Humanitext Reader

普劳图斯 · 缆绳 §1304c-1366b

报酬的誓约与失物归还揭示父女身分

第 21 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

格里普斯遇到了丢失手提箱的拉布拉克斯,并迫使他在维纳斯的祭坛前发誓支付一塔兰同的报酬。随后,戴莫内斯带着手提箱出现,并揭示了巴莱斯特拉是自己女儿的事实。

§1304cQuid tu? num medicus, quaeso, es?
你呢? 请问,难道你是医生吗?
§1305Immo edepol una littera plus sum quam medicus.
不,凭波勒克斯起誓,我比医生多一个字母。
§1305bTum tu §1306mendicus es?
那么,你是乞丐?
§1306bTetigisti acu.
一针见血。
§1306cVidetur digna forma.
看起来相貌挺相配。
§1307sed quid tibi est?
不过你出了什么事?
§1307bHac proxima nocte in marí elavi.
就在刚过去的夜里,我在海里被洗劫一空。
§1308confracta est navis, perdidi quidquid erat miser ibi omne.
船破碎了,可怜的我把那里的所有东西都弄丢了。
§1309Quid perdidisti?
你丢了什么?
§1309bVidulum cum auro atque argento multo.
一只装有很多金银的手提箱。
§1310Ecquid meministi, in vidulo qui periit quid ibi infuerit?
你还记得,在那只丢了的手提箱里,里面装了什么吗?
§1311Quid refert, qui periit tamen? sine hoc, áliud fabulemur.
反正都丢了,这有什么关系? 别提这个了,我们谈点别的吧。
§1312Quid si ego sciam qui invenerit? volo ex te scire signa.
要是我知道是谁捡到了它呢? 我想从你这儿知道它的特征。
§1313Nummi octingenti aúrei in marsuppio infuerunt, §1314praeterea centum minaria Philippa ín pasceolo sorsus.
钱包里有八百枚金币,另外在一个小皮袋里单独装有一百米纳的菲利普金币。
§1315Magna hercle praedast, largiter mercedis indipiscar; §1316di homines respiciunt: bené ego hinc praedatus ibo.
凭赫拉克勒斯起誓,真是笔巨大的猎物,我能得到丰厚的报酬;神明在眷顾世人:我将从这里满载猎物而归。
§1317profecto húius est vidulus.
这只手提箱确实是这家伙的。
perge alia tu expedire.
继续说明其他的东西吧。
§1318Talentum argenti commodum magnum inerat in crumina, §1319praeterea sinus, cantharus, epichysis, gaulus, cyathus.
钱袋里刚好装有一大塔兰同的银币,此外还有一个平底碗、一个大双耳杯、一个执壶、一个圆盆和一个量杯。
§1320Papae, divitias tu quidém habuisti luculentas.
哎呀,你确实曾拥有过极其辉煌的财富啊。
§1321Miserum istuc verbum et pessimum est, habuisse, et nihil habere.
“曾经拥有”而现在“一无所有”,这是最悲惨、最糟糕的话。
§1322Quid dare velis, qui istaec tibi investiget indicetque?
如果有人为你搜寻并指出这些东西,你愿意给那人什么?
§1323eloquere propere celeriter.
赶紧、快点说出来。
§1323bNummos trecentos.
三百枚银币。
§1323cTricas.
废话。
§1324Quadringéntos.
四百枚。
§1324bTramas putidas.
腐烂的线头。
§1324cQuingentos.
五百枚。
§1324dCassam glandem.
空心橡子。
§1325Sescentos.
六百枚。
§1325bCurculiunculos minutos fabulare.
你说的是微不足道的象鼻虫。
§1326Dabo séptingentos.
我给七百枚。
§1326bOs calet tibi, nunc id frigefactas.
你的嘴刚才还发热,现在倒把它吹冷了。
§1327Millé dabo nummum.
我给一千枚银币。
§1327bSomnias.
你在做梦。
§1327cNihil addo.
我不再加了。
§1327dAbi igitur.
那你走吧。
§1327eAudi: §1328si hercle abiero hinc, hic non ero.
听我说:凭赫拉克勒斯起誓,要是我从这里走了,我就不在这儿了。
vin centum et mille?
你要一千一百枚吗?
§1328bDormis.
你在睡觉呢。
§1329Eloquere quantum postules.
你说吧,你要多少。
§1329bQuo nihil invitus addas: §1330talentum magnum.
好让你不再违心地多加一分钱:一大塔兰同。
non potest triobolum hinc abesse.
少三个奥博尔都不行。
§1331proin tú vel aias vel neges.
所以,你要么同意,要么拒绝。
§1331bQuid istíc? necessum est, video:
还能怎样?
§1332dabitur talentum.
我明白这是必须的了:给你一塔兰同。
§1332bAccede dum huc: Venus haec volo adroget te.
快过来:我要这位维纳斯女神来听取你的誓言。
§1333Quod tibi libet id mi impera.
只要你高兴,尽管吩咐我。
§1333bTange aram hanc Veneris.
摸着这座维纳斯祭坛。
§1333cTango.
摸着了。
§1334Per Venerem hanc iurandum est tibi.
你必须凭这位维纳斯女神起誓。
§1334bQuid iurem?
我该发什么誓?
§1334cQuod iubebo.
我所命令的内容。
§1335Praei vérbis quidvis.
随你怎么带读誓词。
íd quod domi est, numquam ulli supplicabo.
发誓是我的拿手好戏,我绝不求人。
§1336Tene aram hanc.
抓住这座祭坛。
§1336bTeneo.
抓住了。
§1336cDeiera te mi argentum daturum §1337eodém die, tui viduli ubi sis potitus.
郑重发誓:就在你重新占有手提箱的同一天,你一定会把银子给我。
§1337bFiat.
就这么办。
§1338Venus Cýrenensis, testem te testor mihi, §1339si vidulum illum, quém ego in navi perdidi, §1340cum auro atque argento salvom investigavero §1341isque in potestatem meam pervenerit, §1342tum ego húic Gripo, ínquito, et me tangito— §1343Tum ego húic Gripo (dico, Venus, ut tu audias) §1344talentum argenti magnum continuo dabo.
“基勒内的维纳斯,我祈求你作我的见证人,如果那只我在船上弄丢的手提箱,连同其中的金银一起平安无事地搜寻到,并且它落入了我的支配之下,那时我将给这个格里普斯……”说呀,并且摸着我—— “那时我将给这个格里普斯(我说给您听,维纳斯,好让您听到)立即给予一大塔兰同的银币。
§1345Si quid fraudassis, dic ut te in quaestu tuo §1346Venus eradicet, caput atque aetatem tuam.
” 如果你耍花招,就说愿维纳斯在你的行当里把你连根拔起,连同你的脑袋和生命。
§1347tecum hoc habeto tamen, ubi iuraveris.
不过,当你发完誓后,你自己心里要记住这点。
§1348Illaec advorsum si quid peccasso, Venus, §1349veneror te ut omnes miseri lenones sient.
“如果我违背这些誓言犯了什么错,维纳斯,我祈求您,愿所有的女衒都变得悲惨。
§1350Tamen fíet, etsi tu fidem servaveris.
” 就算你信守诺言,结果也一样。
§1351tu hic opperire, iam ego faxo exibit senex; §1352eum tú continuo vidulum reposcito.
你在这里等着,我这便让老爷子出来;你马上向他索要那只手提箱。
§1353Si maxime mi illum reddiderit vidulum, §1354non ego illi hodie debeo triobolum.
— 即使他真的把那只手提箱还给我,我今天连三个奥博尔也不欠他。
§1355meus arbitratust, lingua quod iuret mea.
我的舌头所发的誓,由我自己说了算。
§1356sed conticiscam: eccum exit et ducit senem.
不过我还是保持沉默吧:瞧,他出来了,还领着那个老头子。
§1357Séquere hac.
往这边走。
§1357bVbi istic lenost?
那个女衒在哪里?
§1357cHeus tu.
嘿,你。
ém tibi, hic habet vidulum.
瞧,这位老爷拿着手提箱呢。
§1358Habeo et fateor esse apud me, et, si tuos est, habeas tibi.
我确实拿着它,也承认它在我这里。 如果它是你的,你就拿去吧。
§1359omnia, ut quídquid infuit, ita salva sistentur tibi.
里面装过的所有东西,都将原封不动、完好地呈还给你。
§1360tene, si tuost.
拿去吧,如果是你的。
§1360bO di immortales, meus est.
噢,不朽的神明啊,是我的!
salve, vidule.
你好,手提箱!
§1361Tuosne est?
是你的吗?
§1361bRogitas? si quidem hercle Iovis fuit, meus est tamen.
您还用问吗? 凭赫拉克勒斯起誓,即便它曾是朱庇特的,现在依然是我的。
§1362Omnia insunt salva; una istinc cistella excepta est modo §1363cum crepundiis, quibuscum hódie filiam inveni meam.
所有的东西都在里面完好损;刚才只从里面拿出了一个小盒子里面装着一些玩具首饰,今天我就是凭它们找到了我的女儿。
§1364Quam?
哪一个?
§1364bTua quae fuit Palaestra, ea filia inventast mea.
曾是你的奴隶的那个巴莱斯特拉,她已被发现是我的女儿。
§1365Bene mehercle factum est.
凭赫拉克勒斯起誓,这真是太好了。
cum istaec res tibi ex sententia §1366pulchre evenit, gaudeo.
既然这桩美事完全符合您的心愿、圆满成功,我为您感到高兴。
§1366bIstuc facile non credo tibi.
你这句话,我可不那么容易相信。

词汇与语法注释

  1. 1305una littera plus — 拼写上的双关字谜游戏,意为“乞丐”的“mendicus”比意为“医生”的“medicus”多了一个字母“n”。
  2. 1306bTetigisti acu — 字面意思是“你用针刺中了”。拉丁语口语惯用语,用于表示对方说中了核心,或猜得完全正确(一针见血)。
  3. 1307belavi — “elavo”(洗去、冲净)的完成时。此处是一个幽默的双关语,既指在海中字面意义上地“被冲洗”,也隐喻性地指财产被彻底洗劫、“冲刷”一空。
  4. 1326bOs calet tibi, nunc id frigefactas — 字面意思是“你的嘴很热,现在你正在让它变冷”。讽刺了先前情绪兴奋、慷慨加价的拉布拉克斯,在看到格里普斯冷淡的反应后,突然收敛并开始吝啬加价幅度的态度。
  5. 1335id quod domi est — 字面意思是“家里(足足)有的东西”。一种俗语,指某物在手头非常充足、随时可以轻松拿出的得意领域。此处揭示了女衒厚颜无耻的性格,暗示发誓对他而言是再容易不过、家常便饭般的事情。
  6. 1355meus arbitratust, lingua quod iuret mea — 意为“我的舌头所发的誓,由我自己作主”。体现了拉布拉克斯极不诚实的道德观念与诡辩:认为只要内心没有真正同意,口头舌头所作的誓言便没有任何履行的约束力。

引用这一段

普劳图斯, 缆绳 §1304c-1366b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi017.humanitext-lat2:1304c-1366b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。