Humanitext Reader

普劳图斯 · 斯蒂克斯 §339b-403

丈夫归来的消息与格拉西姆斯的危机感

第 6 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

潘内居丽丝为丈夫平安归来而高兴并下令打扫房屋,皮纳基乌姆则汇报丈夫带回了大量财富及其他食客。格拉西姆斯因新竞争对手的到来而对自己的生计感到担忧。

§339bSalva sum.
帕内居丽丝:我得救了。
§340At ego perii, quoi medullam lassitudo perbibit.
皮纳基乌姆:但我却完了,疲惫榨干了我的骨髓。
§341Quid ego, quoi misero medullam ventris percepit fames.
格拉西姆斯:那可怜的我呢,饥饿夺走了我肚子的骨髓。
§342Ecquem convenisti?
帕内居丽丝:你遇到什么人了吗?
§342bMultos.
皮纳基乌姆:许多人。
§342cAt virum?
帕内居丽丝:但我的丈夫呢?
§342dEquidem plurimos: §343verum ex multis nequiorem nullum quám hic est.
皮纳基乌姆:确实是极多的人:但在这么多人中,没有一个比这家伙更无赖的了。
§343bQuo modo?
格拉西姆斯:怎么说?
§344iam dudum ego ístum patior dicere iniuste mihi.
我早就忍受着他对我口出狂言。
§345praeterhac si me inritassis— §345bEdepol essuries male.
此外,要是你再惹恼我—— 皮纳基乌姆:凭波吕克斯起誓,你会挨饿得很惨。
§346Animum inducam, ut istuc verum te elocutum esse arbitrer.
格拉西姆斯:我就勉强相信你说的这句话是真的吧。
§347Munditias volo fieri.
帕内居丽丝:我想把这里打扫干净。
ecferte huc scopas simulque harundinem, §348ut operam omnem araneorum perdam et texturam improbem §349deiciamque eorum ómnis telas.
把扫帚和竹竿一起拿出来,好让我毁掉蜘蛛的所有辛劳,否定它们的织造,扫落它们所有的网。
§349bMiseri algebunt postea.
格拉西姆斯:可怜的家伙们以后就要受冻了。
§350Quid? illos itidemne esse censes quasi te, cum veste unica?
皮纳基乌姆:什么? 你以为它们也像你一样,只有一件衣服穿?
§351cape illas scopas.
帕内居丽丝:拿着那把扫帚。
§351bCápiam.
格拉西姆斯:我拿。
§351cHoc egomet, tu hoc converre.
帕内居丽丝:我扫这边,你扫那边。
§351dEgo fecero.
格拉西姆斯:我来扫。
§352Ecquis huc effert nassiternam cúm aqua?
帕内居丽丝:有人能带一壶水到这里来吗?
§352bSine suffragio §353populi tamen aedilitatem hic quidém gerít.
格拉西姆斯:虽然没有人民的投票,但这家伙确实在履行市政官的职责。
§353bAge tu ocius §354† pinge, humum consperge ante aedis.
皮纳基乌姆:快,你手脚利索点,[装饰一番],在屋前地上洒水。
§354bFaciam.
格拉西姆斯:我洒。
§354cFactum oportuit.
皮纳基乌姆:本就该做好了。
§355ego hinc araneas de foribus deiciam et de pariete.
我来扫落门上和墙上的蜘蛛网。
§356Edepol rem negotiosam.
格拉西姆斯:凭波吕克斯起誓,真是件忙碌的事。
§356bQuid sit, nil etiam scio, §357nisi forte hospites venturi sunt.
到底是怎么回事,我到现在还一无所知,除非是有客人要来。
§357bVos lectos sternite.
帕内居丽丝:你们去铺好躺椅。
§358Principium placet de lectis.
格拉西姆斯:从铺椅子开始,这很好。
§358bAlii ligna caedite, §359alii piscis depurgate, quos piscatu rettuli, §360pernam et glandium deicite.
帕内居丽丝:其他人去劈柴,其他人洗干净我捕鱼带回来的那些鱼,把火腿和猪颈肉取下来。
§360bHic hercle homo nimium sapit.
格拉西姆斯:凭赫拉克勒斯起誓,这家伙知道得实在太多了。
§361Non ecastor, ut ego opinor, satis erae morem geris.
皮纳基乌姆:凭卡斯托耳起誓,依我看,你可没有好好听女主人的话。
§362Immo res omnis relictas habeo prae quod tu velis.
格拉西姆斯:相反,和你所期望的事相比,我把所有别的事情都抛在脑后了。
§363Tum tu igitur, qua causa missus es ad portum, id expedi.
帕内居丽丝:那么你,把打发你去港口的原因交代清楚。
§364Dicam.
皮纳基乌姆:启禀。
postquam me misisti ad portum, cum luci simul, §365commodum radiosus sese sol superabat ex mari.
您派我去港口之后,伴随着晨光,灿烂的太阳正刚刚从海面上升起。
§366dum percontor portitores, ecquae navis venerit §367ex Asia, negant venisse, conspicatus sum interim §368cercurum, quo ego me maiorem non vidisse censeo.
当我向港口税吏询问是否有船只来到,他们说没有从亚细亚来的船,这时我望见一艘轻捷船,我想我从未见过比这更大的了。
§369in portum vento secundo, velo passo pervenit.
它顺风顺水、张满帆驶进了港口。
§370alius alium percontamur: quoiast navis? quid vehit?
人们交口询问:那是谁的船? 运载着什么?
§371interibi Epignomúm conspicio tuom virum et servom Stichum.
与此同时,我看见了您的丈夫埃皮格诺穆斯和奴隶斯提克斯。
§372Hem quid? Epignomum elocutu's?
帕内居丽丝:哎呀,什么? 你说埃皮格诺穆斯?
§372bTuom virum.
皮纳基乌姆:您的丈夫。
§372cEt vitam meam.
格拉西姆斯:还有我的生命。
§373Venit inquam.
皮纳基乌姆:我说,他回来了。
§373bTutin ipsus ipsum vidisti?
帕内居丽丝:你亲眼看见他本人了吗?
§373cLubens.
皮纳基乌姆:心甘情愿地。
§374argentí aurique advexit nimium.
他带回来极多的金银。
§374bNimis factum bene.
帕内居丽丝:真是太好了!
§375hercle vero capiam scopas atque hoc convorram lubens.
格拉西姆斯:凭赫拉克勒斯起誓,我真要拿起扫帚,高高兴兴地把这儿扫一遍。
§376Lanam purpuramque multam.
皮纳基乌姆:还有大量的羊毛和紫红色衣料。
§376bEm qui ventrem vestiam.
格拉西姆斯:瞧,这下我有衣服穿(有饭吃)饱肚子了。
§377Lectos eburatos, auratos.
皮纳基乌姆:镶着象牙、镀着黄金的躺椅。
§377bAccubabo regie.
格拉西姆斯:我要像国王一样躺着享用。
§378Tum Babylonica et peristroma tonsilia et tappetia §379advexit, nimium bonae rei.
皮纳基乌姆:还有巴比伦毯子、剪毛挂毯和地毯,他运了回来,真是极好的东西。
§379bHercle rem gestam bene.
格拉西姆斯:凭赫拉克勒斯起誓,真是办得好。
§380Poste, ut occepi narrare, fidicinas, tibicinas, §381sambucas advexit secum forma eximia.
皮纳基乌姆:接着,正如我开始讲述的那样,他还带回了女竖琴手、女笛手、以及美貌绝伦的女三角琴手。
§381bEugepae,
格拉西姆斯:太棒了!
§382quando adbibero, adludiabo: tum sum ridiculissumus.
等我喝点酒,我就去和她们调笑:那时我最逗乐了。
§383Poste unguenta multigenerum multa.
皮纳基乌姆:接着是许多种类的香膏。
§383bNon vendo logos.
格拉西姆斯:我不卖俏皮话了。
§384iam non facio aúctionem, mi optigit hereditas:
我不再搞拍卖了,我得到了一笔遗产。
§385malivoli, perquisitores auctionum, perierint.
让那些不怀好意、四处搜寻拍卖会的人毁灭去吧。
§386Hercules, decumam esse adauctam tibi quam vovi gratulor.
赫拉克勒斯啊,我向你许愿的十分之一得到了增加,我向你致谢。
§388Poste autem advexit parasitos secum.
皮纳基乌姆:不过在这之后,他还带回了食客。
§388bEi, perii miser.
格拉西姆斯:哎呀,可怜的我完蛋了。
§389Ridiculissumos.
皮纳基乌姆:最滑稽的家伙们。
§389bRevorram hercle hoc quod converri modo.
格拉西姆斯:凭赫拉克勒斯起誓,我要把我刚才扫好的地方再扫回去。
§390Vidistin virum sororis Pamphilum?
帕内居丽丝:你看见我姐姐的丈夫潘菲鲁斯了吗?
§390bNon.
皮纳基乌姆:没有。
§390cNon adest?
帕内居丽丝:他没来吗?
§391Immo venisse eum simitu aiebat ille: ego huc citus §392praecucurri, ut nuntiarem nuntium exoptabilem.
皮纳基乌姆:相反,那人说他是一起回来的;我飞快地跑在前头赶来,为了通报这令人期期盼的好消息。
§393Venales logi sunt illi, quos negabam vendere.
格拉西姆斯:那些我说过不卖的俏皮话,还是得卖。
§394ilicet, iam meo malost quod malevolentes gaudeant.
完了,现在我的不幸成了那些不怀好意者幸灾乐祸的资本。
§395Hercules, qui deus sis, sane discessisti non bene.
赫拉克勒斯啊,你算什么神,你真的不够意思。
§396I intro, Pinacium, iube fámulos rem divinam mi apparent.
帕内居丽丝:进去吧,皮纳基乌姆。 叫仆人们给我准备祭祀。
§397bene vale.
祝你安好。
§397bVin administrem?
格拉西姆斯:要我帮手吗?
§397cSat servorum habeo domi.
帕内居丽丝:我家里仆人足够了。
§398Enim vero, Gelasime, opinor provenisti futtile, §399si neque ille adest neque hic, qui venit, quicquam subvenit.
格拉西姆斯:确实,格拉西姆斯,我看你白忙活了一场,既然那个人不在,而回来的这位也没有给你任何施舍。
§400ibo intro ad libros et discam de dictis melioribus; §401nam ni illos homines expello, ego occidi planissume.
我要进屋去看我的书,学点更绝妙的段子;因为如果不把那些人赶走,我就彻底完蛋了。
§402Quom bene re gesta salvos convortor domum, §403Neptuno grates habeo et Tempestatibus;
埃皮格诺穆斯:既然事情办得顺利,我平安回到了家,我向涅普顿和风暴之神表示感谢;

词汇与语法注释

  1. 345inritassis — 源于古拉丁语中常用于条件或假设表达的 s-完成时(sigmatic perfect)形式,相当于古典时期的 *irritaveris*(*irritare* 的虚拟式完成时或将来完成时),在条件句中表示“如果你惹恼我”。
  2. 351dfecero — 动词 *facere* 的将来完成时(第一人称单数)。在以普劳图斯为代表的早期拉丁语口语中,将来完成时经常被用作简单将来时(*faciam*)的替代,以表达“立刻执行”或强烈的即时保证(“我马上就办好”)。
  3. 362prae quod — 前置词 *prae* 与关系代词/连词 *quod* 结合的口语表达,起连词作用,意为“与……相比”或“相比于……所期望的”。
  4. 386decumam — *decimam*(“十分之一”)的古体拼写。它指的是罗马人的习俗,即在获得意外之财或巨大利润时(这里指格拉西姆斯希望从埃皮格诺穆斯归来中获得的“遗产”),向赫拉克勒斯神许愿奉献其中的十分之一以示感谢。

引用这一段

普劳图斯, 斯蒂克斯 §339b-403. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi018.humanitext-lat2:339b-403

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。