Humanitext Reader

普劳图斯 · 斯蒂克斯 §404-477b

埃皮格诺穆斯归来与格拉西姆斯讨要晚餐

第 7 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

平安归来的埃皮格诺穆斯感谢神明并宣布与岳父安提波和解。他的奴隶斯提克斯获得了一天的自由,并计划与爱人共进晚餐。同时,食客格拉西姆斯极力向埃皮格诺穆斯讨要晚餐邀请。

§404simul Mercurio, qui me in mercimoniis §405iuvit lucrisque quadruplicavit rem meam.
同时向墨丘利致谢,他在商业上帮助了我,并用利润使我的财产翻了四倍。
§406olim quos abiens adfeci aegrimonia, §407eos núnc laetantis faciam ádventu meo.
那些在我出发时被我带去悲伤的人,现在我将因我的归来而使他们欢欣鼓舞。
§408nam iam Antiphonem conveni adfinem meum §409cumque eo reveni ex inimicitia in gratiam.
因为我已经见到了我的岳父安提波,并且与他化干戈为玉帛。
§410videte, quaeso, quid potest pecunia: §411quoniam bene gesta re rediisse me videt §412magnasque adportavisse divitias domum, §413sine advocatis ibidem in cercuro in stega §414in amicitiam atque in gratiam convortimus.
请看,我求你们,金钱能有什么力量:既然他看到我事情办得很成功地归来,并且带了巨大的财富回家,甚至没有调停人,就在那艘轻捷船的甲板上,我们便重新恢复了友谊与和睦。
§415et is hodie apud me cenat et frater meus; §416nam heri ambo in uno portu fuimus, sed mea §417hodie solutast navis aliquanto prius.
他今天在我的家里吃饭,还有我的兄弟也是;因为昨天我们俩都在同一个港口,但我的船在今天起航得早得多。
§418age abdúce hasce intro, quas mecum adduxi, Stiche.
来,把这些我带回来的姑娘们带进去,斯提克斯。
§419Ere, sí ego taceam seu loquar, scio scire te §420quam multas tecum miserias mulcaverim.
主人,无论我是保持沉默还是说话,我知道您知道我和您一起经受了多少苦难。
§421nunc hunc diem unum ex illis multis miseriis §422volo mé eleutheria capere advenientem domum.
现在,在这许多苦难之中,这仅有的一天,我想在回到家时,把它当作一个自由的节日来过。
§423Et ius et aequom postulas: sumas, Stiche.
你提出的要求既合理又公平:你享受吧,斯提克斯。
§424in hunc diem te nil moror; abi quo lubet.
今天一天我不挽留你;你想去哪儿就去哪儿。
§425cadum tibi veteris vini propino.
我送你一坛老酒。
§425bPapae,
哎呀!
§426ducam hodie amicam.
我今天要去带女朋友。
§426bVel decem, dum de tuo.
带十个都行,只要花你自己的钱。
§427Quid? hoc etiam unum?
什么? 还有这另外一件事吗?
§427bQuid id autem unumst? expedi.
但这另外的一件事是什么? 快说。
§428Ad cenam ibone?
我去吃晚饭好吗?
§428bSi vocatu's, censeo.
如果你被邀请了,我认为可以。
§429Sic hoc placet; rogatu necne, nil moror.
这样这就行了;被邀请与否,我不在乎。
§430Vbi cenas hodie?
你今天在哪儿吃饭?
§430bSic hanc rationem institi: §431amicam ego habeo Stephanium hinc ex proxumo, §432tui frátris ancillam: eo condixi in symbolam §433ad cenam, ad eius consérvom Sangarinum Syrum.
我以此计划行事:我在隔壁有一个女朋友,名叫斯特帕尼乌姆,您兄弟的女奴:我和她在那里约定,分摊费用去吃晚饭,在她的同伴——叙利亚人桑加里努斯那里。
§434eademst amica ambobus, rivales sumus.
她是我们俩共同的女朋友,我们是情敌。
§435Age abduce hasce intro.
来,把这些姑娘们带进去。
hunc tibi dedo diem.
这一天我交给你支配。
§436Meam culpam habeto, nisi probe excruciavero.
如果我不把自己折腾个够,就请归咎于我。
§437iam hercle ego per hortum ad amicam transibo meam §438mi hanc occupatum noctem; eadem symbolam §439dabo et iubebo ad Sangarinum cenam coqui.
凭赫拉克勒斯起誓,我现在就要穿过花园去找我的女朋友,为了给自己占下今晚的时间;同时我将给出我的那份份子钱,并吩咐在桑加里努斯那里做晚饭。
§440aut egomet ibo atque opsonabo opsonium.
或者我自己去买菜。
§441Sangarinus scio iam hic aderit cum domino suo, §442servos homo, qui nisi temperi ad cenam meat, §443advorsitores pol cum verberibus decet §444dari, uti eum verberabundi adducant domum.
我知道桑加里努斯很快就会和他的主人一起来这里,一个做奴隶的家伙,如果他不按时去吃晚饭,凭波吕克斯起誓,应该让带着皮鞭的随从去接他,好让他们一边抽打着一边把他带回家。
§445parata res faciam ut sit.
我会让事情准备妥当。
egomet me moror.
我自己耽搁了自己。
§446atque id ne vos miremini, hominis servolos §447potare, amare atque ad cenam condicere: §448licet haec Athenis nobis.
请你们不要对此感到奇怪,做奴隶的家伙喝酒、恋爱并约会吃晚饭:在雅典,这对于我们是允许的。
sed quom cogito, §449potius quam invidiam inveniam, est etiam hic ostium §450aliud posticum nostrarum harunc aedium: §451ea ibo opsonatum, eadem referam opsonium: §452per hortum utroque commeatus continet.
但一想,与其招来反感,我们这所房子这里还有另一个后门:从那里我去买菜,同样从那里把菜带回来:通过花园,两边都是相通的。
§453ite hac secundum vos me.
走这边,你们跟我来。
ego hunc lacero diem. —
我要挥霍这一天。
§454Libros inspexi; tam confido quam potis, §455me meum optenturum regem ridiculis meis.
我查阅了书本;我信心十足,我能用我的笑话留住我的赞助人。
§456nunc interviso, iamne a portu advenerit, §457ut eum ádvenientem meis dictis deleniam.
现在我去看看,他是不是已经从港口回来了,以便在他回来时,用我的话去取悦他。
§458Hic quidém Gelasimus est parasitus, qui venit.
这儿来的正是食客格拉西姆斯。
§459Auspicio hodie óptumo exivi foras: §460mustela murem ábstulit praeter pedes; §461cum strena óbscaevavit; spectatum hoc mihist.
今天我出门时碰到了最好的预兆:一只鼬鼠在我的脚边叼走了一只老鼠;它带着吉兆在左边显现;这被我看见了。
§462nam ut illa vitam repperit hodie sibi, §463item me spero facturum: augurium hac facit.
因为正如那只鼬鼠今天为自己找到了生路,我也希望同样如此:它以此作出了预示。
§464Epignómus hic quidemst qui ástat.
站在那儿的确实是埃皮格诺穆斯。
ibo atque adloquar.
我要过去和他说话。
§465o Épignome, ut ego nunc te conspicio libens, §466ut prae laetitia lacrimae prosiliunt mihi.
噢,埃皮格诺穆斯,我现在见到你多么高兴,以至于高兴得眼泪都流了出来。
§467valuistin usque?
你一路上都好吗?
§467bSustentatumst sedulo.
一直很勉力地维持着。
§468Propino tibi salutem plenis faucibus.
我满口祝你健康。
§469Bene atque amice dicis.
你说话得体又友善。
di dent quae velis.
愿神明赐予你所期盼的一切。
§470_471Cenem illi apud te, quoniam salvos advenis.
既然你平安归来,让我在你家吃饭吧。
§472Locatast opera nunc quidem; tam gratiast.
现在款待已经安排好了;同样感谢你的心意。
§473Promitte.
答应我吧。
§473bCertumst.
主意已定。
§473cSic face inquam.
就这样吧,我说。
§473dCerta res.
事情已定。
§474Lubente me hercle facies.
凭赫拉克勒斯起誓,你会乐意这么做的。
§474bIdem ego istuc scio.
这同样我也知道。
§475quando usus veniet, fiet.
当时机到来时,就会实现。
§475bNunc ergo usus est.
所以现在就是时机。
§476Non edepol possum.
凭波吕克斯起誓,我做不到。
§476bQuid gravare? censeas.
为什么推托? 你想想看。
§477nescio quid vero hábeo in mundo.
真的,我都不知道手头准备了些什么。
§477bI modo,
只管来吧,

词汇与语法注释

  1. 411quoniam... convortimus — quoniam引导的从句(第411-412行)是原因状语从句,支配着带对格的不定式结构“me rediisse... magnasque adportavisse divitias”。主句自第413行的“sine advocatis”开始,动词“convortimus”在此处作为不及物动词使用(或不带反身代词),意为“我们重新恢复了友谊与和睦”。
  2. 438occupatum — 及物动词occupo的对格目的动名词(supine),用以表示前一行中移动动词“transibo”的目的(“为了占下”)。它支配“hanc noctem”作为其直接宾语。
  3. 461obscaevavit — 虽然该动词通常意为“预示不祥”(源自scaevus,意为“在左侧的”或“不利的”),但此处承接前几行的“auspicio... optimo”和“mustela murem abstulit”,在喜剧和反讽的语境中用于表示吉兆,或者与“strena”(吉兆的礼物)结合,表示“带来了好兆头”。

引用这一段

普劳图斯, 斯蒂克斯 §404-477b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi018.humanitext-lat2:404-477b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。