§70bQuid tu igitur rogitas, tene obiurigem?
那么,你为什么还要问我是不是要责备你呢?
§71nisi tu me mihimet censes dicturum male.
除非你以为我会说我自己的坏话。
§72nam si in te aegrotant artes antiquae tuae, §75omnibus amicis morbum tu incuties gravem, §76ut te videre audireque aegroti sient.
因为如果你的旧日美德在你的心中病倒了,你将给所有的朋友传染上严重的疾病,以至于他们一看到你、听到你就会感到恶心。
§77Qui in mentem venit tibi istaec dicta dicere?
你怎么会想到说出这样的话来?
因为所有的善男信女都应当用心,好把嫌疑和过失从自己身上驱除出去。
§80Non potest utrumque fieri.
这两者不可能同时做到。
§80bQuapropter?
为什么?
§80cRogas?
你还问?
至于不犯过失,我是我自己心灵的掌管者;但嫌疑是存在于别人的心里。
§83nam nunc ego si te surrupuisse suspicer §84Iovi coronam de capite ex Capitolio, §85qui in columine astat summo: si id non feceris §86atque id tamen mihi lubeat suspicarier, §87qui tu id prohibere me potes ne suspicer?
因为如果我现在怀疑你偷走了卡皮托林山上的朱庇特头上的王冠,他就站在最高处的柱顶上;即使你没有做这件事,而我却偏偏想要这样怀疑,你怎么能阻止我怀疑呢?
§88sed istúc negoti cupio scire quid siet.
不过,我很想知道那件事务到底是什么。
§90bEdepol haud dicam dolo: §91sunt quos scio esse amicos, sunt quos suspicor, §92sunt quorum ingenia atque animos nequeo noscere, §93ad amici partem an ad inimici pervenant; §94sed tu ex amicis mi es certis certissimus.
凭波吕克斯起誓,我绝无虚言:有些人我知道是朋友,有些人我怀疑是,还有些人的性情和心思我无法看透,到底他们是归入朋友的一类,还是归入敌人的一类;但在我的确实朋友中,你是最确实的一位。
如果你知道我愚蠢地或不正当地做了什么事,如果你因此不指责我,你自己才该受到责备。
§98Expecto si quid dicas.
我等着听你要说什么。
§98bPrimumdum omnium, §99male dictitatur tibi volgo in sermonibus: §100turpilucricupidum te vocant cives tui; §101tum autem sunt alii, qui te volturium vocant: §102hostisne an civis comedis, parvi pendere.
首先,在世人的谈论中,你正被极力诽谤:你的同胞市民称你为“贪图卑鄙利益的人”;更有其他人称你为“秃鹫”:也就是说,你根本不在乎吞食的是敌人还是市民。
§103haec cum audio in te dici, discrucior miser.
当我听到人们这样说你,我这可怜的人便痛苦万分。
§104Est atque non est mi in manu, Megaronides: §105quin dicant, non est; merito ut ne dicant, id est.
这既在我的掌控之中,又不在我的掌控之中,梅加罗尼德斯:让他们不说,这不在我;让他们没有正当理由去说,这在我的掌控。
§106Fuitne híc tibi amicus Charmides?
哈尔米德斯曾是你在本地的朋友吗?
§106bEst et fuit.
他现在是,过去也是。
§107id ita esse ut credas, rem tibi auctorem dabo.
为了让你相信确实如此,我将给你提供事实作为凭证。
§108nam postquam hic eius rem confregit filius §109videtque ípse ad paupertatem protractum esse se §110suamque filiam esse adultam virginem, §111simul eius matrem suamque uxorem mortuam, §112quoniam hinc iturust ipsus in Seleuciam, §113mihi conmendavit virginem gnatam suam §114et rem suam omnem et illúm corruptum filium.
因为在他的儿子在这里败光了他的家产之后,他自己看到自己被拖入贫困之中,且他的女儿也已成长为待嫁的处女,同时她的母亲、也就是他的妻子已经去世,既然他自己要从这里动身前往塞琉西亚,他便把他的处女女儿委托给我,连同他所有的财产以及那个堕落的儿子。
§115haec, si mihi inimicus esset, credo haud crederet.
如果他对我是敌意的,我相信他绝不会托付这些。
§116Quid tu, adulescentem, quem esse corruptum vides, §117qui tuae mandatus est fide et fiduciae, §118quin eum restituis, quin ad frugem conrigis?
那么你呢,对于这个你明明看见已经堕落的青年,既然他已被托付给你的诚信和信赖,为何不使他重新振作,为何不将他引回正途?
§119ei rei óperam dare te fuerat aliquanto aequius, §120si qui probiorem facere posses, non uti §121in eandem tute accederes infamiam §122malumque ut eius cum tuo mísceres malo.
你若是把精力花在这件事情上,那才要公正得多,只要你设法能使他变得更正直;而不是你自己也陷入了同样的恶名之中,且把他的祸害与你自己的恶行混在一起。
§123Quid feci?
我做了什么?
§123bQuod homo nequam.
做了无赖所做的事。
§123cNon istuc meumst.
那不是我的作风。
§124Emistin de adulescente has aedes (quid taces?)
你是不是向那个青年买下了这所房子(你为什么沉默?
§125ubi nunc tute habitas?
)就是你现在自己居住的这里?
我买了,而且付了银钱,整整四十米纳,直接交到了那青年自己的手里。
§127Dedistín argentum?
你把银钱交给他了?
§127bFactum, neque facti piget.
确实交了,而且我对这行为并不后悔。
§128Edepol fide adulescentem mandatum malae.
凭波吕克斯起誓,这真是托付给了不忠诚信义的青年!
§129dedistíne hoc facto ei gladium, qui se occideret?
你通过这举动,是不是给了他一把自杀用的剑?
§130quid secus est aut quid interest dare te in manus §131argentum amanti homini adulescenti, animi impoti, §132qui exaedificaret suam incohatam ignaviam?
你把银钱交到一个恋爱中、缺乏自制力的青年手里,让他好去彻底完成他那刚刚开始的荒唐堕落,这有什么两样?
§133Non ego illi argentum redderem?
难道不该把银钱付给他吗?
§133bNon redderes, §134neque de illo quicquam neque emeres neque venderes, §135nec qui deterior esset faceres copiam.
你不该付,你既不该向他买任何东西,也不该卖任何东西,也不该给他提供变得更坏的资本。
你难道不是坑害了那个托付给你的人,并且把那个进行委托的人从他自己的房子里赶了出去吗?
§138edepol mandatum pulchre et curatum probe;
凭波吕克斯起誓,这委托执行得真漂亮,照看真得力!
§139crede huic tutelam: suam melius rem gesserit.
把监护权托付给这人吧:他会把自己的事情办得更好。