Humanitext Reader

普劳图斯 · 普塞乌多卢斯 §372-439

普塞乌多鲁斯的计策与偷听西蒙的谈话

第 7 段,共 21 段 · 拉丁语

内容简介

巴里奥宣布如果军人未按期付款便可将斐尼基姆转让给卡里多鲁斯,随后离去。普塞乌多鲁斯在筹划资金时,发现少主人的父亲西蒙与邻居走来并议论儿子的风流事,于是潜伏在一旁偷听。

§372verum quamquam multa malaque dicta dixistis mihi, §373nisi mihi hodie attulerit miles quinque quas debet minas, §374sicut haec est praestituta summa ei argento dies, §375si id non adfert, posse opinor facere me officium meum.
但是,尽管你们对我说了许多难听的恶言恶语,如果那个军人今天不把我应得的、他所欠的五米纳送来,就像今天本来是那笔钱约定的最后期限一样,如果他不送来,我想我也能尽到我自己的本分。
§376Quid id est?
那是什么意思?
§376bSi tu argentum attuleris, cum illo perdidero fidem: §377hoc meum est officium.
如果你把钱送来,我就会对那个人失信:这就是我的本分。
ego, operae si sit, plus tecum loquar; §378sed sine argénto frustra es qui me tui misereri postulas.
我如果有空的话,倒愿意跟你多谈谈;但要是没有钱,你要求我同情你就是白费心机。
§379haec meast sententia, ut tu hinc porro quid agas consulas.
这是我的决定,你以后还是自己多打算打算吧。
§380Iamne abis?
你这就要走了吗?
§380bNegoti nunc sum plenus.
我现在事情多得很。
§380cPaulo post magis.
待会儿你还会更忙呢。
§381illic homo meus est, nisi omnes di me atque homines deserunt.
那个家伙逃不出我的手掌心,除非所有的神明和人类都抛弃了我。
§382exossabo ego illúm simulter itidem ut murenam coquos.
我要像厨子给海鳗去骨一样,把他的骨头给剔出来。
§383nunc, Calidore, te mihi operam dare volo.
好了,卡里多鲁斯,我现在想要你协助我。
§383bEcquid imperas?
你有什么吩咐?
§384Hoc ego oppidum admoenire, ut hodie capiatur, volo; §385ad eam rem usust homine astuto, docto, cauto et callido, §386qui imperata ecfecta reddat, non qui vigilans dormiat.
我想要包围这座城镇,好让它今天就被攻陷;为了这件事,需要一个狡黠、聪明、谨慎且机智的人,他能把接到的命令付诸实行,而不是一个睁着眼睛睡觉的糊涂虫。
§387Cedo mihi, quid es facturus?
告诉我,你打算怎么做?
§387bTemperi ego faxo scies.
时候到了我自然会让你知道。
§388nolo bis iterari, sat sic longae fiunt fabulae.
我不想说第二遍,戏已经够长的了。
§389Optumum atque aequissimum oras.
你的要求合情合理。
§389bPropera, adduc hominem cito.
快去,赶快把那个人带过来。
§390Pauci ex multis sunt amici, hómini qui certi sient.
在众多人当中,对人而言真正可靠的朋友寥寥无几。
§391Ego scio istuc.
我知道这一点。
ergo utrumque, tibi nunc dilectum para §392ex multis atque exquire illinc unum qui certus siet.
所以你现在要在众多人里为自己作个挑选,从中物色出一个真正可靠的人来。
§393Iam hic faxo aderit.
我这就去把他带过来。
§393bPotin ut abeas? tibi moram dictis creas.
你能不能快滚? 你光说这些废话是在耽误自己的时间。
§394postquam illic hinc abiit, tu astas solus, Pseudole.
那个家伙从这里走后,普塞乌多鲁斯,你就独自留下来了。
§395quid nunc acturu’s, postquam erili filio
在你对少主人慷慨地大包大揽之后,现在你打算怎么做?
§396largitu’s dictis dapsilis? ubi sunt ea?
你的那些空话倒是给得大方,可东西在哪儿呢?
§397quoi neque paratast gutta certi consili, §399neque exordiri primum unde occipias habes, §400neque ad détexundam telam certos terminos.
你连一滴确定的计划都还没准备好,甚至连从哪里着手开始都不知道,也没有能把织物织完的明确终点。
§401sed quasi poeta, tabulas cum cepit sibi, §402quaerit quod nusquamst gentium, reperit tamen, §403facit illud veri simile, quod mendacium est, §404nunc ego poeta fiam: viginti minas, §405quae nusquam nunc sunt gentium, inveniam tamen.
但正如一个诗人,当他拿起写字板时,寻找着世上根本不存在的东西,却还是能找出来,并且把虚谎的事物编造得像真的一样,现在我也要当个诗人:那二十米纳,哪怕现在世界上根本没有这笔钱,我也终究要把它们找出来。
§409sed comprimundast vox mihi atque oratio: §410erum eccum video húc Simonem una simul §411cum suo vicino Calliphone incedere.
不过,我得把声音和话语压低:看啊,我看见我的主人西蒙,正和他的邻居卡里丰一起朝这边走来。
§412ex hoc sepulcro vetere viginti minas §413effodiam ego hodie, quas dem erili filio.
今天我要从这具老坟墓里掘出二十米纳,好送给少主人。
§414nunc huc concedam, unde horum sermonem legam.
现在我先躲到这边去,好在暗中偷听他们的谈话。
§415Si de damnosis aut si dé amatoribus §416dictator fiat nunc Athenis Atticis, §417nemo anteveniat filio, credo, meo: §418ita nunc per urbem solus sermoni omnibust, §419eum velle amicam liberare et quaerere §420argentum ad eam rem.
如果现在关于挥霍无度者或恋爱中的人们,要在阿提卡的雅典推选出一位独裁官,我相信谁也比不过我的儿子:如今他在城里简直成了家喻户晓的谈资,说他想要替情人赎身,并且正在为此筹措资金。
hoc alii mihi renuntiant; §421atque id iam pridem sensi et subolebat mihi, §422sed dissimulabam.
别人都把这事汇报给我了;其实我早就察觉到了,也闻到了一点风声,但我装作不知道。
§422bIám illi fetet filius.
少主人已经在老头子那里发臭了。
§423occisa est haec res, haeret hoc negotium.
计划落空了,这桩差事搞砸了。
§424quo in commeatum volui árgentarium §425proficisci, ibi nunc oppido opsaeptast via.
我本想去进行资金调达的那条路上,如今路已经被彻底堵死了。
§426praesensit: nihil est praedae praedatoribus.
他已经察觉了:捕食者这下什么猎物也捞不到了。
§427Homines qui gestant quique auscultant crimina, §428si meo arbitratu liceat, omnes pendeant, §429gestores linguis, auditores auribus.
那些搬弄是非和听信谗言的人,要是凭我的判决,全都应该被吊死,搬弄者吊舌头,听信者吊耳朵。
§430nam istaec quae tibi renuntiantur, filium §431te velle amantem argento circumducere, §432fors fuat an istaec dicta sint mendacia; §433sed si sint ea vera, ut nunc mos est, maxume,
因为那些汇报给你的话,说你那在恋爱中的儿子想要骗走你的钱,或许那些传言都是假的;就算那是真的,按照如今的世风,他又做了什么惊人的奇事?
§434quid mirum fecit? quid novom, adulescens homo §435si amat, si amicam liberat?
年轻人谈个恋爱、替情人赎身,有什么新鲜的?
§435bLepidum senem.
真是个通情达理的老头儿!
§436Vetus nólo faciat.
我不希望他做出这种事。
§436bAt enim nequiquam nevis; §437vel tu ne faceres tale in adulescentia.
可你反对也是枉然;难道你年轻的时候就没做过这种事?
§438probum patrem esse oportet qui gnatum suom §439essé probiorem quam ipsus fuerit postulet.
一个要求自己的儿子比自己还要端正的人,他自己首先得是个正人君子。

词汇与语法注释

  1. 375posse opinor facere me officium meum — 这里的“义务、职责(officium)”带有讽刺意味。皮条客巴里奥将他“把女孩卖给先付钱的人”这一商业规则称为自己必须履行的“义务”。
  2. 378frustra es qui me tui misereri postulas — 在主句“你是徒劳的(frustra es)”之后,关系代词从句“要求我同情你的你(qui... postulas)”表示原因或特征,意为“要求我同情你的你,是在白费力气”。
  3. 387bTemperi ego faxo scies — “faxo”是“facere”的古风口语体未来完成式(相当于“fecero”),在此与直陈式将来时“scies”并列使用,表示强烈的确定语气,意为“我一定会让你知道”。
  4. 432fors fuat an istaec dicta sint mendacia — “fors fuat an”(其中“fuat”是“sit”的古风形式)是引入虚拟式从句(此处为“sint”)的古老惯用语,意为“或许”、“可能是”。

引用这一段

普劳图斯, 普塞乌多卢斯 §372-439. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi016.humanitext-lat2:372-439

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。