§546multo Surorum iam antidit patientia.
坎帕尼亚人的忍耐力已经远远超过了叙利亚人。
§547sed istést ager profecto, ut te audivi loqui, §548malos in quem omnes publice mitti decet, §549sicut fortunatorum memorant insulas, §550quo cuncti qui aetatem egerint caste suam §551conveniant; contra istoc detrudi maleficos §552aequom videtur, qui quidem istius sit modi.
但是,听你这么一说,那块土地确实是适合把所有恶人公开放逐到那里的地方,就像人们谈论“福人岛”那样,凡是纯洁度过一生的人都聚集于此;相反,把作恶之人驱逐到那块地里似乎才公平,如果那块地确实是那个样子的话。
§553Hospitium est calamitatis: quid verbis opust?
那是灾难的旅店:何必多言呢?
§554quamvis malam rem quaeras, illic reperias.
无论你寻找多么糟糕的事物,在那里都能找到。
§555At tu hercle et illi et alibi.
但是凭赫拉克勒斯起誓,你不管在那里还是在别处,都会找到它的。
§555bCave sis dixeris
请千万不要对人说是我把这事告诉您的。
其实,这位老爷确实急着想把那块地转让出去呢,如果他能找到某个可以糊弄的人。
§559Meus quídem hercle numquam fiet.
凭赫拉克勒斯起誓,那块地绝不会变成我的。
§559bSi sapies quidem.
只要您聪明的话,确实如此。
§560lepide hercle dé agro ego hunc senem deterrui; §561nam qui vivamus nihil est, si illum amiserit.
凭赫拉克勒斯起誓,我用那块地把这老头吓得好苦,真是有趣;因为如果老爷失去了它,我们可就真没法活下去了。
§562Redeo ad te, Lesbonice.
莱斯博尼库斯,我回到你这边来了。
§563bQuid censes? homost:
你以为呢?
§564volt fieri liber, verum quod det non habet.
他也是个凡人:他想获得自由,但他没有钱来赎身。
§565Et ego esse locuples, verum nequiquam volo.
我也想变得富有,但也是白想。
§566Licitumst, si velles; nunc, quom nihil est, non licet.
如果你以前愿意的话,本是可以的;现在既然什么都没有了,那就不行了。
§567Quid tecum, Stasime?
你刚才在唠叨什么,斯坦西姆斯?
关于您刚才说的那件事:如果您以前愿意,您早就是了;现在想要已经太晚了。
关于嫁妆的事,你我是无法达成协议的:你想怎么做,就自己去跟我儿子商量吧。
§571nunc tuam sororem filio posco meo.
现在我为我儿子求娶你的妹妹。
§572quae res bene vortat.
愿此事顺利。
quid nunc? etiam consulis?
现在怎样? 你还要考虑吗?
§573Quid istíc? quando ita vis: di bene vortant.
还能怎么样呢? 既然您执意如此:愿神明保佑。
spondeo.
我允诺。
凭波鲁克斯起誓,从来没有谁生下儿子是如此令人期待的,就像这句“我允诺”此时向我诞生一样。
§576di fortunabunt vostra consilia.
神明会使你们的决定顺利的。
§576bIta volo.
我也这么希望。
但是,斯坦西姆斯,你到我妹妹那儿去,到卡利克勒斯那儿去,告诉他们这桩亲事是怎么谈成的。
§578bIbitur.
这就去。
§579Et gratulator meae sorori.
并且祝贺我妹妹。
§579bScilicet.
那是自然。
莱斯博尼库斯,跟我走这边,好让我们亲自为婚礼定个日子;同时我们也要把这些事确定下来。
— §583dic Callicli, me ut convenat.
—— 告诉卡利克勒斯,让他来见我。
§583bQuin tu i modo.
您快走吧。
§584De dote ut videat quid opus sit facto.
好让他看看嫁妆的事该怎么办。
§584bI modo.
快走吧。
§585Nam certumst sine dote haud dare.
因为我横下心来,绝不无嫁妆把她嫁出去。
§585bQuin tu i modo.
您快走吧。
§587Meam néglegentiam.
因我的疏忽大意。
§587bI modo.
快走吧。
§589Potissimum mi id obsit.
最主要是降临在我的头上损害我自己。
§589bI modo.
快走吧。
§590bI modo, i modo, i modo.
—— 快走吧,快走吧,快走吧!
§591tandem impetravi abiret.
终于劝得他走了。
di vestram fidem,
天神啊,救救我们!
§592edepol re gesta pessume gestam probe, §593si quidem ager nobis salvos est; etsi admodum §594in ambiguo est etiam nunc quid ea re fuat.
凭波鲁克斯起誓,虽说事情办得最糟,但结果倒办得挺好,如果那块地确实安全留在我们手里的话;虽然现在这事儿到头来会怎么样,依然是非常不确定的。
§595sed id si alienatur, actumst de collo meo, §596gestandust peregre clupeus, galea, sarcina: §597effugiet ex urbe, ubi erunt factae nuptiae, §598ibít istac, aliquo, in maximam malam crucem, §599latrocinatum, aut in Asiam aut in Ciliciam.
但是如果那块地转让出去了,我的脖子可就要遭殃了,我得在异国他乡扛起盾牌、头盔和行囊了:婚礼一旦办完,他就会逃离这座城市,他会跑到那里,或者别的什么倒大霉的地方去,去当雇佣兵抢劫,要么去亚洲,要么去基利基亚。
§600ibo huc quo mi imperatumst, etsi odi hanc domum, §601postquam exturbavit hic nós ex nostris aedibus. —
我要去吩咐我去的那个地方了,虽然我讨厌这个家,自从他把我们从我们自己的房子里赶出来之后。
§602Quó modo tu istuc, Stasime, dixti?
—— 斯坦西姆斯,你刚才那话是怎么说的?
em hoc modo.
瞧,就是这样。
§604Cuí homini despondit?
许配给谁了?
§605bSine dote ille illam in tantas divitias dabit?
不需要嫁妆,那个人就要把她娶进那样富裕的豪门?
§606non credibile dicis.
你说的真是令人难以置信。
§606bAt tu édepol nullus creduas.
凭波鲁克斯起誓,那您就完全别信好了。
§607cMe nihili pendere.
我根本不在乎。
§608Quam dudum istuc aut ubi actumst?
这是多久以前、在什么地方办成的?
在如此破败的境况下,莱斯博尼库斯倒比家境完好时变得更安分了?
§611Atque equidem ipsus ultro venit Philto oratum filio.
而且确实是皮尔托自己主动来为他儿子求亲的。