§478alium convivam quaerito tibi in hunc diem.
今天你自己另外找个客人吧。
§479Quin tu promittis?
你为什么不答应呢?
§479bNon graver, si possiem.
如果能办到,我倒不乐意推托。
凭赫拉克勒斯起誓,我确实可以向你保证一件事:如果您答应了,我一定会乐意接受。
§482Valeas.
再见。
§482bCertumnest?
当真?
§482cCertum.
当真。
cenabo domi.
我要在家里吃饭。
§484sed—quoniam nil processit hac, ego ivero §485apertiore magis via; ita plane loquar: §486vin ad te ad cenam veniam?
但是——既然这条路行不通,我要走一条更敞亮的路;我就直说了吧:你想让我去你家吃晚饭吗?
我倒不是非要求躺在卧榻上不可:您知道我是个坐单人长凳就行的汉子。
但他们是人民的使者,地位极高的人物;他们是作为公使从安布拉基亚来到这里的。
那么,让人民的使者、最高贵的人们躺在最上位,让我这最卑微的人坐在最下位。
§494Haud aequomst te inter oratores accipi.
把你安置在使者们中间是极不合适的。
§495Equidem hercle orator sum, sed procedit parum.
凭赫拉克勒斯起誓,我确实也是个使者,但进展甚微。
§496Cras de reliquiis nos volo.
明天我想让我们吃剩菜。
multum vale.
祝好。
— §497Perii hercle vero plane, nihil obnoxie.
凭赫拉克勒斯起誓,我真的彻底完蛋了,毫无转弯余地。
§498uno Gelasimo minus est quam dudum fuit.
比起刚才,现在少了一个格拉西姆斯。
§499certumst mustelae posthac numquam credere, §500nam incertiorem nullam novi bestiam; §501quaen eapse deciens in die mutat locum, §502ea ego auspicavi ín re capitali mea?
我下定决心,今后绝不再相信鼬鼠了,因为我不知道还有什么野兽比它更靠不住;它自己一天之内就要换十次地方,我居然在关系到我生死的大事上,用它来占卜吉凶吗?
我决定召集朋友们,商量一下现在我应该按照什么规矩来挨饿。
— §505Íta me di bene amént measque mihi servassint filias, §506ut mihi volup est, Pamphilippe, quia vos in patriam domum §507rediisse video bene gesta re ambos, te et fratrem tuom.
愿神明庇佑我,并为我护全我的女儿们,潘菲利普斯,看到你们两个,你和你的兄弟,事情办得很成功地回到了故乡的家,我感到多么高兴啊。
§508Satis abs te accipiam, nisi videam mihi te amicum esse, Antipho; §509nunc quia té amicum mihi experior esse, credetur tibi.
要不是我知道你对我是友好的,安提波,我单凭你这些话也就足够了;现在因为我切身感受到你是我的朋友,你的话会被相信的。
§510Vocem ego te ad me ad cenam, frater tuos ni dixisset mihi, §511te apud se cenaturum esse hodie, quom me ad se ad cenam vocat.
我本来要邀请你到我家吃晚饭的,要不是你的兄弟在邀请我到他家吃饭时,对我说你今天要在他的处所吃饭的话。
§512et magis pár fuerat me vobis dare cenam advenientibus, §513quam me ad illúm promittere, nisi nollem ei advorsarier.
而且,在你们归来时由我来请你们吃饭,比起我答应去他那里,本来更合适得多,要不是我不想违逆他的话。
§514nunc me gratiam abs te inire verbis nil desidero: §515cras apud me éritis et tu et ille cum vostris uxoribus.
现在我根本不想用言语来博得你的感激:明天你和他都要带着你们的妻子到我家里来。
§516At apud mé perendie.
那么后天就在我那里。
nam ille heri me iam vocaverat §517in hunc diem.
因为他昨天就已经邀请我今天吃饭了。
sed satin ego tecum pacificatus sum, Antipho?
不过,安提波,我已经和你充分和解了吗?
既然你们把事情办得正如你们自己和朋友们所期盼的那样得体,你们与我之间便有了和平与往来。
nam hoc tu facito ut cogites: §520ut cuique homini res paratast, périnde amicis utitur: §521si res firma, item fírmi amici sunt; sin res laxe labat, §522itidem amici conlabascunt: res amicos invenit.
因为你务必要思考这一点:每个人的境遇整备到什么程度,他就怎样对待朋友:如果家业稳固,朋友同样也稳固;但如果家业松动动摇,朋友们也同样跟着倒塌:境遇才能找到朋友。
§523Iam redeo.
现在我回来了。
nimiast voluptas, ubi diu afueris domo, §524domum ubi rédieris, sí tibi nullast aegritudo animo obviam.
当你久别家园,回到家中,如果心中没有任何忧虑来迎接你,那真是极大的喜悦。
§525nam ita me absente familiarem rem uxor curavit meam, §526omnium me éxilem atque inanem fecit aegritudinum.
因为在我不在的时候,我的妻子把家产打理得如此之好,以至于她清空了我所有的忧虑,使我一身轻松。
§527sed eccum fratrem Pamphilippum, incedit cum socero suo.
但瞧,我的兄弟潘菲利普斯就在那里,他正和他的岳父一起走过来。
§528Quid agitur, Epignome?
别来无恙,埃皮格诺穆斯?
§528bQuid tu? quam dudum in portum venis?
你呢? 你什么时候进港的?
§529Hau longissume.
没多久以前。
§529bPostilla iam iste est tranquillus tibi?
从那以后,那位对你已经态度和缓了吗?
§530Magis quam mare quo ambo estis vecti.
比你们两个航行过来的大海还要平静。
§530bFacis ut alias res soles.
你还是像往常对待别的事那样。
§531hodiene exoneramus navem, frater?
兄弟,我们今天卸船上的货吗?
§531bClementer volo.
我想慢慢来。
§532nos potius oneremus nosmet vícissatim voluptátibus.
我们不如反过来,用欢乐把我们自己装满。
§533quam mox coctast cena? inpransus ego sum.
晚饭什么时候做好? 我还没吃过午饭呢。
§533bAbi intro ad me et lava.
进到我家里去,洗个澡吧。
§534Deos salutatum atque uxorem módo intro devortor domum; §535haec si ita ut volo conficio, continuo ad te transeo.
我这会儿正折回家里去向神明问安,并问候我的妻子;如果我把这些事按我的心愿办好了,我马上就到你那儿去。
§536Apud nos eccillam festinat cum sorore uxor tua.
在我们那里,瞧,你的妻子正和她姐姐一起忙碌着呢。
§537Optumest, iam istoc morai minus erit.
太好了,这样一来耽搁的时间就更少了。
iam ego apud te ero.
我马上就去你那里。
§538Prius quam abis, praesente ted huic apologum agere unum volo.
在你走开之前,在你在场的情况下,我想给这个人讲一个寓言。
§539Maxume.
请讲吧。