Humanitext Reader

普劳图斯 · 缆绳 §358b-418

海难始末与安培里斯卡讨水

第 6 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

特拉卡里奥和安培里斯卡谈论了昨晚海难的经过,以及帕莱斯特拉因丢失装有认亲信物的箱子而感到的悲伤。随后,安培里斯卡按照女祭司的吩咐去隔壁邻居家讨水,并在那里遇见了对她心怀不轨的奴隶斯塞帕尼奥。

§358bOh, Neptune lepide, salve,
噢,可爱的尼普顿,你好!
§359nec te aleator nullus est sapientior; profecto §360nimis lépide iecisti bolum: periurum perdidisti.
没有任何赌徒比你更聪明;你确实投出了一次极其绝妙的骰子:你消灭了那个背誓者。
§361sed nunc ubi est leno Labrax?
但是那个鸨母拉布拉克斯现在在哪儿?
§361bPeriit potando, opinor.
我想他是喝死了。
§362Neptunus magnis poculis hac nocte eum invitavit.
尼普顿昨晚用巨大的杯子宴请了他。
§363Credo hercle anancaeo datum quod biberet.
凭赫拉克勒斯发誓,我信他一定是被强灌了罚酒。
ut ego amo te, §364mea Ampelisca, ut dulcis es, ut mulsa dicta dicis.
我是多么爱你啊,我的安培里斯卡,你是多么甜美,说出的话像蜜水一样甜!
§365sed tu et Palaestra quomodo salvae estis?
不过,你和帕莱斯特拉是怎么安全脱险的?
§365bScibis faxo.
我会让你知道的。
§366de navi timidae ambae in scapham insiluimus, quia videmus §367ad saxa navem ferrier; properans exsolvi restim,
我们两个人在船上都吓坏了,便跳进了小艇,因为我们看到大船正朝岩石冲过去;趁着那些人惊慌失措的时候,我急忙解开了缆绳。
§368dum illi timent; nos cum scapha tempestas dextrovorsum §369differt ab illis.
风暴带着小艇把我们和他们隔开,吹向右方。
itaque nos ventisque fluctibusque §370iactatae exemplis plurimis miserae perpetuam noctem; §371vix hodie ad litus pertulit nos ventus exanimatas.
因此,我们被风浪在整整一夜里以各种最悲惨的方式折腾,真是可怜;今天风才把奄奄一息的我们好不容易送到了岸边。
§372Novi, Neptunus ita solet, quamvis fastidiosus §373aedilis est: si quae improbae sunt merces, iactat omnis.
我知道,尼普顿总是如此,他是一个多么挑剔的市政官啊:如果有任何劣质商品,他都会统统扔掉。
§374_375Vae capiti atque aetati tuae.
该死的家伙!
§374_375bTuo, mea Ampelisca.
降临到你头上,我的安培里斯卡。
§376scivi lenonem facere hóc, quod fecit, saepe dixi; §377capillum promittam optimumst occipiamque hariolari.
我早就知道那个鸨母会做出他所做出的事,我经常这么说;我最好把头发留长,开始当个预言家。
§378Cavistis ergo tu atque erus ne abiret, cum scibatis.
那么,你们明知道他要跑,你和你的主人却没有防备?
§379Quid faceret?
他能怎么办?
§379bSí amabat, rogas, quid faceret? adservaret
如果他爱她,你还问他能怎么办?
§380dies nóctesque, in custodia esset semper.
他应该日夜看守,随时监视。
verum ecastor §381ut multi fecit ita probe curavit Plesidippus.
但说实在的,普莱西迪普斯照顾得可真是“周到”,就像许多人做的那样!
§382Cur tu istuc dicis?
你为什么这么说?
§382bRes palam est.
事情显而易见。
§382cScin tu? etiam qui it lavatum
你难道不知道吗?
§383in balineas, cum ibi sedulo sua vestimenta servat, §384tamen surripiuntur, quippe qui quem illorum observet falsust; §385fur facile qui observat videt: custos qui fur sit nescit.
即使是去公共浴室洗澡的人,虽然他在那里非常用心地看守自己的衣服,但衣服还是会被偷,因为他看错了该提防谁;小偷很容易看清谁在看守,而看守人却不知道谁是小偷。
§386sed duce me ad illam ubi est.
不过,带我去她所在的地方吧。
§386bI sane in Veneris fanum huc intro, §387sedentem flentemque opprimes.
那就进这边的维纳斯神殿里去吧,你会撞见她正坐着哭泣呢。
§387bVt iam istuc mihi molestumst.
听到这个,我已经感到十分难受了。
§388sed quid flet?
可是,她为什么哭呢?
§388bEgo dicam tibi: hoc sése excruciat animi, §389quia leno ademit cistulam ei, quam habebat ubique habebat §390qui suos parentis noscere possét: eam veretur §391ne perierit.
我告诉你:她为这事心里极度痛苦,因为那个鸨母抢走了她的一个小盒子,那是她一直带在身边的,凭着它她本可以认出自己的父母;她担心那个盒子已经弄丢了。
§391bVbinam ea fuit cistellula?
那只小箱子到底在哪儿?
§391cIbidem in navi.
就在船上的同一个地方。
§392conclusit ipse in vidulum, ne copia esset eius, §393qui suos parentes nosceret.
他自己把它锁进了一个皮行李箱里,免得她有办法认出自己的父母。
§393bO facinus impudicum,
噢,多么无耻的恶行!
§394quam liberam esse oporteat servire postulare.
竟然要求一个本应自由的姑娘去当奴隶。
§395Nunc eam cum navi scilicet abiisse pessum in altum.
现在,那箱子想必已经和船一起沉入深海了。
§396et aurum et argentum fuit lenonis omne ibidem.
那个鸨母所有的金子和银子也都在同一个地方。
§397Credo aliquem immersisse atque eum excepisse.
我相信有人潜水把它们捞上来了。
§397bId misera maestast, §398sibi eorum evenisse inopiam.
可怜的她正是为此伤心,因为她失去了那些东西。
§398bIam istoc magis usus factost, §399ut eam intro consolerque eam, ne sic se excruciet animi; §400nam multa praeter spem scio multis bona evenisse.
既然如此,那更应该采取行动了,好让我进去安慰她,免得她心里如此痛苦;因为我知道,许多意想不到的好事曾发生在许多人身上。
§401At ego étiam, qui speraverint spem decepisse multos.
但我还知道,希望曾欺骗了许多抱有希望的人。
§402Ergo animus aequos optimum est aerumnae condimentum.
因此,平和的心态是面对苦难最好的调味品。
§403ego eo intro, nisi quid vis.
如果你没什么事的话,我就进去了。
§403bEas.
—— 你去吧。
ego quod mihi imperavit §404sacerdos, id faciam atque aquam hinc de proximo rogabo; §405nam extemplo, si verbis suis peterem, daturos dixit.
我要去做女祭司吩咐我的事,向隔壁邻居讨些水;因为她说,如果我用她的名义去要,他们会立刻给的。
§406neque digniorem censeo vidisse anum me quemquam, §407cui deos atque homines censeam bene facere magis decere.
我觉得我从未见过比这位老妇人更值得尊敬的人,我认为神明和人类对她善待是再合适不过的了。
§408ut lepide, ut liberaliter, ut honeste atque haud gravate §409timidas egentes uvidas eiectas exanimatas §410accepit ad sese, haud secus quam si ex se simus natae; §411ut eapse sic succincta aquam calefactat, ut lavemus.
她是多么和蔼、多么慷慨、多么高尚且毫无怨言地,收留了我们这些惊恐、贫困、湿漉漉、被抛弃、奄奄一息的人,简直就像我们是她亲生女儿一样;她自己甚至这样束起衣襟,为我们烧热水,好让我们洗澡。
§412nunc ne morae illi sim, petam hinc aquam, unde mi imperavit.
现在,为了不让她久等,我去她吩咐的地方要水。
§413heus ecquis in víllast? ecquis hoc recludit? ecquis prodit?
喂,屋里有人吗? 有人开门吗? 有人出来吗?
§414Quís est qui nostris tám proterve fóribus facit iniúriam?
是谁这么粗鲁地敲我们家的门,太无礼了?
§415Égo sum.
是我。
§415bHem, quid hoc boni est? eu edepol specie lepida mulierem.
哎呀,这是什么大好事? 凭波吕克斯发誓,好一个长相俊俏的女人!
§416Salve, adulescens.
你好,年轻的小伙子。
§416bEt tu multum salveto, adulescentula.
你也十分好,年轻的小姑娘。
§417Ad vos venio.
我是来找你们的。
§417bAccipiam hospitio, si mox venies §418item ut adfectam; nam nunc nihil est qui te manem
我会热情地招待你,如果你不久就来,就像我打算对待你那样;因为现在没有什么东西可以让我把你留下。

词汇与语法注释

  1. 363anancaeo — 源自希腊语 ἀναγκαῖον(不可避免的、强制的)的名词单数给格,指在宴席上被迫一饮而尽的“强制之杯”或“罚酒杯”。此处顺接前文“尼普顿用大杯宴请”(即淹死)的比喻。
  2. 365bScibis faxo — Scibis 是将来时 scies 的古体形式。faxo 是 fecero(相当于一般将来时)的古体缩略形式,全句意为“我会让你知道”。
  3. 388bhoc sese excruciat animi — animi 是方位格(或表示关联的属格),意为“在心中”、“在灵魂上”,常与表示心理痛苦或焦虑的动词(如 excruciare)连用,是早期拉丁语的典型用法。
  4. 394quam liberam esse oporteat servire postulare — 感叹句中嵌套不定式句的复杂结构。postulare(要求)的发出者是省略的鸨母,其宾语是对格不定式短语 [eam] servire(她作奴隶服侍)。关系代名词 quam 引导由 oporteat 控制的从句,该从句的主语为 [eam] liberam esse(她应当是自由的)。整句意为:“竟然要求一个本应自由的姑娘去当奴隶!”
  5. 417bnihil est qui te manem — qui 是关系代词的古单数夺格形式,相当于 quo(借此)。manem 是 maneam(留住、等待)的现在时虚拟式古体。该从句表示目的或手段:“现在没有任何办法可以让我把你留住。”

引用这一段

普劳图斯, 缆绳 §358b-418. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi017.humanitext-lat2:358b-418

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。