Humanitext Reader

普劳图斯 · 迦太基人 §800b-861

证人们的退场与米尔菲奥叫住辛克拉斯图斯

第 13 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

阿戈拉斯托克莱斯请求证人们明天在法庭相会,证人们抱怨着他的吝啬并离去。同时,奴隶米尔菲奥遇到了正在抱怨其主人家风败坏的奴隶辛克拉斯图斯并与其搭话。

§800bCras subscribam homini dicam.
明天我要控告那家伙,对他提起诉讼。
§801Numquid me?
你有什么用得着我的地方吗?
§801bApscedas, sumas ornatum tuom.
你去吧,把你的装束脱下来。
§802Non sum nequiquam miles factus; paululum §803praedae intus feci: dum lenonis familia §804dormitat, extis sum satur factus probe.
我可不是白白当兵的;我在屋里捞到了一点战利品:趁着女衒的仆人们打瞌睡,我用祭祀的内脏把自己饱餐了一顿。
§805abscedam hinc intro.
我这就进屋去。
§805bFactum a vobis comiter.
你们做得真是周到。
§806bonam dedistis, advocati, operam mihi.
证人们,你们帮了我大忙。
§807cras mane, quaeso, in comitio estote obviam.
明天早晨,请在民会广场和我碰头。
§808tu sequere me intro.
你跟着我进屋去。
vos valete.
祝你们大家安好。
§808bEt tu vale.
你也保重。
§809iniuriam illic insignite postulat: §810nostro servire nos sibi censet cibo.
那家伙提出了非常不公的要求:他居然认为我们应当自备伙食为他效劳。
§811verum ita sunt isti nostri divites: §812si quid bene facias, levior pluma est gratia, §813si quid peccatumst, plumbeas iras gerunt.
不过我们那些有钱人向来如此:如果你做了什么好事,他们的感激比羽毛还轻;一旦出了什么差错,他们便怀着铅一般沉重的怒火。
§814domos abeamus nostras, sultis, nunciam, §815quando id, quoi rei operam dedimus, impetravimus, §816ut perderemus corruptorem civium. —
如果你们愿意,现在我们回家吧,既然我们已经实现了我们为之努力的目标:彻底搞垮那个腐蚀公民的家伙。
§817Exspécto quo pactó meae techinaé processuraé sient.
我正等着看我的计策会如何进展。
§818studeo hunc lenonem perdere, qui meum erum miserum macerat, §819is me autem porro verberat, incursat pugnis, calcibus: §820servire amanti miseria est, praesertim qui quod amat caret.
我一心想整垮这个女衒,他把我可怜的主人折磨得够呛;而我主人反过来又打我,用拳头揍我、用脚踢我:伺候一个陷入情网的主人真是造孽,尤其是那种得不到所爱之人的主人。
§821attat, e fano recipere video se Syncerastum, §822lenonis servom; quid habeat sermonis auscultabo.
哎呀,我看到那个女衒的奴隶辛克拉斯图斯正从神殿回来;我要偷听一下他在说什么。
§823Sátis spectatum est, deos atque homines eius neglegere gratiam, §824quoí hominí erus est consimilis velut ego habeo hunc huius modi.
这已表现得足够明显了,诸神和人类都无视他的恩惠,如果谁有像我这样类型的一个主人的话。
§825neque periurior neque peior alter usquam est gentium, §826quám erus meus est, neque tam luteus neque tam caeno conlitus.
世界上任何地方都没有比我主人更常背誓、更坏的家伙了,也没有谁像他那样肮脏、那样泥泞不堪。
§827ita me di ament, vel in lautumiis vel in pistrino mavelim §828agere aetatem praepeditus latere forti ferreo, §829quam ápud lenonem hunc servitutem colere.
愿诸神保佑我,我宁愿在采石场或磨房里带着沉重的铁镣度过余生,也不愿在这个女衒这里当奴隶。
quid illuc est genus, §830quae illic hominum corruptelae fiunt.
那是个什么鬼地方,那里在干着多少败坏人类的勾当啊!
di vostram fidem,
天哪,神明啊!
§831quodvis genus ibi hominum videas, quasi Acheruntem veneris, §832equitem peditem, libertinum, furem an fugitivom velis, §833verberatum, vinctum, addictum: quí habet quod det, utut homo est, §834omnia genera recipiuntur; itaque in totis aedibus
在那里你能看到任何种类的人,就像来到了冥河一样:骑士、步兵、释奴、小偷或逃兵,随你挑,挨过鞭子的、被捆着的、因债沦为奴隶的:只要他有钱给,管他是哪种人,各种人都收留;所以整座宅子里尽是阴暗的藏身处,人们像在廉价小酒馆里一样吃喝,毫无区别。
§835tenebrae latebrae, bibitur estur quasi in popina, hau secus. §836ibi tu videas litteratas fictiles epistulas, §837pice signatas, nomina insunt cubitum longis litteris: §838ita vinariorum habemus nostrae dilectum domi.
在那里,你会看到写着字陶土制的“信件”,用沥青封口,上面用一肘长的大字写着名字:就这样,我们家里搞起了酒商的“征兵”。
§839Omnia edepol mira sunt, nisi erus hunc heredem facit, §840nam id quidem, illi, uti meditatur, verba faciet mortuo.
凭波吕克斯起誓,这真是一桩奇事,除非我主人把这家伙立为继承人;因为从他练习的样子来看,他确实是要给那个死人写悼词了。
§841et adire lubet hominem et autem nimis eum ausculto lubens.
我真想上前去找他,可同时我又听得太起劲了。
§842Haec quom hic video fieri, crucior: pretiis emptos maxumis, §843apud nos expeculiatos servos fieri suis eris.
当我看到这些事在这里发生,我感到极其痛苦:那些花大价钱买来的奴隶在我们这里,被剥夺了他们原本留给主人的积蓄。
§844sed ad postremum nihil apparet: male partum male disperit.
但到头来终究是一场空:不义之财无义散。
§845Proinde habet orationem, quasi ipse sit frugi bonae, §846qui ipsus hercle ignaviorem potis est facere Ignaviam.
他说起话来,就好像他自己是什么正经人似的,凭赫拉克勒斯起誓,他自己可是能让“懒惰”本身都变得更懒的家伙。
§847Nunc domum haec ab aede Veneris refero vasa, ubi hostiis §848erus nequivit propitiare Venerem suo festo die.
现在我正把这些器皿从阿佛洛狄忒的神殿带回家,在那里,通过祭品,我主人却无法在他自己的节日里取悦阿佛洛狄忒。
§849Lepidam Venerem.
真是一位妙极了的阿佛洛狄忒。
§849bNam meretrices nostrae primis hostiis §850Venerem placavere extemplo.
因为我们那里的娼妓们,用最先献上的祭品就立刻安抚了阿佛洛狄忒。
§850bO lepidam Venerem denuo.
再次叹道:真是一位妙极了的阿佛洛狄忒。
§851Nunc domum ibo.
现在我要回家了。
§851bHeus, Synceraste.
嘿,辛克拉斯图斯!
§851cSyncerastum qui vocat?
谁在叫辛克拉斯图斯?
§852Tuos amicus.
你的朋友。
§852bHaud amice facis, qui cum onere offers moram.
你这可一点不朋友,我正挑着重担呢,你却来耽搁我。
§853At ob hanc moram tibi reddam operam úbi voles, ubi iusseris.
但为了这耽搁,只要你愿意、只要你吩咐,我随时可以给你帮忙。
§854habe rem pactam.
咱们一言为定。
§854bSi futurumst, do tibi operam hanc.
如果那是真的,我就给你这个面子。
§854cQuo modo?
怎么帮?
§855Vt enim ubi mihi vapulandum sit, tu corium sufferas.
也就是说,等我要挨揍的时候,你替我挨皮肉之苦。
§856apage, nesció quid viri sis.
滚粗,我不知道你是个什么怪人。
§856bMalus sum.
我不是什么好人。
§856cTibi sis.
那就让你自己倒霉去吧。
§856dTe volo.
我找的就是你。
§857At onus urget.
可是担子很沉。
§857bAt tu appone et respice ad me.
那你就把它放下来,回头看着我。
§857cFecero, §858quamquam haud otiumst.
那好吧,虽然我可没有闲工夫。
§858bSalvos sis, Synceraste.
你好,辛克拉斯图斯。
§858cO Milphio, §859di omnes deaeque ament.
噢,米尔菲奥,愿所有的男神和女神都保佑。
§859bQuemnam hominem?
到底保佑谁啊?
§859cNec te nec me, Milphio: §860neque erum meum ádeo.
既不保佑你也不保佑我,米尔菲奥:甚至一点也不保佑我主人。
§860bQuém ament igitur?
那他们到底该保佑谁?
§860cAliquem, dignus qui siet.
某个配得上的人呗。
§861nam nostrorum nemo dignust.
因为我们这些人里没一个配得上的。

词汇与语法注释

  1. §810nostro... cibo — 夺格名词短语,表示方式或价格,意为“自备伙食”。幽默地表达了证人们对于在不提供饭食的情况下为其效劳的抱怨。
  2. §824quoi homini — 关系形容词在关系从句中作主语(quoi homini),并吸收了在从句外本应被补足的先行词(如 eius hominis)。其字面指“对于那些拥有此类主人的奴隶而言”。
  3. §836litteratas fictiles epistulas — 这是一个喜剧性的隐喻,将刻有文字(牌子或署名)并用沥青(pix)封口的双耳细颈酒罐(amphorae)比作“写了字的陶土信件”。
  4. §840verba faciet mortuo — 字面意思是“对死者说话”,在语境中指“发表悼词”或“为死者代言”。米尔菲奥是在嘲笑辛克拉斯图斯独自嘀咕的样子,就像是在练习(meditatur)为死者作追悼演说一样。
  5. §846ignaviorem potis est facere Ignaviam — ‘potis est’ 是 ‘potest’ 的古雅写法。在这里,‘Ignavia’(懒惰)被当作一个拟人化的名词作宾格,构成了一种极端的夸张修辞:“能让‘懒惰’本身变得更加懒惰”,用以讽刺对方的极度怠惰。
  6. §855corium sufferas — 动词 ‘sufferas’(由 sub-fero 构成)意为“在下方呈献”。献出自己的 ‘corium’(皮、背部)是奴隶之间的一种粗俗玩笑,意为“替别人挨鞭刑”。

引用这一段

普劳图斯, 迦太基人 §800b-861. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi015.humanitext-lat2:800b-861

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。