Humanitext Reader

普劳图斯 · 三文钱 §140-213

卡里科勒斯吐露购屋实情与误会的消除

第 3 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

卡里科勒斯向梅加罗尼德斯坦白了真相,即他买下房子是为了保护哈尔米德斯托付给他的宝藏。消除误会的梅加罗尼德斯承诺予以协助,并极力谴责城邦中那些不负责任的流言蜚语传播者。

§140Subigis maledictis me tuis, Megaronides, §141novo modo adeo, ut quod meae concreditumst §142taciturnitati clam, fide et fiduciae, §143ne enuntiarem quoiquam neu facerem palam, §144ut mihi necesse sit iam id tibi concredere.
梅加罗尼德斯,你用你的指责逼迫我,以至于用了一种如此新奇的方式,使得那托付给我的沉默、秘密地、凭着诚信与信赖的事,即不向任何人泄露也不公开的事,我现在必须向你倾诉了。
§145Mihi quod credideris sumes ubi posiveris.
你托付给我的东西,你会在你放置它的地方重新取回。
§146Circumspicedum te, ne quis adsit arbiter §147nobis, et quaeso identidem circumspice.
瞧瞧你的四周吧,免得有什么见证人在我们身旁,求你一再地环顾四周。
§148Ausculto si quid dicas.
我听着你要说什么。
§148bSi taceas, loquar.
如果你保持安静,我就说。
§149quoniam hinc est profecturus peregre Charmides, §150thensaurum demonstravit mihi in hisce aedibus, §151hic in conclavi quodam—sed circumspice.
当哈尔米德斯要从这里动身去国外时,他向我指明了这所房子里的一处宝藏,就在这里的某个房间——但是瞧瞧四周。
§152Nemost.
没人。
§152bNummorum Philippeum ad tria milia.
大约三千枚菲利普金币。
§153id solus solum per amicitiam et per fidem §154flens me obsecravit suo ne gnato crederem §155neu quoiquam unde ad eum id posset permanascere.
他独自与我独处时,流着泪,凭着友谊与诚信,哀求我不要把这笔钱托付给他的儿子,也不要给任何可能让这笔钱走漏消息给他儿子的人。
§156nunc si ille huc salvos revenit, reddam suom sibi; §157si quid eo fuerit, certe illius filiae, §158quae mihi mandatast, habeo dotem únde dem, §159ut eam in se dignam condicionem conlocem.
现在如果他平安归来,我就把他的东西还给他;如果他有什么不测,对于那托付给我的他的女儿,我至少有钱作为嫁妆,好把她嫁给一个配得上她的合适人家。
§160Pro di immortales, verbis paucis quam cito §161alium fecisti me, alius ad te veneram.
哦,不朽的神啊! 用这么寥寥数语,多么迅速地,你就把我变成了另一个人;我本来是作为另一个人来找你的。
§162sed ut occepisti, perge porro proloqui.
但既然你已经开始了,就请继续说下去。
§163Quid tibi ego dicam, qui illius sapientiam
我该对你说什么呢?
§164et meam fidelitatem et celata omnia §165paene ille ignavos funditus pessum dedit.
那个不学无术的家伙,几乎彻底毁掉了他父亲的智慧、我的忠诚,以及所有被隐瞒的事情。
§166Quidum?
怎么会呢?
§166bQuia, ruri dum sum ego unos sex dies, §167me apsente atque insciente, inconsultu meo, §168aedis venalis hasce inscripsit litteris.
因为,正当我到乡下去仅仅大约六天的时间里,在我缺席且不知情的情况下,未经我的商议,他写字告示,要把这所房子卖掉。
§169Adesurivit magis et ínhiavit acrius §170lupus, observavit dum dormitarent canes: §171gregem universum voluit totum avortere.
那只狼更加饥饿,张开了更贪婪的口,监视着,直到看守的狗打起瞌睡:他想要把整个羊群全都劫走。
§172Fecisset edepol, ni haec praesensisset canes.
凭波吕克斯起誓,如果这只狗没有预先察觉,他早就得逞了。
§173sed nunc rogare ego vicissim te volo: §174quid fuit officium meum me facere? face sciam;
但现在,我想轮到我来问你了:我应该做的是什么义务?
§175utrum indicare me ei thensaurum aequom fuit, §176adversum quam eius me opsecravisset pater, §177an ego alium dominum paterer fieri hisce aedibus?
让我知道;究竟是我向他透露宝藏是合理的—— 尽管这违背了他父亲对我的恳求—— 还是我应该容许这所房子换了别的主人?
§178qui emisset, eius essetne ea pecunia?
买下房子的人,那笔钱难道不就归他了吗?
§179emi egomet potius aedis, argentum dedi §180thensauri causa, ut salvom amico traderem.
我宁可自己买下了这所房子,付了钱,为了那宝藏,好让我能把它完好地移交给我的朋友。
§181neque adeo hasce emi mihi nec usurae meae: §182illi redemi rusum, a me argentum dedi.
而且,我买下这所房子绝不是为了我自己,也不是为了我自用:我我是为他重新买回来的,钱是我自己掏的。
§183haec sunt: si recte seu pervorse facta sunt, §184ego me fecisse confiteor, Megaronides.
事情就是这样:不论做的是对还是错,我承认是我做的,梅加罗尼德斯。
§185em mea malefacta, em meam aváritiam tibi; §186hascine propter res maledicas famas ferunt.
瞧,这就是我对你的“恶行”,这就是我的“贪婪”;难道就是因为这些事情,人们才散布那些诽谤的谣言吗?
§187παῦσαι, vicisti castigatorem tuom:
别说了!
§188occlusti linguam, nihil est quod respondeam.
你战胜了你的谴责者:你封住了我的口,我没有什么可以回答的了。
§189Nunc ego te quaeso ut me opera et consilio iuves §190communicesque hanc mecum meam provinciam.
现在,我请求你用行动和建议来帮助我,并与我共同分担我的这一职责。
§191Polliceor operam.
我承诺尽力相助。
§191bErgo ubi eris paulo post?
那么稍后你在哪里?
§191cDomi.
在家。
§192Numquid vis?
你还有别的事吗?
§192bCures tuam fidem.
好好照看你的信托。
§192cFíet sedulo.
我我会尽心去做的。
§193Sed quid ais?
不过,你说呢?
§193bQuid vis?
你想问什么?
§193cVbi nunc adulescens habet?
那个青年现在住哪里?
§194Posticulum hoc recepit, quom aedis vendidit.
他卖掉房子的时候,留下了这间后屋。
§195Istuc volebam scire.
我就是想知道这件事。
i sane nunciam.
你现在去吧。
§196sed quid ais? quid nunc virgo? nempe apud te ést?
不过你说呢? 那个处女现在怎样了? 当然是在你那里吧?
§196bItast, §197iuxtaque eam cúro cum mea.
是的,我和我的女儿一起,并排照顾着她。
§197bRecte facis.
你做得对。
§198Numquid, prius quam abeo, me rogaturu's?—
在我走之前,你还有什么要问我的吗?
§198bVale.
—— 再见。
§199nihil est profecto stultius neque stolidius §200neque mendaciloquius neque argutum magis, §201neque confidentiloquius neque peiurius, §202quam urbani assidui cives, quos scurras vocant.
的确,没有任何东西比那些忙碌的城市市民—— 人们称之为“闲言碎语之辈”的人——更愚蠢、更迟钝、更爱说谎、更有口无心、说话更肆无忌惮、更不守誓言的了。
§203atque egomet me adeo cum illis una ibidem traho, §204qui illorum verbis falsis acceptor fui, §205qui omnia se simulant scire neque quicquam sciunt.
而且我自己也同样落入了他们的行列,因为我居然相信了他们的谎言—— 他们假装无所不知,却实际上什么都不知道。
§206quod quísque in animo habet aut habiturust sciunt, §207sciunt íd quod in aurem rex reginae dixerit, §208sciunt quod Iuno fabulatast cum Iove; §209quae neque futura neque sunt, tamen illi sciunt.
每个人心里在想什么,或者将要想什么,他们都知道;国王对王后耳语了什么,他们知道;朱诺和朱庇特聊了什么,他们也知道;那些既不会发生也不存在的事,他们却偏偏知道。
§210falson an vero laudent, culpent quem velint, §211non flocci faciunt, dum illud quod lubeat sciant.
无论他们想赞美谁还是指责谁,是真实假,他们一点也不在乎,只要他们能知道他们想知道的事情。
§212omnes mortales hunc aiebant Calliclem §213indignum civitate hac esse et vivere,
所有的人都在说,这个卡里科勒斯不配生活在这个城邦里,也不配活在这个世上,

词汇与语法注释

  1. 141ut... ut — 第141行的连词 `ut` 对应第140行的副词 `adeo` 引导结果从句,但由于中间插入了长关系从句(`quod...`),在第144行再次重复 `ut`(`ut mihi necesse sit...`)以恢复并完成句子的主要结构。
  2. 157si quid eo fuerit — 伴随代词夺格 `eo` 的 `esse`(此处为将来完成时 `fuerit`)用法,是拉丁语中用于表示死亡的典型婉转说法,意为“如果他遭遇不测(即去世)”。
  3. 172ni haec praesensisset canes — 此处的名词 `canes` 被当作阴性处理,与阴性单数主格指示代词 `haec` 一致(将卡里科勒斯本人比作母猎犬)。虚拟式过去完成时 `fecisset` 和 `praesensisset` 表示与过去事实相反的假设。

引用这一段

普劳图斯, 三文钱 §140-213. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi019.humanitext-lat2:140-213

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。