Humanitext Reader

普劳图斯 · 斯蒂克斯 §277-339

皮纳基乌姆得意报喜与主妇的相见

第 5 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

奴隶皮纳基乌姆带着主人归来的好消息从港口返回,他得意洋洋地敲打女主人的家门,并与食客格拉西姆斯及女主人帕内居丽丝进行了一场滑稽的对话。

§277néque lubet nisi gloriose quicquam proloqui profecto.
确实,除非是大吹大擂,否则我什么话也不想说。
§278amoénitates omnium venerum et venustatum adfero §279ripísque superat mi atque abundat pectus laetitia meum.
我带来了所有爱与美之女神的欢愉,我的胸中充满了喜悦,溢出堤岸。
§280própera, Pinacium, pedes hortare, honesta dicta factis §281(nunc tíbi potestas adipiscendist gloriam laudem decus) §282eraéque egenti subveni, §283quae mísera in exspectatione est Epignomi adventum viri.
快点,皮纳基乌姆,催促你的脚步,用行动去证明你高尚的话语(现在正是你获取荣光、赞美和名誉的机会)去救助你那贫乏的女主人,她正可怜地期盼着丈夫埃皮格诺穆斯的归来。
§284proinde út decet, amat vírum suom, cupide expetit.
正如理所当然的那样,她爱着自己的丈夫,热切地渴望着他。
nunc, Pinacium, §285age út placet, curre ut lubet, cave quémquam flocci feceris, §286cubitis depulsa de via, tranquillam concinna viam; §287si rex obstabit obviam, regem ipsum prius pervortito.
现在,皮纳基乌姆,随你怎么做,随你怎么跑,千万不要把任何人放在眼里,用肘子把人推开,开拓出一条畅通无阻的路来;如果有国王挡在路上,先把那个国王本人推倒。
§288Quídnam dicam Pínacium §288alascívibundum tam lubentem currere?
格拉西姆斯:我怎么觉得皮纳基乌姆这小子欢天喜地、如此快活地奔跑呢?
§289harúndinem fert sportulamque et hamulum piscarium.
他拿着鱼竿、小篮子和鱼钩。
§290Sed tandem, opinor, aequiust eram mihi esse supplicem §291atque óratores mittere ad me donaque ex auro et quadrigas, §292quí vehar, nam pedibus ire non queo.
皮纳基乌姆:不过,我想最合适的是让女主人来恳求我,派使者来见我,还要送来黄金礼物和四驾马车,好让我坐着它,因为我用脚走不动。
ergo iam revortar.
所以,我现在就要回去。
§293ad me adiri et supplicari égomet mi aequom censeo.
我认为让我被人拜访和恳求才是理所当然的。
§294an véro nugas censeas, nihil esse quod ego nunc scio?
难道你们真的以为这是儿戏,以为我现在所知道的事情一文不值吗?
§295tantum a portu adporto bonum, tam gaudium grande adfero, §296vix ipsa domina hoc, nisi sciat, exoptare ab deis audeat.
我从港口带回了如此巨大的福祉,带回了如此巨大的欢乐,就连女主人自己,除非她预先知道,否则也几乎不敢向神明祈求这样的好事。
§297nunc ultro id deportem? hau placet, neque id viri officium arbitror.
如今我要主动把这送过去吗? 我不愿意,而且我认为这不是一个男子汉该做的事。
§298sic hoc videtur mihi magis meo cónvenire huic nuntio: §299adversum veniat, opsecret, se ut nuntio hoc impertiam; §300secundas fortunas decent superbiae.
在我看来,这样做更符合我这个传信人的身份:让她来迎接我,哀求我,好让我把这个消息分享给她;好运配得上傲慢。
§301sed tandem cum recogito, qui potuit scire haec scire me?
不过话说回来,当我重新思考时,她又怎么可能知道我知道这些事呢?
§302nón enim póssum quin revortar, quin loquar, quin edissertem §303erámque ex maerore eximam, bene facta maiorum meum §304exaugeam atque illam augeam insperato opportuno bono: §305contundam facta Talthubi contemnamque omnis nuntios; §306símulque cursuram meditabor ad ludos Olympios.
因为我无法不回去,无法不开口,无法不详加说明,无法不把女主人从悲伤中解救出来,发扬我先祖的功绩,用这意想不到的、及时的恩惠去使她充裕:我要击碎塔尔堤比乌斯的业绩,藐视一切传信人;同时,我还要为奥林匹亚运动会练习跑步。
§307sed spátium hoc occidit: brevest curriculo; quam me paenitet.
可惜这段路程坏了事:作为赛跑跑道太短了;我真是太遗憾了。
§308quid hoc? occlusam ianuam video.
这是怎么回事? 我看到门关着。
ibo et pultabo fores.
我要走过去敲门。
§309aperíte atque adproperáte, fores facite út pateant, removéte moram; §310nimis haéc res sine curá geritur.
开门,快点,让门开着,别磨蹭;这活干得太不用心了。
vide quám dudum hic asto ét pulto.
瞧瞧我都在这儿站着敲了多久了。
§311somnóne operam datis? éxperiar, fores án cubiti ac pedes plús valeant.
你们都在一心睡觉吗? 我要试试看是这扇门结实,还是我的肘子和脚丫子更厉害。
§312nimis véllem hae fores erum fúgissent, ea caúsa ut haberent malum magnum; §313deféssus sum pultándo.
我倒真希望这扇门背叛了主人逃跑,好让它因此挨上一顿好打;我敲门都敲累了。
§314hoc póstremumst.
这是最后一次了。
vae vobis.
你们惨了。
§315Ibo átque hunc compellábo.
格拉西姆斯:我要过去和他搭话。
§316salvós sis.
你好。
§316bEt tu sálve.
皮纳基乌姆:你也你好。
§317Iam tú piscator fáctu's?
格拉西姆斯:你现在已经变成渔夫了吗?
§318Quam prídem non edísti?
皮纳基乌姆:你有多久没吃过饭了?
§319_320Vnde ís? quid fers? quid féstinas?
格拉西姆斯:你从哪儿来? 带了什么? 干嘛这么急?
§319_320bTua quód nil refert, né cures.
皮纳基乌姆:这跟你有半毛钱关系,少管闲事。
§321Quid istíc inest?
格拉西姆斯:那里面装的是什么?
§321bQuas tu edés colubras.
皮纳基乌姆:蛇,给你吃的。
§321cQuid tam íracundu's?
格拉西姆斯:怎么这么大火气?
§321dSi ín te §322pudor ádsit, non me appélles.
皮纳基乌姆:如果你懂得羞耻,就不会来招惹我。
§323Possúm scire ex te vérum?
格拉西姆斯:能从你这儿听句真话吗?
§324_325Potes: hódie non cenábis.
皮纳基乌姆:能:你今天没晚饭吃。
§326Quisnam, ópsecro, has frangit fóres? ubi est?
帕内居丽丝:究竟是谁,天哪,在砸这扇门? 他在哪儿?
§326atun haéc facis? tun mihi huc hóstis venis?
是你干的吗? 你是作为敌人到我这儿来的吗?
§327Salvé, tuo arcessitú venio huc.
格拉西姆斯:你好,我是奉你的召唤来到这里的。
§327bEan grátia fores effríngis?
帕内居丽丝:难道就因为这个,你就要砸烂我的大门吗?
§328Tuos ínclama, tui délinquont: ego quíd me velles vísebam; §329nam mé quidem harum míserebat.
格拉西姆斯:去骂你自个儿的人吧,犯错的是你手下的人:我只是来看看你想让我做什么;因为我实在可怜这些门。
§329bErgo aúxilium properé latumst.
皮纳基乌姆:所以救兵来得很及时嘛。
§330Quisnam híc loquitur tam própe nos?
帕内居丽丝:究竟是谁,离我们这么近在说话?
§330bPinacium.
皮纳基乌姆:皮纳基乌姆。
§330cÚbi is est?
帕内居丽丝:他在哪儿?
§331Réspice ad me et relínque egentem párasitum, Panégyris.
皮纳基乌姆:瞧瞧我吧,别管那个穷酸食客了,帕内居丽丝。
§332Pinacium.
帕内居丽丝:皮纳基乌姆。
§332bIstuc indiderunt nomen maiores mihi.
皮纳基乌姆:先辈们确实给我起了这个名字。
§333Quid agis?
帕内居丽丝:你在做什么?
§333bQuid agam rogitas?
皮纳基乌姆:您问我在做什么?
§333cQuidni rogitem?
帕内居丽丝:我怎么能不问呢?
§333dQuid mecum est tibi?
皮纳基乌姆:您找我有什么事?
§334Mein fastidis, propudiose? eloquere propere, Pinacium.
帕内居丽丝:你在小看我吗,无耻的家伙? 快点说,皮纳基乌姆。
§335Iube me omittere igitur hos, qui retinent.
皮纳基乌姆:那您就命令这些揪着我不放的家伙放手吧。
§335bQui retinent?
帕内居丽丝:谁揪着你?
§335cRogas?
皮纳基乌姆:您还问?
§336omnia membra lassitudo mihi tenet.
疲惫正揪着我所有的手脚不放呢。
§336bLinguam quidem §337sat scio tibi non tenere.
格拉西姆斯:依我看,你的舌头倒是没被揪住,这我清楚得很。
§337bIta celeri curriculo fui §338propere a portu, tui honoris causa.
皮纳基乌姆:我可是一路飞奔,急急忙忙从港口赶回来,全是为了敬重您。
§338bEcquid adportas boni?
帕内居丽丝:你带回了什么好消息吗?
§339Nimio † inparti multo tanto plus quam speras.
皮纳基乌姆:比您期盼的要多得多得多。

词汇与语法注释

  1. 283exspectatione est Epignomi adventum viri — 这是一个极其罕见且古旧的普劳图斯式句法,名词 *exspectatione* 保持了动词 *exspectare* 的及物动词力量,直接支配宾格 *adventum*,而在常规句法中通常会使用属格(*adventus*)。
  2. 285cave quemquam flocci feceris — 祈使词 *cave* 后接不带 *ne* 的虚拟式完成时(*feceris*),是口语拉丁语中表示否定命令(“千万别……”)的常用句式。*flocci* 是价值属格(“一丝一毫”)。
  3. 302nón enim póssum quin revortar — 句式 *non possum quin* 后接虚拟式(*revortar*, *loquar*, *edissertem*),表达强烈的双重否定(“我不能不回去、开口、解释”)。
  4. 312vellem hae fores erum fugissent — 未完成过去时虚拟式 *vellem*(表示无法实现的愿望)后接过去完成时虚拟式 *fugissent*,表达对过去未实现之事的渴望(“我真希望这些门已经逃离了主人”)。名词 *erum* 作为自动词 *fugissent* 的宾语(表示“逃离主人”)。
  5. 322pudor ádsit, non me appélles — 这是一个由现在时虚拟式(*adsit... appelles*)构成的条件句,通常表示可能或潜在的情况(“如果……就会……”),但在早期拉丁语中,这一时态也常用于表示与现在事实相反的虚拟条件。

引用这一段

普劳图斯, 斯蒂克斯 §277-339. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi018.humanitext-lat2:277-339

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。