§722ad aliquem regem in saginam erus sése coniciet meus; §723credo ad summos bellatores acrem fugitorem fore §724et capturum spolia ibi illum quí ero adversus venerit.
我的主人会投奔某位国王去混口饭吃;我相信面对最伟大的战士,他会成为一个勇猛的逃兵,并且会在那里夺取那个敢于迎面而来的敌人的战利品。
§725egomet autem quom extemplo arcum et pharetram et ságittas sumpsero, §726cassidem in caput, dormibo placide ín tabernaculo.
至于我自己,一旦我拿起了弓、箭筒和箭,头盔戴在头上,我就要在帐篷里安稳地大睡了。
§727ad forum ibo: nudius sextus quoi talentum mutuom §728dedi, reposcam, ut habeam, mecum quod feram, viaticum. —
我要去广场了:那个在六天前我借给他一塔兰特银子的人,我要去讨回来,好让我有随身携带的旅费。
—— 卡里克勒斯,照你对我说明的情况来看,无论如何都绝不可能不给那个姑娘一份嫁妆。
§731Namque hercle honeste fieri ferme non potest, §732ut eam perpetiar ire in matrimonium §733sine dote, quom eius rem penes me habeam domi.
因为,凭赫拉克勒斯起誓,这几乎不可能体面地办到—— 容忍她就这样去成婚,在无嫁妆的情况下,而我家里明明还替她保管着财产。
嫁妆在家里已经准备好了;除非你愿意等待,等她的哥哥在不给嫁妆的情况下去把她嫁掉。
然后,你可以亲自去找菲尔托,告诉他你要把嫁妆给姑娘,并说你是因着与他父亲的交情才这么做的。
§738verum hoc ego vereor, ne istaec pollicitatio §739te in crimen populo ponat atque infamiam; §740non temere dicant te benignum virgini: §741datam tibi dotem, ei quam dares, eius a patre, §742ex ea largiri te illi, neque ita ut sit data §743columem te sistere illi, et detraxe autument.
然而我担心这一点:这种口头允诺会使你在民众中蒙受指责与恶名;人们绝非无因便会说你对那姑娘过于慷慨:他们会说她父亲把要给她的嫁妆交托给了你,你不过是从中拿出来施舍给她,而且他们会声称你并未按原样完好无缺地交还给她,反而是从中克扣了部分。
§744nunc si opperiri vis adventum Charmidi, §745perlongumst: huic ducendi interea abscesserit §746lubido; atque ea condicio huic vel primaria est.
现在如果你想等待哈尔米德斯归来,那实在太漫长了:在这期间,这位新郎迎娶她的意愿就会消退;而且这门亲事对他(或她)来说是极好的机会。
§747Nam hercle omnia istaec veniunt in mentem mihi.
确然,凭赫拉克勒斯起誓,这一切我也都想到了。
§748vide si hóc utibile magis atque in rem deputas, §749ut adeam Lesbonicum, edoceam ut res se habet.
看看你是否认为这个办法更可行、更合乎实际:我去拜访莱斯博尼库斯,把事情的原委向他解释清楚。
§750sed ut égo nunc adulescenti thensaurum indicem
可是,难道我现在要把宝藏指给那个年轻人看吗?
§751indomito, pleno amoris ac lasciviae?
那个无法无天、满脑子爱情和放荡的家伙?
§752minime, minime hercle vero.
绝不,凭赫拉克勒斯起誓,绝不能。
nam certo scio, §753locum quoque illum omnem, ubi situst, comederit; §754quem fodere metuo, sonitum ne ille exaudiat §755neu rem ipsam indaget, dotem dare si dixerim.
因为我很清楚,他连埋藏宝藏的那整块地都会吞食个干净;我害怕去挖掘,担心他会听到动静,或者如果我说是我要给嫁妆,他会查明事情的真相。
§756Quo pacto ergo igitur clam dos depromi potest?
那么,究竟该如何秘密地把嫁妆取出来呢?
在找到办妥此事的合适时机之前,在此期间我不妨先去向某个朋友借一笔钱。
§759Potin est ab amico alicunde exorari?
能从某个朋友那里求得借款吗?
§759bPotest.
能的。
§760Gerrae.
胡扯。
ne tu illud verbum actutum inveneris: §761mihi quidem hercle non est quod dem mutuom.
你立刻就会听到这句话: “凭赫拉克勒斯起誓,我可没有能借给你的东西。
§762Malim hercle ut verum dicas, quam ut des mutuom.
” “凭赫拉克勒斯起誓,我宁可你对我说真话,也不要你借给我。
§763Sed vide consilium, si placet.
” 不过请听听我的计策,要是你乐意的话。
§763bQuid consilist?
是什么计策?
§764Scitum, ut ego opinor, consilium inveni.
依我看,我想到了一条妙计。
§764bQuid est?
是什么?
§765Homo cónducatur aliquis iam, quantum potest, §768ignota facie, quae hic non visitata sit; §769mendacilocum aliquem §770falsidicum, confidentem.
现在,尽可能快地雇一个人,一个面孔生疏、在这里从未露过面的人;某个撒谎成性、满嘴胡言且厚颜无耻的家伙。
§770bQuid tum postea?
然后呢?
§767Is homo exornetur graphice in peregrinum modum; §771quasi ad adulescentem a patre ex Seleucia §772veniat, salutem ei nuntiet verbis patris: §773illum bene gerere rem et valere et vivere, §774et eum rediturum actutum;
把这个人惟妙惟肖地装扮成外国人的模样;仿佛他是从塞琉西亚替他父亲来到这年轻人这里的,让他用他父亲的话向他致意:说他父亲生意兴隆,身体健康,生活美满,并且很快就会归来。
ferat epistulas §775duas, éas nos consignemus, quasi sint a patre: §776det alteram illi, álteram dicat tibi §777dare sese velle.
让他带上两封信,由我们来盖上封印,假装是他父亲写来的:一封交给他,另一封就说他想要交给你。
§777bPerge porro dicere.
继续往下说。
让他说自己带来了父亲给姑娘作为嫁妆的金子,并且说父亲嘱咐过要把那笔金子交给你。
§780tenes iam?
你现在明白了么?
§780bPropemodo, atque ausculto perlubens.
差不多了,而且我听得津津有味。
到那时,你终于可以把金子给那个年轻人了,就在那个姑娘出嫁的时候。
§783Scite hercle sane.
凭赫拉克勒斯起誓,这确实巧妙。
§783bHoc, ubi thensaurum effoderis, §784suspicionem ab adulescente amoveris: §785censebit aurum esse a patre allatum tibi, §786tu de thensauro sumes.
这样一来,当你挖出宝藏时,你就能消除那个年轻人的怀疑:他会以为金子是你父亲带给你的,而你直接从宝藏里取出来就是了。
十分巧妙而且妥当;虽然在我这个年纪还要干这等坑蒙拐骗的事,实在有些惭愧。
§788sed epistulas quando opsignatas adferet, §789nonne arbitraris eum adulescentem anuli §790paterni signum novisse?
可是,当他把封好的信件带来时,你难道不认为那个年轻人会认得他父亲戒指上的印记吗?
§790bEtiam tu taces?
你还不闭嘴吗?