距离你因为这所房子,从卡里克勒斯那里收到四十米纳,还不到十五天。
§404estne hoc quod dico, Stasime?
是这样吗,斯坦西姆斯?
§405bQuid factumst eo?
那笔钱怎么了?
§406Comessum, expotum; exussum: elotum in balineis, §407piscator, pistor apstulit, lanii, coqui, §408holitores, myropolae, aucupes: confit cito; §409non hercle minus divorse distrahitur cito, §410quam si tu obicias formicis papaverem.
挥霍一空,喝光了,在洗澡中冲走了,流失了;鱼贩子、面包师拿走了,屠夫们、厨师们、菜贩们、香水商、捕鸟人:很快就花光了;凭赫拉克勒斯起誓,它向四面八方散去的速度,绝不亚于你把罂粟籽扔给蚂蚁。
§411Minus hercle in istis rebus sumptumst sex minis.
凭赫拉克勒斯起誓,在那些事情上花去的不满六米纳。
§412Quid quod dedisti scortis?
那么你给妓女们的钱呢?
§412bIbidem una traho.
我把那部分也算在一起了。
§413Quid quod égo defrudavi?
那么我私吞的那部分呢?
§413bEm, istaec ratio maxumast.
瞧,那才是最大的一笔账。
如果你把钱花掉了,它是不可能显现出来的,除非你以为你的钱是无穷无尽的。
太迟了而且太愚蠢了,本该事先防范的事,在他吃光了财产之后,他才在事后计算账目。
§418Nequaquam argenti ratio comparet tamen.
然而,钱的账目怎么也对不上。
§419Ratio quidem hercle apparet: argentum οἴχεται.
凭赫拉克勒斯起誓,账目确实很清楚:钱已经消逝了。
你从卡里克勒斯那里收到了四十米纳,并且他通过正式让渡,从你那里接管了这所房子,是吗?
§421bAdmodum.
正是如此。
§422Pol opino adfinis noster aedis vendidit; §423pater quom peregre veniet, in portast locus, §424nisi forte in ventrem filio conrepserit.
以波鲁克斯起誓,我想我们的准姻亲已经把房子卖了;当父亲从国外回来时,他的容身之地就在大门那儿,除非他碰巧钻进儿子的肚子里去。
银行家那里,为了奥林匹库斯,你在账目上欠下的一千德拉克马,偿还了吗?
§427Nempe quás spopondi.
当然,就是我担保的那笔。
不,你应该说“我代为支付”的那笔,为了那个你曾说是富翁的年轻人。
§429Factum.
确实付了。
§429bVt quidem illud perierit.
那笔钱确实打水漂了。
§429cFactum id quoque est.
那也是事实。
§430nam nunc eum vidi miserum et me eius miseritumst.
因为现在我看到他陷入穷困,我很同情他。
§431Miseret te aliorum, tui nec miseret nec pudet.
你同情别人,却既不同情自己,也不感到羞耻。
§432Tempust adeundi.
是时候走上前去了。
§432bÉstne hic Philto qui advenit?
走过来的这位不是皮尔托吗?
§433is herclest ipsus.
凭赫拉克勒斯起誓,正是他本人。
以波鲁克斯起誓,我真希望那个家伙带着他的私有财产成为我的奴隶。
皮尔托向主人和奴隶,莱斯博尼库斯和斯坦西姆斯,致以最诚挚的问候。
quid agit filius?
令郎近况如何?
§438Bene volt tibi.
他祝你安好。
§438bEdepol mutuom mecum facit.
以波鲁克斯起誓,他待我如我待他一样。
§439Nequam illud verbumst
bene volt
, nisi qui bene facit.
“祝安好”这句话毫无价值,除非有人真的行善。
我也渴望获得自由:但这是徒然的渴望;他可以要求自己行为端正:那是在要求胡闹。
我的儿子派我来找你,好在你我之间撮合亲戚关系并增进友好。
他渴望娶你的妹妹为妻;对我来说,也是相同的想法,我也赞成。
§447Homo ego sum, homo tu es: ita me amabit Iuppiter, §448neque te derisum advenio neque dignum puto.
我是人,你也是人:愿朱庇特保佑我,我绝不是来嘲笑你的,也认为你不该受此对待。
但我说的确实是这样:我的儿子恳求我,让我为他向你求娶你的妹妹。
§451Mearúm me rerum novisse aequomst ordinem.
我理应清楚自己事务的处境。
§452cum vostra nostra non est aequa factio.
我们的门第与你们并不相当。
§453adfinitatem vobis aliam quaerite.
你们另寻别家联姻吧。
你的头脑或心灵还清醒吗,竟然拒绝这个提议?
§456ferentárium esse amicum inventum intellego.
因为我明白,对你来说,他已被证实是一位急难相助的朋友。
§457Abin hínc dierecte?
你不从这儿滚到绞刑架上去吗?
§457bSi hercle ire occipiam, votes.
凭赫拉克勒斯起誓,如果我真的开始走,你肯定会阻拦我。
§458Nisi quid me aliud vis, Philto, respondi tibi.
除非你对我还有别的吩咐,皮尔托,否则我已经回答你了。
§459Benigniorem, Lesbonice, te mihi, §460quam nunc experior esse, confido fore; §461nam et stulte facere et stulte fabularier, §462utrumque, Lesbonice, in aetate hau bonumst.
莱斯博尼库斯,我相信你会对我更加友善,胜过我现在所感受到的;因为无论是做愚蠢的事,还是说愚蠢的话,莱斯博尼库斯,在你这个年纪,这两者都绝非好事。
§463Verum hercle hic dicit.
凭赫拉克勒斯起誓,他说得对。
凭赫拉克勒斯起誓,我还是要说;因为如果这样不被允许,我就当个独眼龙来说。
你现在是这样说的吗,你们的门第和财富是无法与我们的相比拟的?
§468Dico.
我是这么说的。
§468bQuid? nunc si in aedem ad cenam veneris §469atque ibi opulentus tibi par forte obvenerit §470(adposita cena sit, popularem quam vocant), §471si illi congestae sint epulae a cluentibus: §472si quid tibi placeat quod illi congestum siet, §473edisne an incenatus cum opulento accubes?
那么如果现在你到神殿去吃晚餐,碰巧有一个富人和你同席,摆上的是所谓的公共餐食,如果他的克里恩特们为他堆积了丰盛的宴席:如果他那里堆积的食物中有任何你喜欢的,你是吃呢,还是不吃晚餐地躺在富人旁边?