Humanitext Reader

普劳图斯 · 三文钱 §1072-1136

房产变卖真相的揭露与卡里克勒斯的解释

第 18 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

归国的沙尔米德斯从仆人斯塔西穆斯口中得知儿子卖掉房子的震惊消息。此时卡里克勒斯出现,并解释说自己买下房子是为了保护留给他女儿作为嫁妆的隐藏财宝。

§1072certe is est, is est profecto.
确实是他,确实是他。
o mí ere exoptatissime, §1073salve.
啊,我日夜盼望的主人,您好。
§1073bSalve, Stasime.
你好,斯塔西穆斯。
§1073cSalvom te— §1073dScio et credo tibi.
愿您平安—— 我知道,我相信你。
§1074sed omitto alia, hoc mihi responde: liberi quid agunt mei, §1075quos reliqui hic filium atque filiam?
不过先不说别的,回答我这个:我的孩子们怎么样了,我留在这里的儿子和女儿?
§1075bVivont, valent.
他们活着,身体健康。
§1076Nempe uterque?
确实是两个人都?
§1076bVterque.
两个人都。
§1076cDi me salvom et servatum volunt.
神明保佑我平安无事。
§1077cetera intus otiose percontabor quae volo.
其余我想问的事情,等进屋后闲暇时再问。
§1078eamus intro, sequere.
我们进屋吧,跟着我。
§1078bQuo tu té agis?
您要去哪儿?
§1078cQuonam nisi domum?
除了回家还能去哪儿?
§1079Hicine nos habitare censes?
您以为我们住在这里吗?
§1079bVbinam ego alibi censeam?
我不认为是在别的地方,还能在哪儿?
§1080Iam— §1080bQuid iam?
已经—— 已经怎么了?
§1080cNon sunt nostrae aedis istae.
那座房子不是我们的了。
§1080dQuid ego ex te audio?
我从你这儿听到了什么?
§1081Vendidit tuos natus aedis.
您的儿子把房子卖了。
§1081bPerii.
我完了。
§1081cPraesentariis §1082argenti minis numeratis— §1082bQuot?
用现款,付清了银米纳—— 多少?
§1082cQuadraginta.
四十。
§1082dOccidi.
我死定了。
§1083quis eas emit?
谁买下了它?
§1083bCallicles, cui tuam rem commendaveras; §1084is habitatum huc commigravit nosque exturbavit foras.
卡里克勒斯,就是您托付财产的那个人;他搬到这里来住,把我们赶出了家门。
§1085Vbi nunc filius meus habitat?
我的儿子现在住在哪里?
§1085bHic in hoc posticulo.
就在这后面的一间小配房里。
§1086Male disperii.
我真是惨遭毁灭。
§1086bCredidi aegre tibi id, ubi audisses, fore.
我早就料到,您听到这个消息会很难受。
§1087Ego miserrumis periclis sum per maria maxuma §1088vectus, capitali periclo per praedones plurimos §1089me servavi, salvos redii: nunc hic disperii miser, §1090propter eosdem quorum causa fui hac aetate exercitus.
我历经极度悲惨的危险,渡过辽阔的大海,在无数海盗的致命危险中保全了自己,平安归来:可现在,在这个地方,我却因为那些让我这一把年纪受尽折磨的家伙,凄惨地毁灭了。
§1091adimit animam mi aegritudo.
悲痛夺走了我的呼吸。
Stasime, tene me.
斯塔西穆斯,扶住我。
§1091bVisne aquam §1092tibi petam?
要我给您打点水来吗?
§1092bRes quom animam agebat, tum esse offusam oportuit.
当家产奄一息的时候,那时就应该往上泼水了。
§1093Quid hoc híc clamoris audio ante aedis meas?
在我家门前,我听见这吵嚷声是怎么回事?
§1094O Callicles, o Callicles, o Callicles, §1095qualine amico mea commendavi bona?
哦,卡里克勒斯,哦,卡里克勒斯,哦,卡里克勒斯,我是把我的财产托付给了怎样的朋友啊?
§1096Probo et fideli et fido et cum magna fide.
托付给了一个正直、忠诚、可靠且大有信义的朋友。
§1097et salve et salvom te advenisse gaudeo.
你好,我很高兴看到你平安归来。
§1098Credo, omnia istaec sí ita sunt ut praedicas.
我相信,如果这一切真如你所说的那样。
§1099sed quis iste est tuos ornatus?
不过,你这身装装束是怎么回事?
§1099bEgo dicam tibi.
我会告诉你的。
§1100thensaurum effodiebam intus, dotem, filiae §1101tuae quaé daretur.
我正在里面挖掘一笔宝藏,作为给你女儿的嫁妆。
sed intus narrabo tibi §1102et hoc et alia.
但在里面我会把这事和其他事都告诉你。
sequere.
跟着我来。
§1102bStasime.
斯塔西穆斯。
哎。
§1102dStrenue §1103curre in Piraeum, atque unum curriculum face.
快跑到皮埃里乌斯去,一口气跑过去。
§1104videbis iam illic navem qua advecti sumus.
你马上就会在那里看到我们坐来的那艘船。
§1105iubeto Sangarionem quae imperaverim §1106curare ut efferantur, et tu ito simul.
去吩咐桑加里奥,让他把我命令的事情办妥,把东西抬出来,你也一同去。
§1107solutumst portitori iam portorium: §1108nihil est morae.
港口税已经付给税关吏了:没有任何耽搁。
i, i, ambula, actutum redi.
去吧,去吧,快走,快回来。
§1109Illic sum atque hic sum.
我已经到那儿,又回到这儿了。
§1109bSequere tu hac me intro.
你跟我从这边进屋。
§1109cSequor.
—— 来了。
§1110Hic meo ero amicus solus firmus restitit, §1111neque demutavit animum de firma fide, §1112quamquam labores multos §1113sed hic unus, ut ego suspicor, servat fidem.
—— 这个人是唯一对我主人坚守友谊的人,也没有因许多劳苦而动摇他那坚定的忠诚,虽然有许多劳苦…… 但据我推测,唯独这个人守住了信用。
§1114† ob rem laborem eum ego cepisse censeo.
我认为他是为了这桩事才承担那份劳苦的。
§1115Hic homóst omnium hominum praécipuos, §1116voluptátibus gaudiisque ántepotens: §1117ita cómmoda quae cupio éveniunt, §1118quod ago ádsequitur, subest, súbsequitur, §1119ita gaúdiis gaudium súppeditat.
—— 这个人是所有人中最杰出的,在享乐与喜悦中占尽上风:我所渴望的顺心事就是这样临到,我的所作所为皆有所成,如影随形,紧随其后,喜上加喜。
§1120módo me Stasimus Lesbonici servos convenit domi; §1121is mihi dixit, suom erum peregre huc advenisse Charmidem.
刚才莱斯博尼库斯的仆人斯塔西穆斯在家里碰到了我;他告诉我,他的主人沙尔米德斯已经从国外回到这里了。
§1122nunc mi is propere conveniundust, ut quae cum eius filio §1123egi, ei rei fundus pater sit potior.
现在我必须赶快去见他,好让父亲作为更可靠的保证人,来确立我和他儿子达成的协议。
eo quantum potest.
我得尽快过去。
§1124sed fores haé sonitu suo míhi moram obiciunt incommode.
但是这扇门发出的声响,却不合时宜地挡住了我的去路。
§1125Neque fuit neque erit neque esse quemquam hominem in terra arbitror, §1126quoi fides fidelitasque amicum erga aequiperet tuam; §1127nam exaedificavisset me ex his aedibus, apsque te foret.
我相信在世上,过去不曾有,将来也不会有,现在也没有任何人,对朋友的信义与忠诚能够与你相比;因为如果不是你,他早就把我从这房子里彻底撵出去了。
§1128Si quid amicum erga bene feci aut consului fideliter, §1129non videor meruisse laudem, culpa caruisse arbitror.
如果我对朋友做了什么好事,或者忠诚地出谋划策,我并不觉得自己配受赞赏;我认为我只是免于责备而已。
§1132Est ita ut tu dicis. sed ego hoc nequeo mirari satis,
正如你所说。
§1133eum sororem despondisse suam in tam fortem familiam.
但我对此深感惊异,他竟然把自己的妹妹许配给了如此显赫的门第。
§1134Lysiteli quidem Philtonis filio.
确实是给菲尔托的儿子利西特勒斯。
§1134bEnim me nominat.
他真的提到了我的名字。
§1135Familiam optumam occupavit.
他攀上了一门绝佳的亲事。
§1135bQuid ego cesso hos conloqui?
我为什么还不上去和他们说话?
§1136sed maneam etiam opinor, namque hoc commodum orditur loqui.
不过我觉得还是先等一等,因为他正开始说起这件恰当的事。

词汇与语法注释

  1. 1080cnostrae aedis istae — aedis 是主格复数 aedes 的古风拼写,与指示代词 istae(女性复数主格)一致。此处用作表示“我们的房屋”的复数名词。
  2. 1092bRes quom animam agebat — animam agere 是一个惯用语,意为“奄奄一息”或“濒临死亡”。主语 res 指沙尔米德斯的家产或处境。针对斯塔西穆斯提出要打水(aquam)的建议,沙尔米德斯讽刺地回应说,应该在(家产)快要毁灭的那个时候泼水(以扑灭毁灭之火),而不是现在。
  3. 1123ei rei fundus pater sit potior — fundus 在此处用于罗马法意义,意为“保证人”或“批准者”。这表明,对于利西特勒斯与沙尔米德斯之子达成的婚约,身为家长(pater)的父亲需要作为更具法律效力的保证人(fundus potior)来予以确立。
  4. 1127apsque te foret — 介词 absque(古风拼写为 apsque)伴随夺格 te 和未完成过去虚拟语气 foret,构成了一个与过去事实相反的虚拟条件从句,意为“如果不是因为你”(相当于 si sine te esset)。这是早期拉丁语的一个特征句式。

引用这一段

普劳图斯, 三文钱 §1072-1136. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi019.humanitext-lat2:1072-1136

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。