Humanitext Reader

普劳图斯 · 斯蒂克斯 §73-127

安提波登场与对女儿德行的试探

第 2 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

姐妹俩决定说服父亲,此时父亲安提波(Antipho)边自言自语边登场。他随后通过询问理想妻子的条件和优秀女性的品质,来测试女儿们的贞洁与智慧。

§73neque equidem id factura neque tu ut facias consilium dabo, §74verum ut exoremus.
无论如何我不会那样做,也不会建议你这样做,而是我们要去恳求。
novi ego nostros: exorabilest.
我很了解我们父亲:他是可以被说服的。
§75Principium ego quo pacto cum illis occipiam, id ratiocinor: §76utrum ego perplexim lacessam oratione ad hunc modum, §77quasi numquam quicquam in eas simulem, quasi nil indaudiverim §78eas in se meruisse culpam, an potius temptem saeviter, §80si manere hic sese malint potius quam alio nubere.
[安提波] 我正在思索我该以何种方式与她们开始谈话:我是用这种方式,委婉地用言语去挑动她们,仿佛我对她们从未有过任何怀疑,仿佛我根本没有听说过她们理应受到指责,还是更严厉地试探她们,看看她们是否更愿意留在这里,而不是嫁给别人。
§81non faciam.
我不打算这样做。
quid mi ópust decurso aetatis spatio cum meis
在我的生命将尽之时,我有什么必要与我自己的家人开战呢?
§82gerere bellum, quom nil, quam ob rem id faciam, meruisse arbitror?
何况我认为她们并没有做出任何让我必须这样做的错事。
§83minime, nolo turbas, séd hoc mihi optumum factu arbitror: §85perplexabilitér earum hodie perpavefaciam pectora; §86post id igitur deinde, ut animus meus erit, faciam palam.
绝不,我不想引起混乱,但我认为这对我来说是最好的做法:今天我要以委婉的方式,让她们的心里大吃一惊;在那之后,然后,顺着我的心意,我再挑明。
§87multa scio faciunda verba.
我知道必须说很多话。
ibo intro.
我要进去了。
sed apertast foris.
但门是开着的。
§88Certo enim míhi paternae vocis sonitus auris accidit.
[姐妹之一] 确实,父亲的声音传入了我的耳中。
§89Is est ecastor.
凭卡斯托尔发誓,真的是他。
ferre advorsum homini occupemus osculum.
让我们争先去迎接他,给他一个吻吧。
§90Salve, mi pater.
您好,我的父亲。
§90bEt vos ambae.
[安提波] 你们两个也是。
ílico agite assidite.
来,立刻坐下。
§91Osculum— §91bSat est ósculi mihi vostri.
亲吻—— 你们的亲吻对我来说已经足够了。
§91cQuí, amabo, pater?
为什么呢,好爸爸,请告诉我?
§92Quia ita meae animae salsura evenit.
因为我的呼吸的盐渍就是这样了。
§92bAsside hic, pater.
坐在这儿,父亲。
§93Non sedeo istic, vos sedete; ego sedero in subsellio.
我不坐那儿,你们坐;我要坐在长椅上。
§94Mane pulvinum.
稍等,垫子。
§94bBene procuras.
你们想得很周到。
mihi satis sic fultumst.
我这样支撑着就很足够了。
sede.
坐吧。
§95Sine, pater.
让我来吧,父亲。
§95bQuid opust?
有什么必要?
§95cOpust.
有必要。
§95dMórem tibi geram.
我顺从你的心意。
atque hoc est satis.
而且这样就足够了。
§96Numquam enim nímis curare possunt suom parentem filiae.
因为女儿们怎么关怀自己的父亲都不算过分。
§97quem aequiust nós potiorem habere quam te? postidea, pater,
我们理所当然地应该把谁看得比您更重要?
§98viros nostros, quibus tú voluisti ésse nos matres familias.
在那之后,父亲,便是我们的丈夫,您曾希望我们成为他们的女主人。
§99Bonas ut aequomst facere facitis, quom tamen apsentis viros §100proinde habetis quasi praesentes sint.
你们做的是好妻子理所当然该做的,因为你们对待不在身边的丈夫,就如同他们就在眼前一样。
§100bPudicitiast, pater, §101eos nos magnificare, qui nos socias sumpserunt sibi.
父亲,重温那些娶我们为伴侣的人,这就是贞洁。
§102Num quis hic ést alienus nostris dictis auceps auribus?
这里没有外人在偷听我们的谈话吧?
§103Nullus praeter nosque teque.
除了我们和您,没有别人。
§103bVostrum animum adhiberi volo; §104nám ego ad vos nunc imperitus rerum et morum mulierum, §105discipulus venio ad magistras: quibus matronas moribus,
我希望你们集中注意力;因为我现在对女人的事务和性情毫无经验,作为弟子来到你们这些女老师面前:那些最优秀的妇人,应该具有怎样的品德?
§106quae optumae sunt, esse oportet? sed utraque ut dicat mihi.
但你们两个都要对我说。
§107Quid istuc est quod huc éxquaesitum mulierum mores venis?
您来这里探听女人的品德,这究竟是怎么回事?
§108Pol ego uxorem quaero, postquam vostra mater mortuast.
凭波鲁克斯发誓,自从你们的母亲去世后,我正在寻找妻子。
§109Facile invenies et peiorem et peius moratam, pater, §110quam illa fuit: meliorem neque tu reperies neque sol videt.
父亲,您很容易找到一个比她更差、品德也更坏的女人,但您找不到比她更好的,太阳也见不到。
§111At ego ex te éxquaero atque ex istac tua sorore.
但我是在向你和你的那个姐妹询问。
§111bEdepol pater, §112scio ut oportet esse: si sint—ita ut ego aequom censeo.
父亲,我知道应当如何:如果她们是——正如我认为合理的那样。
§113Volo scire ergo, ut aequom censes.
那么我想知道,你认为怎样合理。
§113bVt, per urbem quom ambulent, §114omnibus os opturent, ne quis merito male dicat sibi.
那就是,当她们在城里行走时,应该塞住所有人的嘴,不让任何人理所当然地对她们说坏话。
§115Dic vicissim nunciam tu.
现在轮到你说了。
§115bQuid vis tibi dicam, pater?
父亲,您想让我对您说什么?
§116Vbi facillime spectatur mulier, quae ingenio est bono?
具有优良品德的女人,在何处最容易被看出来?
§117Quoi male faciundi est potestas, quae ne id faciat temperat.
在那个有能力作恶,却克制自己不作恶的人身上。
§121Qui potest mulier vitare vitiis?
女人如何能避免犯错?
§121bVt cottidie §122pridie caveat ne faciat quod pigeat postridie.
只要每天在前一天就小心防备,免得在后一天做出令自己后悔的事。
§123Quae tibi muliér videtur multo sapientissuma?
在你看来,什么样的女人是最聪明的?
§124Quae tamen, cum res secundae sunt, se poterit noscere, §125et illa quae aequo animo patietur sibi esse peius quam fuit.
那种在顺境中依然能够认识自己的女人,以及那个能够平心静气地忍受自己境遇比以前更糟的女人。
§126Edepol vos lepide temptavi vostrumque ingenium ingeni.
凭波鲁克斯发誓,我非常巧妙地试探了你们和你们的聪明才智。
§127sed hoc est quod ad vos venio quodque esse ambas conventas volo:
但这就是我来找你们、并且希望与你们两人会面的原因:

词汇与语法注释

  1. §73factura — 阴性单数主动将来分词,省略了助动词 `sum`,表达将来的意图(“我不会去做”)。
  2. §81decurso aetatis spatio — 夺格绝对结构,由 `decurso`(走完的)和 `spatio`(时间、路程)伴随 `aetatis`(人生的)构成,意为“在我的余生中”或“当我的人生之路即将走完之时”。
  3. §92salsura — 意为“盐渍”或“盐度”的名词。此处是安提波(Antipho)拒绝女儿们亲吻的滑稽借口,暗指自己口气或唾液的味道。
  4. §112si sint — 包含虚拟语气现在时 `sint` 的条件从句。主语(如 `uxores` 或 `matronae`)在上下文中被省略,形成一个不完整的句子,意为“如果她们是[应当的样子]”或“如果她们是好妻子”。
  5. §117Quoi male faciundi est potestas — 以 `Quoi` 开头,这是古典期关系代词与格 `cui` 的古体形式。整句是一个关系从句,意为“在[那些]有能力(机会)作恶的[女人]身上”,省略了先行词 `mulier` 或 `ei`。

引用这一段

普劳图斯, 斯蒂克斯 §73-127. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi018.humanitext-lat2:73-127

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。