc potest, §794apud pórtitorem eas resignatas sibi §795inspectasque esse.
此外,如果他送来的信没有封印,也可以这样说,是在港口税关那里替他拆开了封印,并被检查过了。
in huius modi negotio §796diem sermone terere segnities merast: §797quam vis sermones possunt longi texier.
在这样的一桩事情中,用闲聊来消磨时光纯粹是懒惰:无论闲话能被编造得多么长。
§798abi ad thensaurum iam confestim clanculum, §799servos ancillas amove.
现在赶紧悄悄地去藏宝处,把男仆和女仆都打发走。
atque audin?
还有,你听见了吗?
§799bQuid est?
什么事?
§800Vxorem quoque eampse hanc rem uti celes face, §801nam pol tacere numquam quicquamst quod queat.
设法让你的妻子也对这件事保密,因为凭波鲁克斯起誓,绝没有任何事情是她能保守秘密的。
§802quid nunc stas? quin tu hinc amoves et te moves?
你现在为什么还站着? 为什么不从这里走开,动起来呢?
§803aperi, deprome inde auri ad hanc rem quod sat est, §804continuo operíto denuo; sed clanculum, §805sicut praecepi; cunctos exturba aedibus.
打开,从里面取出足够办这件事的金子,立刻重新盖好;但要悄悄地,正如我吩咐的那样;把所有人都赶出家门。
§806Ita faciam.
我会照办的。
§806bAt énim nimis lóngo sermone utimur, §807diem conficimus quod iam properatost opus.
不过,我们的确说得太多了,既然工作已经很紧迫了,我们却还在消磨这一天。
§808nihil est de signo quod vereare; me vide: §809lepida est illa caúsa, ut commemoravi, dicere §810apud pórtitores esse inspectas.
印章的事你没什么好担心的;看我的:正如我提到的,那个借口很妙,就说是在港口税关那里被检查过了。
denique §811diei tempus non vides? quid illúm putas, §812natura illa atque ingenio? iam dudum ebriust.
总之,你难道看不出这时候了吗? 你以为他凭那种天性和脾气,现在会怎么样? 他早就喝醉了。
§813quidvis probare poterit; tum, quod maxumumst, §814adferre, non petere hinc se dicet.
他什么都会相信的;而且,最重要的一点是,他是来说他带来了,而不是来这里讨要。
§814bIam sat est.
现在足够了。
§815Ego sycophantam iam conduco de foro §816epistulasque iam consignabo duas, §817eumque húc ad adulescentem meditatum probe §818mittam.
我现在就去广场雇一个骗子,我现在就封好两封信,并且把他好好训练一番,派到这年轻人的这里来。 我会派他去的。
§818bEo ego igitur intro ad officium meum.
那我就进屋去尽我的职责了。
§819tu istuc age.
你办你那件事吧。
§819bActum reddam nugacissume.
我会把这事办得最像一出儿戏。
§820Salsípotenti et mulsípotenti Iovis frátri et Nerei Néptuno §821laetús lubens laudes ágo et grates gratiásque habeo et fluctibus salsis, §822quos pénes mei fuit saepé potestas, bonis meís quid foret et meaé vitae, §823quom suís med ex locis ín patriam suavíssumam reducem fáciunt.
向主宰盐水与主宰甜水的朱庇特之弟、涅柔斯的 Neptune 敬献,我怀着欢喜与乐意献上赞美,致以谢意与感恩,也献给那盐水的波涛,在它们的手中,曾常常掌握着我的财产和我的生命将会如何的决定权,因为它们将我从它们的地方安全地送回了我最甜蜜的祖国。
§824atque égo, Neptune, tibi ánte alios deos grátias ago atque habeó summas; §825nam te ómnes saevomqué severumque atque ávidis moribus cómmemorant, §826spurcíficum, immanem, intólerandum, vesánum: contra opera éxpertus, §827nam pól placido te et clémenti meo usqué modo, ut volui, usús sum in alto.
而我,Neptune,在所有其他神明之前,向您致以并怀有最崇高的谢意;因为人人都说您既凶残又严厉,且有着贪婪的性情,肮脏、可怕、无法忍受、疯狂:但我亲身经历了相反的一面,因为凭波鲁克斯起誓,在深海中,我一直按我所希望的那样,体验到了您的平静与温和。
§828atque hánc tuam gloriam iam ánte auribus accéperam, et nobilest ápud homines, §829paupéribus te parcére solitum, dités damnare atqué domare.
而且您的这一荣耀,我早先就已听闻,且在人间极负盛名,说您习惯于宽容穷人,惩罚并降伏富人。
§830abi, laúdo, scis ordíne, ut aequomst, tractáre homines; hoc dís dignumst.
好极了,我赞美您,您懂得按顺序、公正地对待世人;这才是配得上神明之举。
§832fidús fuisti: infidum ésse iterant; nam apsqué foret te, sat scío in alto §833distráxissent disqué tulissent satellítes tui me miserúm foede §834bonaque ómnia mea item uná mecum passím caeruleos pér campos: §835ita iám quasi canes, haud sécus, circum stabánt navem turbinés venti, §836imbrés fluctusque atqué procellae infénsae frangere málum, §837ruere ántemnas, scindére vela, ni túa pax propitia fóret praesto.
您曾是忠实的;人们却反复制说您是不忠实的;因为如果不是因为您,我很清楚,在深海中您的随从们早已将可怜的我残酷地撕碎、卷走,我的所有财产也同样随我一起,四处散落在蔚蓝的旷野上:刚才风的暴风雨就像狗一样,毫无二致地围着船只,雨水、波涛和充满敌意的狂风正在折断桅杆,掀翻桅桁,撕裂船帆,要不是您那仁慈的和平及时在场的话。
§838apage á me sis, dehinc iám certumst otió dare me; satis pártum habeo §839quibus aérumnis delúctavi, filió dum divitiás quaero.
请离我远点吧,从今以后我已决定将自己奉献给闲暇;我已经得到了足够的收获,在我为儿子寻求财富期间,我曾以怎样的艰辛与之搏斗。
§840sed quís hic est, qui in plateam íngreditur §841cum nóvo ornatu speciéque simul?
但是,这个正走进广场的人是谁,同时带着新奇的装束和面貌?
§842pol quámquam domi cupio, ópperiar, §842aquam hic rém agat animum advortam.
凭波鲁克斯起誓,虽然我渴望回家,但我还是等一等,注意看看他在这里干什么。
§843Huíc ego die nomén Trinummo fáciam: nam ego operám meam §844tribus nummis hodie locavi ad artis nugatorias.
我要给这一天起名叫作“三个银币”:因为我今天为了无聊的勾当,以三个银币的价格出租了我的劳力。
§845advenio ex Seleucia, Macedonia, Asia atque Arabia, §846quas ego neque oculis nec pedibus umquam usurpavi meis.
我来自塞琉西亚、马其顿、亚洲和阿拉伯,这些地方我既没用眼睛看过,也没用脚踩过。
§847viden egestas quid negoti dat homini misero mali,
你看到贫穷给可怜的人带来了多么糟糕的麻烦了吗?
§848quin ego nunc subigor trium nummum causa ut hasce epistulas §849dicam ab eo homine me accepisse, quem ego qui sit homo nescio §850neque novi, neque natus necne is fuerit, id solide scio.
以至于我现在为了三个银币,被迫要说这些信件我是从那个人那里收到的,而我根本不知道他是谁,也不认识他,甚至他是否出生过,我都不敢确定。

词汇与语法注释

  1. §800Vxorem quoque eampse hanc rem uti celes face — “face”是命令式“fac”的古拉丁语形式。后面接由“uti”(= “ut”)引导的虚拟语气“celes”,用作表示“务必使……”的强调命令。“eampse”是代名词“eam ipsam”的古体强调形式。
  2. §822quos penes mei fuit saepe potestas — 介词“penes”(在……手中)支配关系代词“quos”(其先行词为“fluctibus salsis”),在此处发生了后置。其中“mei”是人称代词“ego”的属格,作为修饰“potestas”的客观属格(“对我的决定权”)。
  3. §832apsque foret te — 古拉丁语中典型的非现实条件表达方式。“absque” + 夺格(“te”) + “foret”(= “esset”)构成一个条件从句,意为“要不是因为你”或“如果没有你”。
  4. §848quin ego nunc subigor... ut... dicam — 此处的句首引导词“quin”带有强烈的肯定语气(“事实上,我现在正被迫……”)。“subigor”是动词“subigo”的被动语态直说法语气现在时,表示“我正被强迫”,后接“ut... dicam”引导的从句。

引用这一段

普劳图斯, 三文钱 §791-850. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi019.humanitext-lat2:791-850

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。