Humanitext Reader

普劳图斯 · 迦太基人 §1050-1120d

汉诺与阿戈拉斯托克莱斯相认及设计皮条客

第 17 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

阿戈拉斯托克莱斯与汉诺通过客卿信物和身体上的伤疤确认了叔侄关系,并为重逢感到高兴。随后,奴隶米尔菲奥提出一个诡计,试图从皮条客手中救出姑娘们,汉诺同意配合扮演她们的父亲。

§1050O mi hospes, salve multum.
噢,我的客人,非常欢迎你。
nam mihi tuos pater §1051patritus † ergo hospes Antidamas fuit.
因为对我来说,你的父亲,是世袭的客人,也就是安蒂达马斯。
§1052haec mi hospitalis tessera cum illo fuit.
这块客卿印信曾是我与他之间持有的。
§1053Ergo hic apud me hospitium tibi praebebitur.
因此,在我家里将为你提供款待。
§1054nam haúd repudio hospitium neque Carthaginem, §1055unde súm oriundus.
因为我不拒绝客人的情谊,也不拒绝迦太基,那是我出生的地方。
§1055bDi dent tibi omnes quae velis.
愿所有的神明赐予你所希望的一切。
§1056quid ais? qui potuit fieri, ut Carthagini
你说什么? 怎么可能发生这种事,你竟出生在迦太基?
§1057gnatus sis? hic autem habuisti Aetolum patrem.
而在这里,你却有一个埃托利亚人的父亲。
§1058Surruptus sum illinc.
我是从那里被拐走的。
hic me Antidama hospes tuos §1059emit, et is me sibi adoptavit filium.
在这里,你的那位客人安蒂达马斯买下了我,并收养我作他的儿子。
§1060Demarcho item ipse fuit adoptaticius.
他自己也同样是被德马尔库斯收养的。
§1061sed mitto de illoc, ad te redeo.
但我不谈他了,回到你身上。
dic mihi, §1062ecquid meministi tuom parentum nomina, §1063patris atque matris?
告诉我,你还记得你父母的名字吗,父亲和母亲的名字?
§1063bMemini.
我记得。
§1063cMemoradum mihi, §1064si novi forte aut si sunt cognati mihi.
请对我说一说,或许我偶然认识,或者他们是我的亲戚。
§1065Ampsigura mater mihi fuit, Iahon pater.
阿姆普西格拉是我的母亲,亚洪是我的父亲。
§1066Patrem atque matrem viverent vellem tibi.
我真希望你的父亲和母亲还为你活着。
§1067An mortui sunt?
他们已经过世了吗?
§1067bFactum, quod aegre tuli. †
的确如此,这让我十分痛心。
§1068nam mihi sobrina Ampsigura tua mater fuit; §1069pater tuos, is erat frater patruelis meus, §1070et is me heredem fecit, quom suom obiit diem, §1071quo me privatum aégre patior mortuo.
因为你的母亲阿姆普西格拉是我的表姐妹;你的父亲,他是我叔伯兄弟,他在去世时,立我为他的继承人,因他的死,我至今仍为失去他而感到痛心。
§1072sed sí ita est, ut tu sis Iahonis filius, §1073signum esse oportet in manu laeva tibi, §1074ludenti puero quod memordit simia.
但若是如此,你确是亚洪的儿子,你的左手上应该有一个印记,那是你小时候在玩耍时被猴子咬伤的。
§1075ostende, inspiciam.
拿来给我瞧瞧,让我检查一下。
§1075bEm ostendo.
瞧,我给你看。
§1075cAperi.
张开。
audi atque ades: §1076Mi patrue, salve.
听着,过来瞧瞧:我的叔父,您好!
§1076bÉt tu salve, Agorastocles.
你好,阿戈拉斯托克莱斯。
§1077iterum mihi gnatus videor, quom te repperi.
找到了你,我觉得自己仿佛重新获得了生命。
§1078Pol istám rem vobis bene evenisse gaudeo.
凭波吕克斯起誓,我为这桩喜事降临在你们二位身上感到高兴。
§1079sed te moneri num nevis?
不过,你不希望得到些劝告吗?
§1079bSane volo.
当然愿意。
§1080Paterna oportet filio reddi bona.
父亲的家产应当归还给儿子。
§1081aequomst habere hunc bona quae possedit pater.
由他来拥有他父亲曾占有的家产是合情合理的。
§1082Haud postulo aliter: restituentur omnia; §1083suam síbi rem salvam sistam, si illo advenerit.
我绝无异议:一切都会归还;如果他到那儿去,我会完好无损地把家当交给他。
§1084Facito sis reddas, etsi hic habitabit, tamen.
请务必归还,哪怕他要住在这里也一样。
§1085Quin mea quoque iste habebit, si quid me fuat.
甚至,如果我有个三长两短,他也将继承我的财产。
§1086Festivom facinus venit mi in mentem modo.
我脑子里刚冒出一个绝妙的主意。
§1087Quid id est?
那是什么?
§1087bTua opus est opera.
需要您的协助。
§1087cDic mihi quid lubet: §1088profecto uteris, ut voles, operam meam.
告诉我,任何你想要的:你确实可以随心所欲地利用我的帮手。
§1089quid est negoti?
是什么差事?
§1089bPotin tu fieri subdolus?
你能变得狡黠一些吗?
§1090Inimico possum, amico ínsipientia est.
对待敌人我可以,对待朋友则是愚蠢。
§1091Inimicus hercle est huius.
凭赫拉克勒斯起誓,那家伙就是这位的仇人。
§1091bMale faxim lubens.
我很乐意教训他一顿。
§1092Amat ab lenone hic.
这位爱上了那个皮条客家里的姑娘。
§1092bFacere sapienter puto.
我觉得他做得很聪明。
§1093Leno hic habitat vicinus.
那皮条客就住在隔壁。
§1093bMale faxim lubens.
我很乐意教训他一顿。
§1094Ei duae puellae sunt meretrices servolae §1095sorores: earum hic alteram efflictim perit, §1096neque eam incestavit umquam.
他有两个当妓女的年轻女奴,她们是姐妹:这位死心塌地地爱着她们中的一个,而且从未玷污过她。
§1096bAcerba amatiost.
这爱可真是折磨人。
§1097Hunc leno ludificatur.
皮条客一直在愚弄他。
§1097bSuom quaestum colit.
那家伙是在做他的买卖。
§1098Hic illi malam rem dare volt.
这位想给他点颜色瞧瞧。
§1098bFrugist, si id facit.
他若真这么做,那算得上有出息。
§1099Nunc hoc consilium capio et hanc fabricam apparo, §1100ut te allegemus, filias dicas tuas §1101surruptasque esse parvolas Carthagine §1102manu líberali causa ámbas adseras, §1103quasi filiae tuae sint.
现在我定下了这个计策,并布置了这套诡计,也就是我们把你派去,你声称你的两个女儿在小时候从迦太基被拐走了,并通过自由诉讼要求将她们两个都恢复自由身,就像她们真的是你的女儿一样。
iamne intellegis?
你现在明白了吗?
§1104Intellego hercle.
凭赫拉克勒斯起誓,我太明白了。
nam mihi item gnatae duae §1105cum nutrice una sunt surruptae parvolae.
因为我自己也同样有两个女儿,和她们的一名乳母一起,在幼小时被拐走了。
§1106Lepide hercle adsimulas.
凭赫拉克勒斯起誓,你装得可真像!
iam in principio id mihi placet.
从一开始这主意就很合我心意。
§1107Pol magis quam vellem.
凭波吕克斯起誓,这比我所希望的还要真实。
§1107bEu hércle mortalem catum, §1108malum crudumque, estolidum et subdolum.
噢,凭赫拉克勒斯起誓,真是个精明的人,狡猾无情,警觉又充满诡计。
§1109ut adflet, quo illud gestu faciat facilius.
看他哭得多像,好用这身手势更容易地把人骗过去。
§1110me quoque dolis iam superat architectonem.
在诡计方面,他连我这个总策划人都已经超越了。
§1111Sed earum nutrix qua sit facie, mi expedi.
不过,快向我说明,她们的乳母长相如何。
§1112Statura hau magna, corpore aquilost.
个子不高,肤色偏黑。
§1112bIpsa east.
就是她本人!
§1113Specie venusta, óre atque oculis pernigris.
长相挺迷人,嘴巴和眼睛都黑油油的。
§1114Formam quidem hercle verbis depinxti probe.
凭赫拉克勒斯起誓,你用言语把她的样貌描绘得极为真切。
§1115Vin eam videre?
你想见她吗?
§1115bFilias malo meas.
我更想见我的女儿们。
§1116sed i átque evoca illam; sí eae meae sunt filiae, §1117si illarum est nutrix, me continuo noverit.
不过去把她叫出来;如果她们确实是我的女儿,如果那是她们的乳母,她一看到我立刻就会认出来。
§1118Heus, ecquis hic est? nuntiate ut prodeat
喂,有人在吗?
§1119foras Gíddeneni. est qui illam conventam esse volt.
传话让吉德内尼斯出来,有人想要见她。
§1120Quis pultat?
谁在敲门?
§1120bQui te proximust.
最靠近你的人。
§1120cQuid vis?
你要干什么?
喂,

词汇与语法注释

  1. §1066viverent vellem — vellem(volo 的未完成过去时虚拟语气)表示目前无法实现的愿望(“我真希望……”),其后直接带未完成过去时虚拟语气 viverent(省略了 ut)。整体上构成反事实虚拟:“我真希望他们(父母)还为你活着”。
  2. §1071quo me privatum aegre patior mortuo — quo... mortuo 是含有关系代词的夺格绝对结构(“因他的死”)。me privatum... patior 是带宾格的完成分词结构,意为“我为自己处于被剥夺(失去他或遗产)的状态而感到痛心”。关系代词指代前句的 pater tuos。
  3. §1085si quid me fuat — fuat 是古拉丁语中 sum 的现在时虚拟语气(相当于古典时期的 sit)。si quid me fuat 相当于古典时期的 si quid me fiat(“如果我出了什么事”,委婉指死亡)。
  4. §1088uteris... operam meam — uteris 是异态动词 utor 的第二人称单数将来时。在古典拉丁语中 utor 支配夺格,但在早期拉丁语(如普劳图斯作品)中,它经常直接支配宾格(operam meam)作为直接宾语。

引用这一段

普劳图斯, 迦太基人 §1050-1120d. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi015.humanitext-lat2:1050-1120d

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。