Humanitext Reader

普劳图斯 · 缆绳 §1177-1240

父女重逢的喜悦与格里普斯的抱怨

第 19 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

戴莫内斯通过小箱子里的信物确认了帕莱斯特拉是自己的女儿,并为重逢感到欣喜。特拉卡里奥动身去城里召回普莱西迪普斯,而失落的渔夫格里普斯则向戴莫内斯抱怨未能留下这笔财宝。

§1177Cape dum, hunc si potes fer intro vidulum, age, Trachalio.
拿着吧,特拉卡里奥,如果可以的话,把这只手提箱搬进去,快。
§1178Ecce Gripi scelera.
瞧瞧格里普斯的报应。
cum istaec res male evenit tibi, §1179Gripe, gratulor.
既然这件事情让你落得个坏下场,格里普斯,我祝贺你。
§1179bAge eamus, mea gnata, ad matrem tuam, §1180quae ex te poterit argumentis hanc rem magis exquirere, §1181quae te magis tractavit magisque signa pernovit tua.
来吧,我的女儿,到你母亲那里去,她能通过这些信物向你更详尽地询问这件事,因为她照顾你更多,也更熟悉你身上的特征。
§1182Eamus intro ómnes, quando óperam promiscam damus.
— 我们大家都进去吧,既然我们现在通力协作。
§1183Sequere me, Ampelisca.
— 跟紧我,安佩莉斯卡。
§1183bCum te di amant, voluptati est mihi.
— 既然神明眷顾您,我也感到由衷的高兴。
§1184Sumne ego sceléstus, qui illunc hodie excepi vidulum?
— 今天捞起那只手提箱的我,难道不是个倒霉蛋吗?
§1185aut cum excepi, qui non alicubi in solo abstrusi loco?
既然捞上来了,为什么没把它藏在某个偏僻无人的地方呢?
§1186credebam edepol turbulentam praedam eventuram mihi, §1187quia illa mihi tam turbulenta tempestate evenerat.
凭波勒克斯起誓,我本就相信这会是一笔带来麻烦的猎物,因为它是在那样狂暴的风暴中落入我手中的。
§1188credo edepol ego illic inesse argenti et auri largiter.
凭波勒克斯起誓,我相信那里面装满了金银。
§1189quid meliust, quam ut hinc intro abeam et me suspendam clanculum, §1190saltem tantisper dum abscedat haec a me aegrimonia?—
最好的办法,岂不就是我从这里躲进屋里,悄悄上吊,至少能熬到这股痛苦从我身上解脱出来?
§1191Pro di immortales, quis me est fortunatior, §1192qui ex improviso filiam inveni meam?
— 噢,不朽的神明啊,有谁比我更幸运,竟然意外地找到了我的女儿?
§1193satin si cui homini dei esse bene factum volunt,
难道不是吗?
§1194aliquo illud pacto optingit optatum piis?
如果神明想要善待某个人,那件敬虔者所期盼的事情,总会以某种方式实现吧?
§1195ego hodie neque speravi neque illud credidi: §1196is improviso filiam inveni tamen; §1197et eam de genere summo adulescenti dabo §1198ingenuo, Atheniensi et cognato meo.
我今天既不敢奢望,也不敢相信这会发生:然而,偏偏是我,却在意外中找到了女儿;公公我要把她嫁给一位出身极高贵的年轻人,他是自由民,雅典人,而且是我的亲戚。
§1199ego eum adeo arcessi huc ad me quam primum volo, §1200iussique exire huc servom éius, ut ad forum §1201iret; nondum egressum esse eum, id miror tamen.
我特别想让他尽快到我这里来,我已经命令他的奴隶出来,好去广场可是,他居然到现在还没出来,这让我感到奇怪。
§1202accedam, opinor, ad fores.
我想我还是到门口去看看。
quid conspicor?
我看见了什么?
§1203uxor complexa collo retinet filiam.
我的妻子正搂着女儿的脖子,不肯放手。
§1204nimis paéne inepta atque odiosa eius amatiost.
她的这种亲昵表现,简直到了愚蠢而又令人厌烦的地步。
§1205Aliquando osculando meliust, uxor, pausam fieri;
老婆,亲热也该适可而止了。
§1206atque adorna, ut rem divinam faciam, cum intro advenero, §1207Laribus familiaribus, cum auxerunt nostram familiam.
你去准备一下,等我进去后好向神明献祭,献给我们的家神,因为他们扩大了我们的家庭。
§1208sunt domi agni et porci sacres.
家里有用于祭祀的小羊和乳猪。
sed quid istúm remoramini,
不过,妇人们,你们为什么把那个特拉卡里奥拦在里面?
§1209mulieres, Trachalionem? atque optime eccum exit foras.
瞧,他正好出来了。
§1210Vbi ubi erit, iam investigabo et mecum ad te adducam simul §1211Plesidippum.
无论他在哪里,我现在就去搜寻,并立刻把普莱西迪普斯一起带到您这里来。
§1211bEloquere ut haec res optigit de filia; §1212eum roga, ut relinquat alias res et huc veniat.
告诉他关于我女儿的这件事是如何解决的;请他放下其他事情,到这里来。
§1212bLicet.
行。
§1213Dicito daturum meam illi filiam uxorem.
告诉他我将把女儿嫁给他为妻。
§1213bLicet.
行。
§1214Et patrem eius me novisse et mi esse cognatum.
还有我认识他的父亲,而且他是我的亲戚。
§1214bLicet.
行。
§1215Sed propera.
动作要快。
§1215bLicet.
行。
§1215cIam hic fac sit, cena ut curetur.
现在就在这里安排好,把晚餐准备妥当。
§1215dLicet.
行。
§1216Omnian licet?
什么都是“行”吗?
§1216bLicet.
行。
sed scin quid est quod te volo?
但您知道我想求您什么事吗?
§1217quod promisisti ut memineris, hodie ut liber sim.
就是请您记住您的诺言,让我今天重获自由。
§1217bLicet.
行。
§1218Fac ut exores Plesidippum, ut me manu emittat.
请设法说服普莱西迪普斯,让他释放我。
§1218bLicet.
行。
§1219Et tua filiá facito oret: facile exorabit.
也让您的女儿去求他:她很容易就能说服他。
§1219bLicet.
行。
§1220Atque ut mi Ampelisca nubat, ubi ego sim liber.
还有,当我自由之后,让安佩莉斯卡嫁给我。
§1220bLicet.
行。
§1221Atque ut gratum mi beneficium factis experiar.
还有,让我在实际行动中体会到您的恩惠。
§1221bLicet.
行。
§1222Omnian licet?
什么都是“行”吗?
§1222bLicet: tibi rursum refero gratiam.
行:我再次向你表示感谢。
§1223sed propera ire in urbem actutum et recipe te huc rursum.
不过,赶紧去城里,然后立刻回到这里来。
§1223bLicet.
行。
§1224iam hic ero.
我马上就回来。
tu interibi adorna ceterum quod opust.
您在此期间准备好其他需要的东西。
§1224bLicet.
— 行。
§1225Hercules istum infelicet cum sua licentia;
愿赫拉克勒斯让这家伙连同他那“行”字一起倒大霉!
§1226ita meas replevit auris, quidquid memorabam, licet.
他塞满了我的耳朵,不管我说什么,全都是“行”。
§1227Quam mox licet te compellare, Daemones?
戴莫内斯,什么时候可以和您说说话呢?
§1228Quid est negoti, Gripe?
有什么事,格里普斯?
§1228bDe illo vidulo: §1229si sapias, sapias; habeas quod di dant boni.
关于那只手提箱:如果您聪明的话,就放聪明点;留住神明赐予的好东西吧。
§1230Aequom videtur tibi, ut ego, alienum quod est,
您觉得这公平吗?
§1231meum esse dicam?
把别人的东西,我却说是我的?
§1231bQuodne ego inveni in mari?
难道连我在海里捞到的东西也是吗?
§1232Tanto illi melius optigit qui perdidit; §1233tuom esse nihilo magis oportet vidulum.
那对于失主来说,结果就再好不过了;但这并不意味着这只手提箱就该归你。
§1234Isto tu pauper es, quom nimis sancte pius.
正因为这样您才受穷,因为您太假正经、太虔诚了。
§1235O Gripe, Gripe, in aetate hominum plurimae §1236fiunt trasennae, ubi decipiuntur dolis.
噢,格里普斯,格里普斯,在人的一生中,有许许多多罗网设下,人们在欺诈中受骗。
§1237atque edepol in eas plerumque esca imponitur: §1238quam si quis avidus poscit escam avariter, §1239decipitur in trasenna avaritia sua.
凭波勒克斯起誓,那些网里往往放着诱饵:如果有贪婪的人急切地、贪心不足地去抢夺诱饵,他就会因为自己的贪婪,在这罗网中被骗。
§1240ille quí consulte, docte atque astute cavet,
而那个深思熟虑、明智而机警地防范的人,

词汇与语法注释

  1. §1178cum istaec res male evenit — 这里的接续词 “cum” 起因果(“既然/因为”)或时间(“当……时”)作用,构成了特拉卡里奥对格里普斯不幸遭遇的讽刺。
  2. §1185qui non — 疑问副词 “qui” 是一种古风或口语表达,表示原因(“为什么不”)或方式(“如何不”),相当于古典时期的 “cur” 或 “quomodo”。
  3. §1193satin — “satin” 是 “satisne” 的缩写。用于疑问或条件句的首,作为强调小词,引入带有确信语气的问题(“难道不确实是……吗”)。
  4. §1225licentia — 与动词 “infelicet”(“infelicito” [使不幸] 的虚拟式)连用,这里的名词 “licentia” 构成了一个双关语,谐音并意指特拉卡里奥不断重复的回答 “licet”(行),意为“连声说‘行’的毛病”。
  5. §1234Isto — 指示代名词 “iste” 的单数中性夺格,作原因夺格。指代前文戴莫内斯极其注重正义的态度,意为“因为那件事(你才贫穷)”。

引用这一段

普劳图斯, 缆绳 §1177-1240. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi017.humanitext-lat2:1177-1240

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。