Humanitext Reader

普劳图斯 · 迦太基人 §861b-912b

阿德尔法希乌姆的身世与米尔菲奥的计策

第 14 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

米尔菲奥从辛克拉斯图斯那里得知,阿戈拉斯托克莱斯心爱的阿德尔法希乌姆及其妹妹其实是迦太基出生的自由民,从而获得了整垮女衒的决定性契机。

§861bLepide loquere.
你说话真逗。
§861cMe decet.
这正配我。
§862Quid agis?
你在做什么?
§862bFacio quod manufesti moechi haú ferme solent.
我正在做那些当场被抓的奸夫几乎绝不会做的事。
§863Quid id est?
那是什么事?
§863bRefero vasa salva.
毫发无损地把器皿带回去。
§863cDi te et tuom erum perduint.
愿神明毁灭你和你的主人。
§864Me non perdent; illum ut perdant facere possum, si velim, §865meum erum ut perdant, ni mihi metuam, Milphio.
他们不会毁灭我;但我若愿意,我可以让他们毁灭他,毁灭我的主人,只要我不为自己担心的话,米尔菲奥。
§865bQuid id est? cedo.
那是什么? 快说。
§866Malus es?
你是个恶人吗?
§866bMalus sum.
我是恶人。
§866cMale mihi est.
我心里很难受。
§866dMemora, num esse aliter decet?
说吧,难道还能有别的样子吗?
§867quid est, quod male sit tibi, quoi domi sit quod edis quod ames adfatim, §868neque triobolum ullum amicae das et ductas gratiis?
你有什么可难受的,家里有足够你吃、足够你爱的东西,而且你连一个三分钱都不用给你情人,还能白白地带她走?
§869Diespiter me sic amabit, §869bVt quidem edepol dignus es.
愿天父这样保佑我,的确,凭波吕克斯起誓,正如你配得上的一样。
§870Vt ego hanc familiam interire cupio.
我多么渴望这家子灭亡啊!
§870bAdde operam, si cupis.
你若渴望,就搭把手吧。
§871Sine pennis volare hau facilest: meae alae pennas non habent.
没有羽毛可不容易飞:我的翅膀没有羽毛。
§872Nolito edepol devellisse: iam his duobus mensibus §873volucres tibi erunt tuae hirquinae.
凭波吕克斯起誓,别拔它们了:在这两个月内,你的腋下臭毛就会像鸟的羽毛一样长出来了。
§873bI in malam rem.
滚你个蛋!
§873cI tu atque erus.
你去吧,还有你主人。
§874Verum.
的确。
enim qui hómo eum norit, norit.
了解他的人自然了解他。
cito homo pervorti potest.
那家伙很快就能被整垮。
§875Quid iam?
为什么这么说?
§875bQuasi tu tacitum habere quicquam potis sis.
就好像你能保守什么秘密似的。
§875cRectius §876tacitas tibi res sistam quam quod dictum est mutae mulieri.
更准确地说,我会为你守口如瓶,比对一个哑女说话还要保密。
§877Animum inducam facile ut tibi istuc credam, ni te noverim.
要是我不了解你,我倒很容易让自己相信你那话。
§878Crede audacter meo periclo.
大胆地信吧,风险算我的。
§878bMale credam, et credam tamen.
信你准没好事,不过我还是信了。
§879Scin tu erum tuom meo ero esse inimicum capitalem?
你可知道你主人是我主人的生死对头?
§879bScio.
我知道。
§880Propter amorem— §880bOmnem operam perdis.
因为爱情—— 你这完全是在白费口舌。
§880cQuid iam?
怎么说?
§880dQuia doctum doces.
因为你是在教一个懂行的人。
§881Quid ergo dubitas quin lubenter tuo ero meus quid possiet
那你为什么还怀疑,我主人会乐意尽其所能地给你主人使坏,让他得到报应?
§882facere faciat male, eius merito? tum autem si quid tu adiuvas, §883eo facilius facere poterit.
而且,要是你帮点忙,他就能更轻而易举地做到这一点。
§883bAt ego hoc metuo, Milphio.
但我正担心这个呢,米尔菲奥。
§884Quid est quod metuas?
你怕什么?
§884bDúm ero insidias paritem, ne me perduim.
怕我在给主人设圈套的时候,把自己给毁了。
§885si erus meus me esse elocutum quoiquam mortali sciat, §886continuo is me ex Syncerasto Crurifragium fecerit.
要是我主人知道我跟任何活人吐露过一个字,他立刻就会把我从“辛克拉斯图斯”变成“断腿王八”。
§887Numquam edepol mortalis quisquam fiet e me certior, §888nisi ero meo uni indicasso, atque ei quoque ut ne enuntiet §889id esse facinus ex ted ortum.
凭波吕克斯起誓,绝不会有任何活人从我这里得知,除非我只告诉我主人,而且还要吩咐他,绝不能泄露这主意是来自于你。
§889bMale credam, et credam tamen.
信你准没好事,不过我还是信了。
§890sed hoc tu tecum tacitum habeto.
不过,你得把这事闷在肚子里。
§890bFide non melius creditur.
没有什么比忠诚更值得信赖的了。
§891loquere (locus occasioque est) libere: hic soli sumus.
尽管说吧(地方和机会都合适):这儿就咱们俩。
§892Erus si tuos volt facere frugem, meum erum perdet.
要是你主人想干点有用的事,他就会整垮我主人。
§892bQui id potest?
这怎么可能?
§893Facile.
容易得很。
§893bFac ergo id facile noscam ego, ut ille possit noscere.
那就让我容易地明白,这样他也能明白。
§894Quia Adelphasium, quám erus deamat tuos, ingenuast.
因为你主人深爱着的那个阿德尔法希乌姆,是个自由身。
§894bQuo modo?
怎么会?
§895Eodem quo soror illius altera Anterastilis.
和她的另一个妹妹安特拉斯提丽斯一模一样。
§896Cedo qui id credam.
告诉我凭什么信这事。
§896bQuia illas emit in Anactorio parvolas §897de praedone Siculo.
因为当年她们还很小的时候,他在阿纳克托里乌姆从一个西西里海盗手里买下了她们。
§897bQuanti?
多少钱?
§897cDuodeviginti minis, §898duas illas et Giddenenem nutricem earum tertiam.
十八个米纳,包含那两个女孩,以及她们的乳母吉德内内作为第三个人。
§899et ille qui eas vendebat dixit se furtivas vendere: §900ingenuas Carthagine aibat esse.
而且那个卖掉她们的人说过,他是当赃物卖的:他说她们在迦太基是自由身。
§900bDi vostram fidem,
天哪,神明啊!
§901nimium lepidum memoras facinus.
你说的这事简直太美妙了。
nam erus meus Agorastocles §902ibidem gnatust, inde surptus fere sexennis, postibi §903qui eum surrupuit huc devexit meoque ero eum hic vendidit.
因为我主人阿戈拉斯托克莱斯就是在同一个地方出生的,大约六岁时从那儿被拐走,之后那个拐走他的人把他带到了这里,并在这里把他卖给了我主人(的养父)。
§904is in divitias homo adoptavit hunc, quom diem obiit suom.
那个人临终前收养了他,让他继承了巨额财产。
§905Omnia memoras quo id facilius fiat: manu eas adserat §906suas popularis liberali causa.
你说的这些事让事情变得更容易了:让他提起自由人申索诉讼,为他自己的女同乡进行自由身份的申索。
§906bTacitus tace modo.
嘘,别作声,只管保持沉默。
§907Profecto ad incitas lenonem rediget, si eas abduxerit.
确实,如果他把她们带走,他一定会逼得那个女衒无路可走。
§908Quin prius disperibit faxo, quam unam calcem civerit.
哪里,在他能动一下脚丫子之前,我就会让他先玩完。
§909ita paratumst.
事情已经这样安排好了。
§909bIta di faxint, ne apud lenonem hunc serviam.
愿神明保佑如此,让我免受在这女衒家当奴隶的苦。
§910Hercle qui meus conlibertus faxo eris, si di volent.
凭赫拉克勒斯起誓,若蒙天意,我定让你成为我的共同释奴。
§911Ita di faxint.
愿神明如此。
numquid aliud me morare, Milphio?
米尔菲奥,你还要留我更久吗?
§912Valeas beneque ut tibi sit.
祝你安好,愿你诸事顺利。
§912bPol istuc tibi et tuost ero in manu.
凭波吕克斯起誓,那全在你和你主人的掌握中。

词汇与语法注释

  1. §862bmanufesti moechi — `manufesti` 是 `manifesti` 的古体拼写。`manufesti moechi`(当场被捕的奸夫们)是主格复数,作为动词 `solent` 的主语。
  2. §864illum ut perdant facere possum — 这是 `facere ut...`(使……做到/导致……)句型。虚拟语气从句 `ut perdant` 隶属于 `facere`,而 `illum` 是 `perdant` 的宾格宾语。
  3. §868ductas gratiis — `ductas` 是频复动词 `ductare`(带走、经常陪伴)的第二人称单数现在时。`gratiis` 是 `gratia` 的古体夺格复数形式,作副词用,意为“免费地”或“白白地”。
  4. §873hirquinae — `hirquinae` 是形容词 `hirquinus`(像山羊一样的,有山羊臭味的)的阴性复数形式。它修饰省略的 `alae`(翅膀/腋窝),是一个通俗幽默的比喻,将有臭味的腋毛比作鸟类的羽毛。
  5. §888indicasso — 这是古拉丁语中典型的以 `-so` 结尾的将来完成时(相当于将来完成时直陈语气或完成时虚拟语气),用于条件句中表示将来的动作。
  6. §905manu eas adserat — `manu asserere`(字面意思是“伸手抓住”)是罗马法中的一个法律术语,指向法庭申索某人拥有自由民身份(即自由人申索),此处与 `liberali causa`(自由身份诉讼)连用。

引用这一段

普劳图斯, 迦太基人 §861b-912b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi015.humanitext-lat2:861b-912b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。