Humanitext Reader

普劳图斯 · 缆绳 §154_155-222

帕莱斯特拉等人的漂流靠岸与孤独哀叹

第 3 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

戴莫内斯和斯凯帕尼奥目睹了两个年轻女子(帕莱斯特拉和安佩丽丝卡)从海难船只中死里逃生、登上海岸的过程。随后,幸存并落单的帕莱斯特拉在荒凉的海岸上哀叹自己残酷的命运,并表达了深深的绝望。

§154_155homunculi quanti estis.
啊,可怜的人们,你们是多么渺小!
eiecti ut natant.
被抛上岸,他们是怎样在游水啊。
§156Vbi sunt i homines, obsecro?
请问,那些人在哪里?
§156bHac ad dexteram §157(viden?) secundum litus.
这边,往右边,(看到了吗? )沿着海岸。
§157bVideo.
我看到了。
sequimini.
请跟上来。
§158utinam is sit quém ego quaero, vir sacerrimus.
但愿他就是我正寻找的人,那个十恶不赦的恶棍。
§159valete.
再见。
§159bSi non moneas, nosmet meminimus.
—— 即使你不用提醒,我们自己也记着呢。
§160sed, o Palaemon, sancte Neptuni comes, §161qui Herculis socius esse diceris,† §162quod facinus video.
但是,噢,帕莱蒙,内普顿的神圣同伴,被说成是赫拉克勒斯的伙伴的,我看到了怎样的惨状啊。
§162bQuid vides?
你看到什么了?
§162cMulierculas §163video sedentis in scapha solas duas.
年轻女子,我看到只有她们两个坐在小舟里。
§164ut adflictantur miserae.
那些可怜的姑娘被折腾得多么惨啊。
euge euge, perbene, §165ab saxo avortit fluctus ad litus scapham, §166nequé gubernator umquam potuit rectius.
好,好,太棒了,波浪把小舟从岩石旁引向了海岸,哪怕是舵手也绝不可能做得更好了。
§167non vidisse undas me maioris censeo.
我想我从未见过更大的波浪。
§168salvae sunt, si illos fluctus devitaverint.
如果她们避开那些波浪,就安全了。
§169nunc, nunc periclumst.
现在,就是现在,危险了!
unda eiecit alteram.
波浪把其中一个甩了出来。
§170at in vadost, iam facile enabit.
不过她是在浅滩上,现在能轻易游上来了。
eugepae,
太好了!
§172surrexit, horsum se capessit.
她站起来了,正朝这边走来。
salva res.
得救了。
§173desiluit haec autem altera in terram e scapha.
而这另一个则从小舟里跳到了陆地上。
§174ut prae timore in genua in undas concidit.
她竟因恐惧而双膝跪倒在波浪中!
§175salvast, evasit ex aqua.
她安全了,脱离了水。
iam in litore est.
现在已经到了岸上。
§176sed dextrovorsum avorsa it in malam crucem.
但她转身向右,正往死路上走去。
§177hem, errabit illaec hodie.
哎呀,她今天可要迷路了。
§177bQuid id refert tua?
这关你什么事?
§178Si ad saxum quo capessit, ea deorsum cadit, §179_180errationis fecerit compendium.
如果她从她正走去的那块岩石上掉下去,她可就省去了迷路的麻烦(一了百了)了。
§181Si tu de illarum cenaturus vesperi es, §182illis curandum censeo, Sceparnio, §183si apud me essurus, mihi darí operam volo.
如果你今晚打算和她们一起吃晚饭,斯凯帕尼奥,我觉得你倒该去操心她们;但如果你要在我们家吃,我希望你给我干活。
§184Bonum aequomque oras.
您说得既合情又合理。
§184bSequere me hac ergo.
那么跟紧我往这边走。
§184cSequor.
—— 跟着您。
§185Nimio hóminum fortunaé minus miseraé memorantur, §186experiundo iis datur acerbum.
—— 人们常说人类的命运并没有那么悲惨,但实际经历却给他们带来了痛苦。
§187hoc deo cómplacitumst, me hoc órnatu ornatam ín incertas §188regiónes timidam eiéctam.
神明乐见于此:让我穿着这身衣裳,担惊受怕地被抛弃在不知名的地方。
§189hancíne ego ad rem natam ésse me miserám memorábo?
难道我要说,我这个可怜的人出生就是为了遭受这一切吗?
§190hancíne ego partem cápio ob píetatem praecípuam?
难道我得到这样的命运,是因为我格外的虔敬吗?
§191nam hóc mi haud labórist, labórem hunc potíri, §192si érga paréntem aut deós me impiávi; §193sed íd si paráte curávi ut cavérem, §194tum hóc mi indecóre, iníque, inmodéste §195datis, dí; nam quid habebúnt sibi signi ímpii posthac, §196si ad húnc modum est innóxiis honór apud vos?
因为如果我曾对父母或神明不敬,那么承受这般痛苦,对我而言也算不得什么苦难;但如果我一直小心翼翼地防范、避免做出这种事,那么,神明啊,你们给我这样的对待,就是不体面、不公正、也太没分寸了;因为此后,不敬者还会把什么当作自己的标识,如果你们对待无辜者的体面就是这副模样?
§197nam mé si sciam ín vos fecísse aut paréntis §197asceléste, minus me míserer; §198sed eríle scelus me sóllicitat, eiús me impietas mále habet.
因为如果我知道自己曾对你们或对父母犯下罪行,我还不至于这么自怜;但主人的罪恶困扰着我,他的不敬让我深受折磨。
§199ís navem atque ómnia pérdidit ín mari: §200haéc bonorum éius sunt réliquiae; étiam quae simul §201vécta mecum ín scaphast, éxcidit.
他在海里丢了船和所有的一切:这些是他财产仅存的残迹;连同和我一同乘坐在小舟里的那位,也坠落了。
égo nunc sola sum.
我现在孤身一人。
§202quaé mihi sí foret sálva saltém, labor §203lénior ésset hic mi éius opera.
如果至少她是平安的,这苦难在她的陪伴和协助下,对我来说也会轻松一些。
§204nunc quám spem aut opem aút consilí quid capéssam?
现在我该抱有什么希望、寻求什么协助,或者作何打算?
§205ita híc sola sólis locis compotita sum.
我就这样孤孤单单,落到了这荒无人烟的地方。
§206hic sáxa sunt, hic máre sonat, §206aneque quísquam homo mihi obviám venit.
这里只有乱石,这里海浪怒吼,而且没有一个人迎面走来。
§207hóc quod indúta sum, summae opes óppido, §208néc cibo néc loco técta quo sím scio: §209quaé mihist spés, qua me vívere velim?
我身上穿的这件衣服,就是我全部的家当,我不知道哪里有食物,也不知道哪里能有片瓦遮身;我还能有什么希望,能让我想要继续活下去?
§210néc loci gnára sum, néc vidi aut híc fui.
我不熟悉这个地方,既没见过,也没来过这里。
§211sáltem aliquém velim quí mihi ex hís locis §212aút viam aut sémitam mónstret, ita nunc §213hác an illác eam, incérta sum cónsili; §214néc prope usquam híc quidem cúltum agrum cónspicor.
我只希望至少能有个人,在这地方给我指明一条大路或小径;现在我就像这样往这边走还是往那边走,我自己也茫无头绪;而且这附近连一处耕作的田地都看不见。
§215álgor, errór, pavor, me ómnia tenent.
寒冷、迷茫、恐惧,将我整个人彻底吞噬。
§216haéc parentés mei haud scítis miseri, §216ame núnc miseram esse ita utí sum.
可怜的父母啊,你们根本不知道,我现在竟是如此凄惨。
§217líbera ego prognáta fui máxume, nequíquam fui.
我出生时本是无比高贵的自由身,如今却毫无用处。
§218nunc quí minus servio, quám si servá forem náta?
比起生来就是女奴,我现在当奴隶又有什么两样?
§219neque quícquam umquam illis prófuit qui mé sibi eduxérunt.
那些把我养育成人的人,也从未得到任何回报。
§220Quid míhi meliust, quid mágis in remst, quam a córpore vitam ut sécludam?
对我而言,还有什么比结束自己的生命更合适、更解脱的呢?
§221ita mále vivo atque ita míhi multae in pectóre sunt curae exánimales.
我活得如此痛苦,胸中积压着那么多令人窒息的忧虑。
§222ita rés se habent: vitae haú parco, perdidí spem qua me obléctabam.
事情就是这样:我不留恋生命,我已经失去了曾取悦我的希望。

词汇与语法注释

  1. 154_155ut — 副词性用法,表示感叹,修饰动词 natant,意为“他们是怎样在游水啊”。
  2. 167non vidisse undas me maioris censeo — 对格加不定式(AcI)结构,以对格的 me 为主语,完成时不定式 vidisse 为谓语,作为 censeo(“我认为”)的宾语。maioris 是古拙的对格复数词尾,相当于 maiores,修饰 undas。
  3. 179_180errationis fecerit compendium — compendium facere 是一个表示“节省”、“走捷径”的惯用语,属格 errationis(“迷失方向”)说明了所节省的对象。这是一种讽刺的说法,意指如果她从岩石上摔死,就可以省去迷路徘徊的麻烦。
  4. 185Nimio — 程度夺格(意为“远远地”、“极其”),修饰比较级 minus(“较少”)。
  5. 191laborem hunc potiri — 不定式 potiri 通常支配夺格(或属格),但此处作为古拉丁语中可见的用法,它直接带了对格的 laborem hunc 作为直接宾语。
  6. 218forem nata — 虚拟式过去完成时(forem 相当于 essem),表示与过去事实相反的假设:“如果我当初生来就是个女奴”。

引用这一段

普劳图斯, 缆绳 §154_155-222. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi017.humanitext-lat2:154_155-222

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。