Humanitext Reader

普劳图斯 · 缆绳 §952-1008

格里普斯与特拉凯里奥关于手提箱归属的争吵

第 15 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

特拉凯里奥在得到保密承诺后,开始就格里普斯手里的手提箱展开争论。两人就该手提箱是属于共有海域的共有物还是格里普斯的私人渔获进行激烈辩论,并夹杂着讽刺与威胁。

§952sí fidem modo dás mihi te nón fore infídum.
只要你向我保证你不会不忠实。
§953Dó fidem tibi, fídus ero, quísquis es.
我向你保证,我会忠实的,不管你是谁。
§953bAúdi.
听着。
§954furtum égo vidi qui fáciebat; §955norám dominum, id cui fíebat, §956post ád furem egomet dévenio §957feroque eí condicionem hóc pacto: §958“ego istúc furtum scio cuí factum est; §959nunc míhi si vis dare dímidium, indícium domino nón faciam.
我曾看见一个人在偷东西;我知道那个受害的主人是谁,后来我亲自去找那个小偷,并且用这种方式向他提出条件: “我知道那个偷窃是对谁干的;现在你若愿意分给我一半,我就不向主人告发。
§960is míhi nihil etiam réspondit.
” 他还是没有回答我。
quid inde aéquom est dari mihi? dímidium
那么,从中分给我多少是公平的?
§961volo ut dícas.
一半我想要你这么说。
§961bImmo hercle étiam amplius, nam nísi dat, domino dícundum
不,凭赫拉克勒斯起誓,还要更多。
§962censeó.
因为他若不给,我认为就该向主人告发我这么认为。
§962bTuo consilió faciam.
我会按你的建议办。
nunc ádvorte animum; námque hoc omne §962aattinét ad te.
现在注意听;因为这一切都与你有关。
§962abQuid fáctumst?
发生什么事了?
§963Vídulum istum cúiust novi ego hóminem iam pridem.
那个手提箱的主人,我早就认识那个人了。
§963bQuid est?
是什么?
§964Et quo pacto periit.
而且它是怎么丢的。
§964bAt ego quo pacto inventust scio §965et qui invenit hominem novi et dominus qui nunc est scio.
但我知道它是怎么被找到的,并且我认识找到它的那个人,也知道现在的拥有者是谁。
§966nihilo pol pluris tua hoc quam quanti illud refert mea: §967ego illum novi cuius nunc est, tu illum cuius antehac fuit.
凭波勒克斯起誓,你这点事相比起那件关乎我的事来,根本不值一提:我知道它现在是谁的,你却只知道它以前是谁的。
§968hunc homo feret a me nemo, ne tu te speres potis.
谁也别想从我这儿拿走它,你别指望你能做到。
§969Non ferat si dominus veniat?
即使主人来了,他也不能拿走吗?
§969bDominus huic, ne frustra sis, §970nisi ego nemo natust, hunc qui cepi in venatu meo.
别自欺欺人了,这个东西的主人,除了我——在我的捕猎中捕获它的我——之外,天底下就没有人生来是它的主人。
§971Itane vero?
真的吗?
§971bEcquem esse dices in mari piscem meum?
你能说海里有什么鱼是我的吗?
§972quos cum capio, siquidem cepi, mei sunt; habeo pro meis, §973nec manu adseruntur neque illinc partem quisquam postulat.
当我捕获它们时,如果我确实捕获了,它们就是我的;我把它们当作我的,既没人用法律手段来争夺,也没人向我要求分一杯羹。
§974in foro palam omnes vendo pro meis venalibus.
我在市场上公开把它们当做我自己的货物来卖。
§975mare quidem commune certost omnibus.
大海确实是属于所有人共有的。
§975bAdsentio:
同意。
§976qui minus hunc communem quaeso mi esse oportet vidulum?
我问你,那为什么这个手提箱就不能同样也是属于我的共有物呢?
§977in mari inventust communi.
它是在共有的海里被发现的。
§977bEsne impudenter impudens?
你可真是无耻之极。
§978nam si istuc ius sit quod memoras, piscatores perierint.
如果你说的那个道理成立,渔夫们就要完蛋了。
§979quippe quom extemplo in macellum pisces prolati sient, §980nemo emat, suam quisque partem piscium poscant sibi, §981dicant, in mari communi captos.
因为只要鱼一被送到市场,就没人买了,每个人都会要求分得自己的那份鱼,还会说这些是在共有的海里捕到的。
§981bQuid ais, impudens?
你在说什么,无耻之徒?
§982ausu's etiam comparare vidulum cum piscibus?
你居然敢把手提箱和鱼相提并论?
§983eadem tandem res videtur?
难道这看起来是同一回事吗?
§983bIn manu non est mea: §984ubi demisi rete atque hamum, quidquid haesit extraho.
这可由不得我:当我撒下网和钩时,粘在上面的任何东西我都拉上来。
§985meum quod rete atque hami nancti sunt, meum potissimumst.
我的网和钩弄到手的东西,理所当然就是我的。
§986Immo hercle haud est, siquidem quod vas excepisti.
不,凭赫拉克勒斯起誓,绝不是这样,如果你捞上来的是个器皿的话。
§986bPhilosophe.
你这个大哲学家!
§987Sed tu enumquam piscatorem vidisti, venefice, §988vidulum piscem cepisse aut protulisse ullum in forum?
但是,你这妖孽,你何时见过渔夫捕到过手提箱鱼,或者把它拿到市场上去过?
§989non enim tu híc quidem occupabis omnis quaestus quos voles: §990et vitorem et piscatorem te esse, impure, postulas.
你在这个地方可不能垄断所有你想做的买卖:你既想当编筐工又想当渔夫,你这个肮脏的家伙。
§991vel te mihi monstrare oportet piscis qui sit vidulus, §992vel quod in mari non natum est neque habet squamas ne feras.
你要么得向我指出什么样的鱼是手提箱,要么就别拿走不是在海里长出来的、也没有鳞片的东西。
§993Quid, tu numquam audisti esse antehac vidulum piscem?
什么,你难道从未听说过以前有手提箱鱼这种东西吗?
§993bScelus, §994nullus est.
你这恶棍,根本没有。
§994bImmo est profecto; ego, qui sum piscator, scio; §995verum raro capitur, nullus minus saepe ad terram venit.
不,确实有;我这个当渔夫的知道;只是很少被捕到,没有比它更少上岸的了。
§996Nil agis, dare verba speras mihi te posse, furcifer.
别白费力气了,你这无赖,你以为你能骗得了我。
§997Quo colore est, hoc colore capiuntur pauxilluli; §998sunt alii puniceo corio, magni item; atque atri.
就这种颜色的,只能捕到极少数;还有一些是深红皮的,同样很大;还有黑色的。
§998bScio.
我知道。
§999tu hercle, opino, in vidulum te bis convertes, nisi caves: §1000fiet tibi puniceum corium, postea atrum denuo.
凭赫拉克勒斯起誓,我想,你要是不小心,就会两次变成手提箱:你会先变成深红色的皮,然后又变成黑色的。
§1001Quod scelus hodie hoc inveni.
今天我怎么遇到了这么个冤家。
§1001bVerba facimus, it dies.
我们在空谈,天都要过去了。
§1002vide sis, cuius arbitratu nos vis facere.
瞧瞧吧,你希望我们在谁的裁决下解决。
§1002bViduli §1003arbitratu.
按照手提箱的裁决。
ita enim vero.
确实,正是如此。
§1003bStultus es.
你是个傻瓜。
§1003cSalve, Thales.
幸会,泰勒斯!
§1004Tu istunc hodie non feres, nisi das sequestrum aut arbitrum, §1005quoius haec res arbitratu fiat.
如果你不找个寄托者或仲裁人,并在其裁决下解决此事,你今天就别想拿走它。
§1005bQuaeso, sanus es?
请问,你脑子清醒吗?
§1006Elleborosus sum.
我需要疯药。
§1006bAt ego cerritus, hunc non amittam tamen.
而我是个疯子,但我还是不会放过这东西。
§1007Verbum etiam adde unum, iam in cerebro colaphos apstrudam tuo; §1008iam ego te hic, itidem quasi peniculus novos exurgeri solet,
你再多说一个字,我就把拳头塞进你的脑子里;现在我就要在这里像拧新抹布一样把你拧干,

词汇与语法注释

  1. §966nihilo pol pluris tua hoc quam quanti illud refert mea — pluris 是价值属格,受 nihilo(程度夺格)修饰。后半部分的 mea 与无人称动词 refert 连用(该动词要求物主代词的夺格单数女性形式,如 mea, tua),表示“对……有关系、重要”。quanti 是表示关注或价值程度的属格。整句意为:“你(所知道的)这件事,比起那件事(我所知道的)对我的重要性来,根本不值一提。”
  2. §973manu adseruntur — 基于罗马法中“manu asserere”(动手声索)这一法律概念的表达。指在法庭上通过触碰身体来争夺某人的自由身份或奴隶身份的法定程序(vindicatio)。在此,格里普斯借用此词作比喻,用以论证没有人会对捕获的鱼提出这种法律上的所有权声索。
  3. §999in vidulum te bis convertes — 特拉凯里奥用“手提箱(vidulus)”打比方来威胁格里普斯的场景。他将手提箱(皮革制)与格里普斯背上的皮(corium)相联系,警告他若挨打,皮肤会因瘀伤先变红(puniceus)后变黑(ater),并嘲讽地称之为“两次变成手提箱”。
  4. §1006Elleborosus sum — 意为“需要喷嚏草(古代用于治疗精神错乱的药物)”的形容词。特拉凯里奥反讽地承认自己疯了,以表明不妥协的立场。作为回应,格里普斯在 §1006b 中用 cerritus(疯狂的、被附身的)一词进行对峙。

引用这一段

普劳图斯, 缆绳 §952-1008. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi017.humanitext-lat2:952-1008

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。