Humanitext Reader

普劳图斯 · 迦太基人 §1121-1186

吉德内尼斯认出汉诺与求婚婚约

第 18 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

乳母吉德内尼斯奇迹般地认出了她的主人汉诺,从而向阿戈拉斯托克莱斯证实了被拐女孩确是汉诺的女儿。阿戈拉斯托克莱斯顺势请求并得到了与汉诺长女的婚约,随后引导汉诺前往她们所在的维纳斯神殿。

§1121novistin tu illunc tunicatum hominem qui siet?
你认识那边那个穿长衫的人是谁吗?
§1122Nam quém ego aspicio? pro supreme Iuppiter,
因为我看到的是谁?
§1123erus meus hic quidem est, mearum alumnarum pater, §1124Hanno Carthaginiensis.
噢,至高无上的朱庇特啊,这确实是我的主人,我的养女们的父亲,迦太基人汉诺!
§1124bEcce autem mala.
哎呀,这下可糟糕了。
§1127O mí ere, salve, Hánno, insperatissume
噢,我的主人,你好,汉诺!
§1128mihi tuisque filiis, salve atque—eho, §1129mirari noli neque me contemplarier.
对我和您的女儿们来说,真是最想不到的事,你好,而且——喂,不要惊讶,也不要一直盯着我看。
§1130cognoscin Giddenenem áncillam tuam?
您认得出您的女奴吉德内尼斯吗?
§1131Novi.
我认得。
sed ubi sunt meae gnatae? id scire expeto.
但我的女儿们在哪里? 我很想知道。
§1132Apud aedem Veneris.
在维纳斯神庙。
§1132bQuid ibi faciunt? dic mihi.
她们在那儿干什么? 告诉我。
§1133Aphrodisia hodie Veneris est festus dies: §1134oratum ierunt deam, ut sibi esset propitia.
今天是阿芙罗狄西亚,维纳斯的节日:她们去向女神祈祷,求她庇佑她们。
§1135Pol satis scio, impetrarunt, quando hic hic adest.
凭波吕克斯起誓,我很清楚她们的祈祷已经实现了,因为他就在这里。
§1136Eho an huius sunt illae filiae?
喂,那些姑娘是他的女儿吗?
§1136bIta ut praedicas.
正如你所说。
§1137tua pietas nobis plane aúxilio fuit, §1138quom huc advenisti hodie in ipso tempore; §1139namque hodie earum mutarentur nomina §1140facerentque indignum genere quaestum corpore.
您的虔诚显然成了我们的救星,因为您今天在最关键的时刻来到了这里;因为今天她们的名字就会被更改,她们就会用自己的肉体去赚取配不上她们出身的耻辱之钱。
§1141Auamma illi. §1141bHauon bane silli in mustine. §1142Mepstaetemes tas dum et alanna cestimim.
Auamma illi. Hauon bane silli in mustine. Mepstaetemes tas dum et alanna cestimim. 他们彼此说了什么?
§1143Quid illí locuti sunt inter se? dic mihi.
告诉我。
§1144Matrem hic salutat suam, haec autem hunc filium.
他在向他的母亲问候,而她则视他为儿子。
§1145tace atque parce muliebri supellectili.
安静点,给女人的家当留点余地。
§1146Quae east supellex?
那家当是什么?
§1146bClarus clamor.
尖锐的叫喊声。
§1146cSine modo.
随它去吧。
§1147Tu abduc hosce intro; et una nutricem simul §1148iube hanc abire hinc ad te.
你把这些人带进去;同时吩咐这个乳母和你一起回你的屋里去。
§1148bFac quod imperat.
照他吩咐的做。
§1149Sed quís illas tibi monstrabit?
但谁来指给您看那些姑娘呢?
§1149bEgo doctissume.
我会最内行地去指引。
§1150Abeo igitur.
那我走了。
§1150bFacias modo quam memores mavelim.
我更希望你像说的那样去做。
§1151patruo advenienti cena curetur volo.
我希望为刚到来的叔父准备好晚餐。
§1152Lachanna vos, quos ego iam detrudam ad molas, §1153inde pórro ad puteum atque ad robustum codicem.
你们这些拉卡纳,我很快就会把你们赶到磨坊去,然后从那里赶到水井,还有那坚硬的木桩那里。
§1154ego faxo hospitium hoc leniter laudabitis.
我会让你们好好地“赞美”这番款待的。
§1155Audin tu, patrue? dico, ne dictum neges:
—— 您听到了吗,叔父?
§1156tuam míhi maiorem filiam despondeas.
我说这话,免得您反悔:请把您的长女许配给我。
§1157Pactam rem habeto.
就算事情说定了。
§1157bSpondesne igitur?
那么,您答应吗?
§1157cSpondeo.
我答应。
§1158Mi patrue, salve.
我的叔父,你好!
nam nunc es plane meus.
因为现在您完全是我的了。
§1159nunc demum ego cum illa fabulabor libere.
如今我终于可以和她自由地交谈了。
§1160nunc, patrue, si vis tuas videre filias, §1161me sequere.
现在,叔父,如果您想见您的女儿们,请跟我来。
§1161bIamdudum equidem cupio, et te sequor.
我其实早就盼着了,我跟你去。
§1166sed eccás video ipsas.
不过瞧,我看见她们了。
§1166bHaecine meae sunt filiae?
这就是我的女儿们吗?
§1167quantae e quantillis iam sunt factae.
昔日那么一丁点大,现在竟长得这么高了。
§1167bScin quid est?
您知道是怎么回事吗?
§1168tragicae sunt: in calones sustolli solent.
她们就像悲剧演员:总习惯于被抬上仆役们的肩膀。
§1174Fuit hódie operae pretiúm cuivis qui amábilitati animum adiceret, §1175oculís epulas dare, délubrum qui hodie órnatum eo visére venit.
今天对于任何钟情于美好事物的人来说,都是件值得的事,去饱览眼福,只要他今天来到这座装饰一新的神殿参观。
§1176deamávi ecastor ílli hodie lepidíssima munera méretricum, §1177digná dea venustissimá Venere, neque cóntempsi eius opés hodie.
凭卡斯托尔起誓,今天我非常喜爱那些妓女们精美无比的供品,它们配得上最美丽的维纳斯女神,今天我绝没有看轻她的财富。
§1178tanta íbi copia venustátum aderat, in suó quique loco síta munde.
那里有如此多的美妙之物,干净地陈设在各自的位置。
§1179arás tus, murrinus, ómnis odor complébat. haud sordére visust
祭坛上充满了香、没药和各种芬芳。
§1180festús dies, Venus, nec tuóm fanum: tantús ibi clientarum érat numerus, §1181quae ad Cálydoniam venérant Venerem.
维纳斯啊,你的节日以及你的神殿,绝不显得寒酸:那里的女信徒人数是如此之多,那些来到卡利多尼亚维纳斯神庙的人。
§1181aCerto enim, quod quidem ad nos duas §1182attínuit, praepotentés pulchre pacísque potentes, sóror, fuimus, §1183neque ab iúventute inibi inrídiculo habitaé, quod pol, §1183bsoror, céteris omnibus fáctumst.
确实,就我们俩而言,姐姐,我们长得美丽,并且极有面子,在那儿也没有被年轻人们嘲笑,凭波吕克斯起誓,姐姐,而所有其他女人可都落得那个下场。
§1184Malim ístuc aliis vídeatur, quam uti tú te, soror, conlaúdes.
妹妹,我更希望别人觉得是那样,而不是你自己在这儿夸耀。
§1185Spero équidem.
我确实也这么希望。
§1185bEt pól ego, quom, íngeniis quibus súmus atque aliae, gnósco; §1186eo súmus gnatae genere, út deceat nos ésse a culpa cástas.
凭波吕克斯起誓,我也是,只要看清我们和其他女人的本性就知道了;我们出身于如此高贵的家世,理应保持贞洁无瑕。

词汇与语法注释

  1. 1121tunicatum hominem qui siet — 先行置换(prolepsis)的句法结构。原本应作从句 'qui siet' 的主语,却被提至主句充当宾格宾语 'illunc tunicatum hominem'。'Tunicatum'(穿长衫的)指的是汉诺的迦太基式装束,对罗马观众而言显得奇特。
  2. 1137tua pietas nobis plane auxilio fuit — 双与格句法。包含关系与格 'nobis'(对我们而言)和目的/结果与格 'auxilio'(作为救助),整句意为“您的虔诚/亲情显然成了我们的救星”。
  3. 1141Auamma illi — 普劳图斯喜剧中极其罕见的迦太基语(布匿语)对白。迦太基人汉诺与随从用母语交谈,而米尔菲奥在第1144行对阿戈拉斯托克莱斯作出了胡乱的滑稽翻译。
  4. 1167btragicae sunt: in calones sustolli solent — 'Tragicae'(悲剧的)是双关语,源自悲剧演员在舞台上穿的高底靴(cothurni),用以戏称女孩们“长高了”。'in calones sustolli solent'(习惯于被抬上仆役们肩膀)既指她们的身高,同时也暗指她们作为妓女被士兵们摆布的处境。
  5. 1174Fuit hodie operae pretium cuivis qui amabilitati animum adiceret — 使用 'operae pretium est'(值得做某事)的句型,此处为完成时 'fuit'。该句的真正主语是第1175行的不定式短语 'oculis epulas dare...'(大饱眼福)。

引用这一段

普劳图斯, 迦太基人 §1121-1186. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi015.humanitext-lat2:1121-1186

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。