Humanitext Reader

普劳图斯 · 斯蒂克斯 §1-72

坚守妇道的姐妹与企图迫其离婚的父亲

第 1 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

在丈夫长期缺席的情况下保持贞洁的两姐妹讨论了她们的义务,以及父亲企图强迫她们离婚的计划。随后父亲出现,命令奴隶们打扫房屋,并动身去探望他的大女儿。

§1Crédo egó miserám §1afuísse Penelopam, §2sorór, suo ex animo, §2aquae tám diu vidua §3viró suo caruit; §3anam nós eius ánimum §4de nóstris factis nóscimus, quarúm viri hinc ápsunt, §5quorúmque nos negótiis apséntum, ita ut aéquom est, §6sollícitae noctes ét dies, sorór, sumus sémper.
姐姐(妹妹),我相信,佩涅洛佩从心底里是痛苦的,她那么久像寡妇一样失去了丈夫;因为,从我们自己的经历中,我们了解她的心情,姐姐(妹妹),我们的丈夫离开了这里,为了他们不在时的事务,正如理所当然的那样,我们总是没日没夜地焦虑。
§7Nostrum ófficium §7anos fácere aequomst, §8neque id mágis facimus §8aquam nós monet píetas.
履行我们的义务是理所当然的,而且我们这样做,并不多于孝道(pietas)对我们的告诫。
§9sed híc, soror, assíde dum: multá volo tecum §10loquí de re viri.
但是,姐姐(妹妹),在这儿坐一会儿:我想和您谈很多关于丈夫的事。
§10bSalvéne, amabo?
请问,他们安好吗?
§11Speró quidem et volo; sed hóc, soror, crúcior, §12patrém tuom meúmque adeo, unice qui unus † §13civíbus ex omnibus probús perhibetur, §14eúm nunc improbi viri ófficio uti, §15virís qui tantas apséntibus nóstris §16facit íniurias immérito §17nosque áb eis abducére volt.
我确实这样希望也这样企盼;但是,姐姐(妹妹),我正为这件事备受折磨,在所有市民中唯一被公认为最高尚的、你我的父亲,现在竟然在扮演一个恶人的角色,对我们不在身边的丈夫们无理地施加如此大的伤害,并企图把我们从他们身边夺走。
§18haec rés vitae me, sóror, saturant, §19haec míhi dividiae et sénio sunt.
这些事情让我厌倦了生活,姐姐(妹妹);这些是我的忧虑和衰老之源。
§20Ne lácruma, soror, neu túo id animo §21fac quod tíbi tuos pater faceré minatur: §22spes ést eum melius fácturum.
不要哭,姐姐(妹妹),也不要让你的心顺从你父亲威胁要对你做的事:还有希望他会做得更好。
§23novi égo illum: ioculo istaec dicit, §24neque illé sibi mereat Pérsarum §25montís, qui esse aurei pérhibentur, §26ut istúc faciat quod tú metuis.
我很了解他:他那是说笑呢;即使为了得到那些传说是黄金铸成的波斯山脉,他也不会做出你所害怕的那种事。
§27tamen sí faciat, minime irasci §28decet, néque id immerito evéniet.
然而即使他真的这么做,我们也绝不应该生气,而且这也不是无缘无故发生的。
§29nam víri nostri domo ut ábierunt, §30hic tértius annus.
因为自我们的丈夫离家以来,这已经是第三年了。
§30bIta út memoras.
正如你所说。
§31Quom ipsi ínterea vivánt, valeant, §32ubi sínt, quid agant, ecquíd agant, §33neque párticipant nos, néque redeunt.
而他们自己在此期间既活着又健康,至于他们在哪里,在干什么,到底有没有干什么,他们既不让我们分享(知晓),也不回来。
§34_35An id dóles, soror, quia illi suom ófficium §36non cólunt, quom tu tuom fácis?
姐姐(妹妹),你是在难过,因为在你履行义务时,他们却没有坚守他们的义务吗?
§36bIta pol.
正是如此,凭波鲁克斯发誓。
§37Tace sís, cave sis audíam ego istuc §38posthác ex te.
请安静,请小心别让我以后再听到你这么说。
§38bNam quíd iam?
现在这又是为什么?
§39Quia pól meo animo omnis sápientis §40suom offícium aequom est colere ét facere.
因为,凭波鲁克斯发誓,在我看来,每个聪明人都应该坚守并履行自己的义务。
§41quam ob rem égo te hoc, soror, tametsi és maior, §42moneo, út tuom memineris ófficium: §43etsi ílli improbi sint átque aliter §44nobís faciant quam aequómst, tam pol §45ne quíd magis simus omnibus obníxe opibus §46nostrum ófficium meminísse decet.
因此,姐姐,虽然你年长,但我还是要在这件事上劝告你,要记住你的义务:即使他们不端,对我们的所作所为不合常理,但凭波鲁克斯发誓,我们最不该忘记的就是用尽一切力量去记住我们的义务。
§47Placet; táceo.
好,我闭嘴。
§47bAt memineris fácito.
但你一定要记住。
§48Nolo égo, soror, me credi esse immemorem viri, §49neque ille éos honores, mihi quos habuit, perdidit; §50nam pol mihi grata acceptaque eiust benignitas.
姐姐(妹妹),我不希望被认为遗忘了丈夫,他也并没有失去曾经对我的尊重;因为他的好意对我来说确实是令人感激和欣然接受的。
§51et me quidem haec condicio nunc non paenitet, §52neque est cur studeam has nuptias mutarier; §53verum postremo in patris potestate est situm: §54faciendum id nobis quod parentes imperant.
而我现在确实对这种状况并不后悔,也没有理由去力图改变这段婚姻;但归根结底,这取决于父亲的权力:我们必须服从父母的命令。
§55Scio, atque in cogitando maerore augeor, §56nam propemodum iam ostendit suam sententiam.
我知道,一想到这,我的悲痛就加深,因为他现在已经几乎表露了他的意图。
§58Quí manet ut moneatur semper servos homo officium suom §59nec voluntáte id facere meminit, servos is habitu hau probust.
一个总是等着被提醒自己义务、而不记得自愿去履行的奴隶,这样的奴隶在行径上绝非善类。
§60vos meministis quot kalendis petere demensum cibum: §61qui minus méministis quod opus sit facto facere in aedibus?
你们倒能在每个朔日记住去讨要配给的粮食;怎么就记不住在屋里做该做的事呢?
§62iam quidem in súo quicqué loco nisi erit mihi situm supellectilis, §63quom ego revortar, vos monimentis commonefaciam bubulis.
待会儿如果我回来,发现家具没有各归其位,我就会用牛皮“纪念品”给你们提提醒。
§64non homines habitare mecum mi hic videntur, sed sues.
在我看来,这里和我住在一起的不是人,而是猪。
§65facite sultis, nitidae ut aedes meae sint, quom redeam domum.
请你们做好,等我回到家时,我的屋子必须是干净明亮的。
§66iam ego domi adero: ad meam maiorem filiam inviso modo; §67siquis me quaéret, inde vocátote aliqui; aut iam egomet hic ero.
我很快就回:我只是去看看我的大女儿;如果有人找我,你们派人去那里叫我;或者我自己马上就回来。
§68Quid agimus, soror, si óffirmabit pater adversum nos?
姐姐(妹妹),如果父亲对我们态度坚决,我们该怎么办?
§68bPati §69nos oportet quod ille faciat, cuius potestas plus potest.
我们必须忍受,那个拥有更大权力的人所做的一切。
§70exorando, haud adversando sumendam operam censeo: §71gratiam per si petimus, spero áb eo impetrassere; §72adversari sine dedecore et scelere summo haud possumus,
我认为应当致力于劝说,而不是对抗:如果我们通过恳求好意,我希望从他那里获得允许;若没有极大的耻辱和罪过,我们是无法抗拒他的。

词汇与语法注释

  1. §4quarúm — 关系代名词 quarum(阴性复数属格)指代前文的主语 nos(以及 nostris 中的说话者,即姐妹俩),表示“我们这些(丈夫不在家的)女人”。
  2. §14eúm nunc improbi viri ófficio uti — 此处为依赖于动词 crucior(§11)的宾格加不定式结构。eum 是主格宾格,uti 是异态动词 utor 的现在时不定式(支配夺格 officio)。
  3. §19haec míhi dividiae et sénio sunt — 双与格结构。mihi 是利害人与格,dividiae(痛苦)和 senio(衰老/忧心)是目的/结果与格(表语与格)。
  4. §63monimentis commonefaciam bubulis — “用牛的纪念品来提醒”是普劳图斯式的喜剧性隐喻与威胁,指的是用牛皮制成的鞭子进行抽打。

引用这一段

普劳图斯, 斯蒂克斯 §1-72. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi018.humanitext-lat2:1-72

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。