§81atque odio me esse quoi placere aequom fuit, §82amens amansque ut ánimum offirmo meum, §83dico esse iturum me mercatum, si velit: §84amorem missum facere me, dum illi obsequar.
并且当我知道自己被那个本该去取悦的人所憎恨时,我虽疯狂而深爱着,却下定决心,说道如果他愿意,我将前去经商:并说只要我服从他,我就会放弃我的爱情。
他向我表示感谢,并极力赞扬我的品格;但他并没有忘记付诸实行我的诺言。
§87aedificat navem cercurum et mercis emit, §88parata navi imponit, praeterea mihi §89talentum argenti ipsus sua adnumerat manu; §90servom una mittit, qui olim puero parvolo §91mihi paedagogus fuerat, quasi uti mihi foret
他建造了一艘快速轻便船,并购买了商品,将商品装上准备好的船,此外还亲手递给我一塔兰特银子;他一同派去一个奴隶,那人在我还是个小孩子的时候曾是我的启蒙老师,就好像他是我的监护人一样。
§92custos. his sic confectis navem solvimus.
这些事情办完后,我们就起航了。
我们到了罗德岛,在那里我将带来的商品全部按照我的心愿、如愿以偿地卖掉了。
§95lucrum ingens facio praeterquam mihi meus pater §96dedit aestimatas merces: ita peculium §97conficio grande.
除了我父亲给我的评估好价格的商品之外,我获得了巨大的利润:这样我积攒了一大笔私财。
sed dum in portu illi ambulo, §98hospes me quidam adgnovit, ad cenam vocat.
但当我在那里的港口散步时,一位主人认出了我,邀请我共进晚餐。
§99venio, decumbo acceptus hilare atque ampliter.
我去了,受到了欢快而丰盛的款待,入席就坐。
§100discubitum noctu ut imus, ecce ad me advenit §101mulier, qua mulier alia nullast pulchrior; §102ea nocte mecum illa hospitis iussu fuit.
到了夜里我们去就寝时,看啊,我的面前来了一个女人,没有哪个女人比她更美丽了;那天晚上,在主人的命令下,她与我待在一起。
§103vosmet videte quam mihi valde placuerit: §104postridie hospitem adeo, oro ut vendat mihi, §105dico eius pro méritis gratum me et munem fore.
你们自己看看她有多么深得我心:第二天我去找那位主人,哀求他把她卖给我,说我会对他的恩德感激不尽并予以回报。
§106quid verbis opus est? emi, átque advexi heri.
还需要多说什么呢? 我买下了她,并且昨天把她运了回来。
§107eam me ádvexisse nolo resciscat pater.
我不想让父亲发现我把她运了回来。
§108modo eam reliqui ad portum in navi et servolum.
刚才我把她和那个年轻奴隶留在了港口的船上。
但为什么我看到那个奴隶正从港口奔跑而来,我明明禁止他离开船的? 我担心发生了什么事。
§111Ex súmmis opibus víribusque usque éxperire, nítere, §112erus ut minor opera tua servetur: agedum, Acanthio, §113abige abs te lassitudinem, cave pigritiae praeverteris.
竭尽你全部的资源和力量,不断尝试,奋斗吧,靠着你的努力,让年轻的主人得救:来吧,阿坎提奥,驱散你的疲倦,千万不要被怠惰占了先机。
§114simul enicat suspiritus (vix suffero hercle anhelitum), §115simul autem plenis semitis qui adversum eunt: aspellito, §116detrude, deturba in viám.
与此同时,气喘快要要了我的命(凭赫拉克勒斯发誓,我几乎无法呼吸),与此同时,在拥挤的道路上迎面走来的人:把他们推开,撞开,掀翻到路边。
haec disciplina hic pessumast: §117cúrrenti properanti haud quisquam dignum habet decedere.
这里的规矩是最差劲的:没人觉得有必要给一个行色匆匆奔跑的人让路。
§118ita trés simitu res agendae sunt, quando unam occeperis: §119et currendum et pugnandum et autem iurigandum est in via.
这样,一旦你开始做一件事,就必须同时做三件事:在路上既要奔跑,又要战斗,而且还要争吵。
§120Quid illúc est quod ille tam expedite exquirit cursuram sibi?
他为什么那么利索地给自己找奔跑的路?
§121curaest, negoti quid sit aut quid nuntiet.
我很焦虑,到底是什么事,或者他要报告什么。
§121bNugas ago.
我在虚度光阴。
§122quam restito, tam maxime res in periclo vortitur.
我越是耽搁,事情就越陷于危险之中。
§123Mali nescio quid nuntiat.
他在报告某种坏消息。
§123bGenua hunc cursorem deserunt; §124perii, seditionem facit lien, óccupat praecordia, §125perii, animam nequeo vertere, nimis nihili tibicen siem.
膝盖背叛了这位奔跑者;我完蛋了,脾脏在造反,占领了我的胸口,我完蛋了,我无法倒过气来,我成了一个毫无用处的笛手。
§127numquam edepol omnes balineae mi hanc lassitudinem eximent.
凭波鲁克斯起誓,绝对没有任何澡堂能消除我的这种疲劳。
§128domin án foris dicam esse erum Charinum?
我该说主人卡里努斯是在家还是在外头?
§128bEgo animi pendeo.
我悬心吊胆。
§129quíd illud sit negoti lubet scire, ex hoc metu ut eximar.
我想知道那是什么事情,好让我从这种恐惧中解脱出来。
§130Át etiam asto? at etiam cesso foribus facere hisce assulas?
但我还站在这里吗? 我还迟疑着不把这些门砸成碎片吗?
§131áperite aliquis.
谁来开门。
ubi Charinus est erus? dómin est an foris?
主人卡里努斯在哪里? 是在家还是在外头?
§132num quísquam adire ad ostium dignum arbitratur?
难道没有人觉得应该走到门口来吗?
§133bNusquamst disciplina ignavior.
哪里的纪律也没有这么懒散。
§134Quae té malae res ágitant?
什么坏事在折磨你?
§134bMultae, ere, te átque me.
很多事,主人,折磨着你,也折磨着我。
§135Quid ést negoti?
发生了什么事?
§135bPériimus.
我们完蛋了。
§135cPrincipium id inimicis dato.
把那个开头送给敌人吧。
§136At tibi sortito id optigit.
但这是抽签分给你的命运。
§137Loquere íd negoti quidquid est.
无论那是什么事,快说。
§137bPlacide, volo adquiescere.
慢慢来,我想休息一下。
§138tua causa rupi ramites, iam dudum sputo sanguinem.
为了你,我的血管都破了,刚才一直在吐血。
§139Resinam ex melle Aegyptiam vorato, salvom feceris.
你把埃及树脂和着蜂蜜吞下去,就能治好自己。
§140At edepol tu calidam picem bibito, aegritudo abscesserit.
但凭波鲁克斯起誓,你喝下热沥青,痛苦就会消失。
§141Hóminem ego iracundiorem quam te novi neminem.
我没见过比你更易怒的人。
§142At ego maledicentiorem quam te novi neminem.
但我没见过比你更口无遮拦的人。
§143Sin saluti quod tibi esse censeo, id consuadeo?
但如果我是在建议我认为对你健康有益的事呢?
§144Apage istiusmodi salutem, cum cruciatu quae advenit.
去他的那种健康,那种伴随着折磨而来的健康。