Humanitext Reader

普劳图斯 · 迦太基人 §228-289

论装扮的两姐妹与神魂颠倒的阿戈拉斯托克莱斯

第 4 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

阿德尔法西乌姆和安特拉斯蒂里斯两姐妹用盐渍鱼作比,讨论了女性打扮的劳累与适度之要,并前往神庙。与此同时,阿戈拉斯托克莱斯被她们的美貌所迷倒,与奴隶米尔菲奥就爱情展开风趣的对话。

§228quae noctes diesque omni in aetate semper §229ornantur, lavantur, tergentur, poliuntur.
她们一生之中无论昼夜都总是被装扮、沐浴、擦拭、磨光。
§230postremo modus muliebris nullust: numquam §231lavando et fricando scimus facere finem.
总而言之,女人的做法是没有止境的:我们从未知道该如何停止沐浴和揉搓。
§233Mirór equidem, sóror, te istaec sic fabulari, §234quae tam callida et docta sis et faceta.
(安特拉斯蒂里斯)姐姐,我真的很惊讶你竟然会说出这样的话,你是如此聪明、有教养且幽默。
§235nam quom sedulo munditer nos habemus, §236vix aegreque amatorculos invenimus.
因为即使我们非常用心地保持整洁,我们也几乎是艰难地才找到些微的小情人。
§237Ita est.
(阿德尔法西乌姆)确实如此。
verum hoc unum tamen cogitato: §238modus ómnibus rebús, soror, optimus est habitu.
然而,还是要考虑这一件事:姐姐,凡事适度在实践中是最好的。
§239nimia ómnia nimium éxhibent negóti hominibus éx se.
任何过度的东西都会给人们自身带来太多的麻烦。
§240Sorór, cogitá, amabo, itém nos perhibéri §241quam si salsa muriatica esse autumantur: §243nisí multa aqua usque et diu macerantur, §244olént, salsa súnt, tangere út non velís.
(安特拉斯蒂里斯)姐姐,请你想想,我们被对待,就像盐渍鱼被宣称的那样:除非一直在大量的清水中浸泡很长时间,否则它们又臭又咸,让人连碰都不想碰。
§245itém nos sumús §246insúlsae admodum átque invenústae §247sine múnditia et súmptu.
我们也是一样:如果没有整洁和开销,我们就完全索然无味,毫无魅力。
§248Coqua ést haec quidem, Ágorastoclés, ut ego opínor: §249scit, muriatica ut maceret.
(米尔菲奥)依我看,这女人确实是个厨子,阿戈拉斯托克莱斯:她知道如何浸泡盐渍鱼。
§249bQuid molestu's?
(阿戈拉斯托克莱斯)你为什么烦人?
§250Soror, parce, amabo: sat est istuc alios §251dicere nobis, ne nosmet in nostra etiam vitia loquamur.
(阿德尔法西乌姆)妹妹,求你别说了:别人对我们这么说就足够了,别让我们自己也对自己的缺点说三道四。
§252Quiésco.
(安特拉斯蒂里斯)我不出声了。
§252bErgo amó te.
(阿德尔法西乌姆)那我疼爱你。
sed hóc nunc respónde §253mihí: sunt hic ómnia, §254quae ad deúm pacem opórtet adésse?
不过现在请回答我:为了获得神灵的庇佑(和解)而应当准备的一切,都在这里了吗?
§254bOmnia áccuravi.
(安特拉斯蒂里斯)我都准备好了。
§255Diém pulchrum et célebrem et venústatis plénum, §256dignúm Venere pól, quoi sunt Áphrodisia hódie.
(阿德尔法西乌姆)这是一个美丽、隆重且充满魅力的一天,凭波鲁克斯发誓,这确实配得上维纳斯,今天可是她的维纳斯节。
§257Ecquid gratiae, quom huc foras te evocavi?
(米尔菲奥)我把你叫到这外面来,难道没有一点恩情吗?
§258iam núm me decét donari §259cadó vini véteris? dic dáre.
现在,难道不应该赏赐我一罐老酒吗? 说“给吧”。
nil respóndes?
你不回答吗?
§260lingua huíc excidít, ut ego opínor.
依我看,这个人的舌头掉出来了。
§261quíd hic, malum, astans ópstipuisti?
见鬼,你站在这里发什么呆?
§261bSíne amem, ne opturba ac tace.
(阿戈拉斯托克莱斯)让我爱吧,别来打扰,安静。
§262Taceo.
(米尔菲奥)我保持安静。
§262bSi tacuisses, iam istuc taceo non gnatum foret.
(阿戈拉斯托克莱斯)如果你刚才保持安静,你现在这句“我保持安静”就不会出生了。
§263Eamus, mea soror.
(阿德尔法西乌姆)我们走吧,我的妹妹。
§263bEho amabo, quid illo nunc properas?
(安特拉斯蒂里斯)哎呀,求你了,你怎么现在急着去那里?
§263cRogas?
(阿德尔法西乌姆)你还问?
§264quia erus nos apud aedem Veneris mantat.
因为主人正在维纳斯神庙前等我们。
§264bManeat pol.
(安特拉斯蒂里斯)凭波鲁克斯发誓,让他等去。
mane.
等等。
§265turba est nunc apud aram.
现在祭坛前人多。
an te ibi vis inter istás versarier §266prosedas, pistorum amicas, reliquias alicarias, §267miseras schoeno delibutas servolicolas sordidas,
难道你想在那里和那些辻街妓、面包师的情妇、磨面坊的剩货、涂抹着劣质香油的、侍奉奴隶的肮脏可怜女子混在一起吗?
§268quae tibi olant stabulum statumque, sellam et sessibulum merum, §269quas adeo hau quisquam umquam liber tetigit neque duxit domum, §270servolorum sordidulorum scorta diobolaria?
她们身上散发着畜栏和站街处的气味,简直就是板凳和烂椅子的味道,根本没有哪个自由人曾碰过她们或者带她们回家,她们只是肮脏的小奴隶们的两奥博尔廉价妓女。
§271I in malam crucem.
(米尔菲奥旁白)见鬼去吧。
tun audes etiam servos spernere,
你这无耻之徒,竟也敢瞧不起奴隶,简直丢脸。
§272propudium? quasi bella sit, quasi eampse reges ductitent,
就好像她很美,好像国王们经常带她出门似的。
§273monstrum mulieris, tantilla tanta verba funditat,
这个女人的怪物,这么小的身板却说出这么大的话!
§274quoius egó nebulai cyatho septem noctes non emam.
她的七个晚上,我连一杯雾气钱都不想花。
§275Di immortales omnipotentes, quid est apud vos pulchrius?
(阿戈拉斯托克莱斯)不朽且全能的神明啊,在你们那里还有什么更美的吗?
§276quid habetis qui mage immortales vos credam esse quam ego siem, §277qui haec tanta oculis bona concipio? nam Venus non est Venus:
既然我能用双眼感受到如此伟大的美好,你们凭什么让我相信你们比我更不朽呢?
§278hanc equidem Venerem venerabor, me ut amet posthac propitia.
因为维纳斯并不是维纳斯:确实,我将崇敬这位维纳斯,好让她此后慈悲地爱我。
§279Milphio, heus, ubi es?
喂,米尔菲奥,你在哪里?
§279bAssum ápud te, eccum.
(米尔菲奥)我在这里陪着(烤着)您呢,瞧。
§279cAt ego elixus sis volo.
(阿戈拉斯托克莱斯)但我希望你被煮了。
§280Enim vero, ere, facis delicias.
(米尔菲奥)说实在的,主人,您在开玩笑。
§280bDe tequidem haéc didici omnia.
(阿戈拉斯托克莱斯)这些我确实都是从你那学来的。
§281Etiamne ut ames eam quam numquam tetigeris?
(米尔菲奥)甚至去爱一个你从未碰过的女人?
§281bNihil id quidemst: §282deos quoque edepol et amo et metuo, quíbus tamen ábstineo manus.
(阿戈拉斯托克莱斯)那算不了什么:凭波鲁克斯发誓,我也爱并且敬畏神明,但我同样对他们敬而远之。
§283Eu ecastor, quom ornatum aspicio nostrum ambarum, paenitet §284exornatae ut simus.
(阿德尔法西乌姆)哎,凭卡斯托尔发誓,当我看着我们两人的装束时,我感到不满,对于我们是如何被打扮的。
§284bImmo vero sane commode; §285nam pro erili et nostro quaestu satis bene ornatae sumus.
(安特拉斯蒂里斯)不,事实上确实很合适;因为比起主人的以及我们自己的收入,我们已经打扮得足够好了。
§286non enim pótis est quaestus fieri, ni sumptus sequitur, scio, §287et tamen quaéstus non consistet, si eum sumptus superat, soror.
我知道,如果不付出开销,就无法获得收益,但是姐姐,如果开销超过了收益,收益就无法维持。
§288eo illud satiust, satis quod habitu, haud satis est quod plus quam sat est.
因此,符合境遇的适度装扮更好;超出适度范围的就不可取了。
§289Ita me di ament, ut illa me amet malim quam di, Milphio.
(阿戈拉斯托克莱斯)愿众神爱我。 不过米尔菲奥,比起众神,我更希望她爱我。

词汇与语法注释

  1. 241perhiberi quam si salsa muriatica — 后接于“perhiberi”(被认为/被称作)的比较表达。将姐妹俩被对待的方式与“salsa muriatica”(盐渍鱼)被描述的方式作对比。
  2. 261bSine amem — 祈使句“sine”(源自sinere,“允许”)后直接跟现在时虚拟语气“amem”(省略了接续词“ut”)的口语表达,意为“让我爱吧”。
  3. 279bAssum apud te — 对“adsum”(我在这)的双关语,其读音与“assus sum”(我是烤出来的/烤肉)相同。Agorastocles在§279c中借此戏谑,希望Milphio变成“elixus”(煮肉/被煮熟)。
  4. 283paenitet exornatae ut simus — 在古朴或口语表达中,“paenitet”在此意为“对……不满意”(而非“后悔”),后接由“ut”引导的间接疑问句(“我们是如何打扮的”),表示“我对我们的装扮感到不满意”。

引用这一段

普劳图斯, 迦太基人 §228-289. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi015.humanitext-lat2:228-289

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。