Humanitext Reader

普劳图斯 · 吹牛军人 §1323-1377

菲洛科马西姆与帕雷斯特里奥的虚假惜别

第 23 段,共 24 段 · 拉丁语

内容简介

菲洛科马西姆和乔装改扮的普莱乌西克莱斯演了一出因惜别而拥抱昏厥的戏。帕雷斯特里奥在离去前也向主人普尔戈波利奈克斯极力表演忠诚,留下独自一人的兵头追悔自己放走他的愚蠢。

§1323et quia tecum eram, propterea ánimo eram ferocior: §1324eam nobilitatem amittendam video.
而且因为我曾与你在一起,所以我的心志更加高傲:现在我看到,这种高贵的地位必须失去了。
§1324bNe fle.
不要哭。
§1324cNon queo, §1325quom te video.
我无法不哭,当我看着你的时候。
§1325bHabe bonum animum.
振作起来。
§1325cScio ego quid doleat mihi.
我自己知道我的痛苦。
§1326Nam nil miror, si libenter, Philocomasium, híc eras, §1327si forma huius, mores, virtus, animum attinuere hic tuom, §1328quóm ego servos quando aspicio hunc, lacrumo quia diiungimur.
因为我一点也不奇怪,菲洛科马西姆,如果你曾乐意留在这里,如果他的美貌、品格和美德将你的心留在了这里,因为甚至连我这个做奴隶的,每当看到他时,想到我们要分离都会流泪。
§1329Obsecro licet complecti prius quam proficisco?
求求您,在我出发之前,可以拥抱您一下吗?
§1329bLicet.
可以。
§1330O mi ócule, o mi ánime.
啊,我的爱人,我的灵魂!
§1330bObsecro, tene mulierem, §1331ne adfligatur.
求求你,扶住这个女人,免得她摔倒。
§1331bQuid istuc quaesost?
请问那是什么回事?
§1331cQuia abs te abit, animo male §1332factum est huic repente miserae.
因为她要离开您,这个可怜的女人突然昏过去了。
§1332bCurre intro atque ecferto aquam.
快跑到里面去,端些水来。
§1333Nihil aquam moror, quiescat malo.
我不需要水,我宁愿她休息。
ne interveneris, §1334quaeso, dum resipiscit.
请不要干涉,直到她苏醒过来。
§1334bCapita inter se nimis nexa hisce habent.
这两个人的头贴得太紧了。
§1335non placet.
我不喜欢这样。
labra ab labellis aufer, nauta, cave malo.
把你的嘴唇从她的嘴唇上拿开,水手,小心挨揍。
§1336Temptabam spiraret an non.
我是在试探她是否还在呼吸。
§1336bAurem admotam oportuit.
你本应该把耳朵凑过去的。
§1337Si magis vís, eam omittam.
如果你更希望如此,我就放开她。
§1337bNolo, retine.
不,抱住她。
§1337cAt ultro misero.
那我就主动放开她了。
§1338Exite atque ecferte huc intus omnia quae isti dedi.
出来,把里面我送给她的所有东西都搬出来。
§1339Etiam nunc saluto te, Lar familiaris, prius quam eo.
即使是现在,在我走之前,我也向您致敬,家神拉尔。
§1340conservi conservaeque omnis, bene valete et vivite, §1341bene quaeso inter vos dicatis mi med absenti tamen.
所有的奴隶同伴们,无论男女,祝你们安好、生活幸福,但请你们在彼此之间多说些我的好话,即便我不在场。
§1342Age, Palaestrio, bono animo es.
好了,帕雷斯特里奥,打起精神来。
§1342bEheu, nequeo quin fleam, §1343quom abs te abeám.
唉,我无法不哭,当我离开您的时候。
§1343bFer aequo ánimo.
坦然承受吧。
§1343cScio ego quid doleat mihi.
我自己知道我的痛苦。
§1344Sed quid hoc? quae res? quid video? lux, salve
但这是什么? 怎么回事? 我看到了什么? 光啊,你好!
§1345Iam resipisti?
你已经清醒了吗?
§1345bObsecro, quem amplexa sum
求求你,我刚才拥抱的是谁?
§1345ahominem? perii.
天哪。
sumne ego apud me?
我是清醒的吗?
§1345abNe time, voluptas mea.
不要怕,我的宝贝。
§1347Quid istuc est negoti?
那怎么回事?
§1347bAnimus hanc modo hic reliquerat.
她的意识刚才在这里离开了她。
§1348† metuoque ut timeo, ne hoc tandem propalam fiat nimis.
而且我害怕并担心,这最终会变得过于公开。
§1349Quid id est?
那是什么?
§1349bNos secundum ferri nunc per urbem haec omnia, §1350ne quis tibi hoc vítio vortat.
这所有的东西现在都跟在我们后面穿过城市,免得有人把这归咎于你的过错。
§1350bMea, non illorum dedi: §1351parvi ego illos fácio.
我送的是我自己的东西,不是他们的:我一点也不在乎他们。
agite, íte cum dis benevolentibus.
走吧,在仁慈的神明护佑下离去。
§1352Tua ego hoc causa dico.
我说这话是为了你。
§1352bCredo.
我相信。
§1352cIam vale.
那么再见。
§1352dEt tu bene vale.
你也多保重。
§1353Ite cito, iam ego adsequar vos: cúm ero pauca volo loqui. —
快走吧,我马上就赶上你们:我想和主人说几句话。
§1354quamquam alios fideliores semper habuisti tibi §1355quam me, tamen tibi habeo magnam gratiam rerum omnium; §1356et, si íta sententia esset, tibi servire malui §1357multo, quám alii libertus esse.
虽然你一直认为别人比我更忠实于你,但我对你所有的一切依然怀有极大的感激;而且,如果这是你的意愿,我宁愿多侍奉你,也不愿做别人的自由人。
§1357bHabe bonum animum.
振作起来。
§1358Eheu, quom venit mi in mentem, ut mores mutandi sient, §1359muliebris mores discendi, obliscendi stratiotici.
唉,一想到我必须改变我的习惯,学习女人的作风,忘掉军人的作风。
§1360Fac sis frugi.
务必做个正派的人。
§1360bIam non possum, amisi omnem lubidinem.
我已经做不到了,我失去了一切干劲。
§1361I, sequere illos, ne morere.
去吧,跟着他们,不要耽搁。
§1361bBene vale.
再见。
§1361cEt tu bene vale.
你也保重。
§1362Quaeso memineris, si forte liber fieri occeperim §1363(mittam nuntium ad te), ne me deseras.
请记住,如果万一我开始获得自由(我会给你送信的),不要遗弃我。
§1363bNon est meum.
这不是我的作风。
§1364Cogitato identidem, tibi quam fidelis fuerim.
时常想想我对你有多么忠诚。
§1365si id facies, tum demum scibis, tibi qui bonus sit, qui malus.
如果你这样做,那时你终于会明白,谁对你是好的,谁是坏的。
§1366Scio et perspexi saepe.
我知道,而且经常看得很清楚。
§1366bVerum cum antehac, hodie maxume §1367scies: immo hodie me tuom factum faxo post dices magis.
但是,虽然在此之前也是,今天你将最清楚地知道;不,今天我一定要让你在事后更加说,我是你的人。
§1368Vix reprimor quin te manere iubeam.
我几乎控制不住自己要命令你留下来。
§1368bCave istuc feceris: §1369dicent te mendacem nec verum esse, fide nulla esse te, §1370dicent servorum praeter me esse hic fidelem neminem.
千万不要这样做:人们会说你是个说谎者,不诚实,没有任何信用;他们会说,除了我,这里没有一个忠实的奴隶。
§1371nam si honeste censeam te facere posse, suadeam; §1372verum non potest.
因为如果我认为你能体面地做到这一点,我就会建议你;但实际上是不可能的。
cave fáxis.
千万不要做。
§1372bAbi iam.
现在走吧。
§1372cPatiar quidquid est.
无论是什么,我都会忍受。
§1373Bene vale igitur.
那么再见。
§1373bIre meliust strenue. —
最好赶紧走。
§1373cEtiam nunc vale.
再次说声再见。
§1374ante hoc factum hunc sum arbitratus semper servom pessumum: §1375eum fidelem mi esse invenio.
在这件事发生之前,我一直认为这是最坏的奴隶;现在我发现他对我极其忠诚。
cum egomet mecum cogito, §1376stulte feci qui hunc amisi.
我自己仔细想想,放走他真是太愚蠢了。
íbo hinc intro nunciam §1377ad amores meos.
我现在就进到里面去,到我的爱人那里去。
sed, sensi, hinc sonitum fecerunt foris.
但是,我感觉他们在这边的门上弄出了响声。

词汇与语法注释

  1. 1328quóm ego servos quando aspicio hunc — servos 是古拉丁语中的单数主格形式(= servus)。这里指乔装成水手(扮演奴隶)的普莱乌西克莱斯自己:“甚至连我这个做奴隶的”。hunc 是指向普尔戈波利奈克斯的单数宾格。
  2. 1334bCapita inter se nimis nexa hisce habent — nexa habent 是“habeo + 完成分词”的结构,表示保持某种结果状态。hisce 是指示代词 hi 的古期复数主格 hice 加上后缀 -ce,在句中充当主语(“这两个人”)。
  3. 1350ne quis tibi hoc vítio vortat — vitio vortat 是双与格(double dative)结构。由间接宾语 tibi 和作表语的与格 vitio(责难、过错)组成,意为“免得有人把这归咎于你的过错”。
  4. 1367me tuom factum faxo post dices magis — faxo 是 faciam 或 fecero 的古期缩写形式。它像一个表示“我一定会让它发生”或“我保证”的插入句一样起作用,与带宾格的不定式短语 me tuom factum [esse] 及后续的 dices 连用,强调了这种确信:“我保证事后你会更加说,我是你的人(对你忠诚)”。

引用这一段

普劳图斯, 吹牛军人 §1323-1377. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi012.humanitext-lat2:1323-1377

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。