Humanitext Reader

普劳图斯 · 商人 §277-348

德米霍的坦白与卡里努斯的痛苦

第 5 段,共 16 段 · 拉丁语

内容简介

德米霍派仆人前往农庄,自己留在城里,向邻居莱西马科斯坦白自己爱上了一个年轻女子。与此同时,卡里努斯因担心父亲发现自己的恋人而陷入极度痛苦中。

§277I tu hinc ad villam atque istos rastros vilico §278Pisto ipsi facito coram ut tradas in manum.
你从这里去农庄,并务必把那些铁耙皮斯图斯本人,当面亲手交到他手里。
§279uxori facito ut nunties, negotium §280mihi esse in urbe, ne me exspectet; nam mihi §281tris hodie litis iudicandas dicito.
务必转告我的妻子,我有在城里,让她别等我;因为今天我今天有三场官司要审判,对她这么说。
§282ei, et hoc memento dicere.
去吧,记住要说这话。
§282bNumquid amplius?
还有别的吗?
§283Tantumst.
就这些。
§283bLysimache, salve.
莱西马科斯,你好。
§283cEuge, Demipho, §284salveto.
哦,德米霍,你好。
quid agis? quid fit?
你怎么样? 发生什么了?
§284bQuod miserrumus.
我惨极了。
§285Di melius faxint.
愿神明降下更好的境遇。
§285bDi hoc quidem faciunt.
事实上,神明正是让我如此痛苦。
§285cQuid est?
怎么了?
§286Dicam, si videam tibi esse óperam aut otium.
如果我看到你有时间或闲暇,我就会说。
§287Quamquam negotiumst, si quid vis, Demipho, §288non sum occupatus umquam amico operam dare.
虽然我有事,但如果你有什么需要,德米霍,为了帮助朋友,我从不会忙得没有时间。
§289Benignitatem tuam mi experto praedicas.
你向我说明了你的善意,而这我是体验过的。
§290quid tibi ego aetatis videor?
你看我像多大年纪?
§290bAcherunticus, §291senex vetus, decrepitus.
一只脚踏进冥河的、行将就木的、衰老的老头子。
§291bPervorse vides.
你看错了。
§292puer súm, Lysimache, septuennis.
我是个男孩,莱西马科斯,七岁大。
§292bSanun es, §293qui puerum te esse dicas?
你脑子清醒吗,居然说你自己是个男孩?
§293bVera praedico.
我说的是实话。
§294Modo hercle in mentem venit, quid tu diceres: §295senex quom extemplo est, iam nec sentit nec sapit, §296aiunt solere eum rusum repuerascere.
凭赫拉克勒斯发誓,我刚刚想到你指的是什么了:一旦人变老了,既没有知觉,也没有智慧,人们常说他往往会重新变成小孩子。
§297Immo bis tanto valeo quam valui prius.
正相反,我比以前强壮了两倍。
§298Bene hercle factum, et gaudeo.
凭赫拉克勒斯发誓,那太好了,我为你高兴。
§298bImmo si scias, §299oculis quoque etiam plus iam video quam prius.
不仅如此,如果你知道的话,我现在连眼睛也比以前看得更清楚了。
§300Benest.
那很好。
§300bMalae rei dico.
我是指不好的事情。
§300cIam istuc non benest.
那现在可就不太好了。
§301Sed ausimne ego tibi eloqui fideliter?
但我敢诚实地向你透露吗?
§302Audacter.
大胆说吧。
§302bAnimum advorte.
注意听。
§302cFiet sedulo.
我会认真听的。
§303Hodie ire in ludum occepi litterarium, §304Lysimache.
今天我开始上识字学校了,莱西马科斯。
ternas scio iam.
我已经认识三个字了。
§304bQuid ternas?
哪三个字?
§304cAmo.
阿-莫(我爱)。
§305Tun capite cano amas, senex nequissime?
你顶着一头白发谈恋爱,你这个最无耻的老头子?
§306Si canum seu istuc rutilum sive atrumst, amo.
不管它是白发,还是那种红发、黑发,我都爱。
§307Ludificas nunc tu me hic, opinor, Demipho.
我想你现在是在这里拿我开心吧,德米霍。
§308Decide collum stanti, si falsum loquor; §309vel, ut scias me amare, cape cultrum ac seca §310digitum vel aurem vel tu nasum vel labrum: §311si movero me seu secari sensero, §312Lysimache, auctór sum ut me amando enices.
如果我说谎,就在我站立着的时候砍掉我的脖子;或者,为了让你知道我是在恋爱,拿把刀来割下我的手指、耳朵,或者鼻子、嘴唇:如果我动一下,或者感觉到被割,莱西马科斯,我允许你用爱情把我折磨致死。
§313Si umquam vidistis pictum amatorem, em illic est.
如果你们曾见过被画出来的恋人,瞧,那就是了。
§314nam meo quidem animo vetulus decrepitus senex §315tantidemst quasi sit signum pictum in pariete.
因为在我看来,一个行将就木的老人不过就像画在墙上的一幅画那样毫无价值。
§316Nunc tu me, credo, castigare cogitas.
我相信,你现在正打算惩戒我。
§317Egon té?
我? 惩戒你?
§317bNihil est iam quod tu mihi suscenseas: §318fecere tale ante alii spectati viri.
现在你已经没有理由对我发火了:以前其他受人尊敬的男人也做过类似的事。
§319_320humanum amarest, humanum autem ignoscerest: §321ne sís me obiurga, hoc non voluntas me impulit.
恋爱是人之常情,宽恕也是人之常情:请不要责备我,并不是我的意志促使我这么做的。
§322Quin non obiurgo.
其实我没有责备你。
§322bAt ne deteriorem tamen §323hoc facto ducas.
但是,请不要因为这件事而把我当成更卑劣的人。
§323bEgon te? ah, ne di siverint.
我? 把你当成那样的人? 啊,愿神明不允许这种事发生。
§324Vide sís modo etiam.
你还是仔细考虑一下。
§324bVisumst.
我已经看透了。
§324cCerten?
确定吗?
§324dPerdis me.
你真要逼死我了。
§325hic homo ex amore insanit.
这家伙因为恋爱疯了。
numquid vis?
你还有什么事吗?
§325bVale.
再见。
§326Ad portum propero, nam ibi mihi negotium est.
我急着赶往港口,因为我那里有事。
§327Bene ambulato.
一路顺风。
§327bBene vale.
保重。
§327cBene sit tibi.
— 祝你好运。
§328quin mihi quoque etiamst ad portum negotium.
其实,我也在港口有事情。
§329nunc adeo ibo illuc.
所以现在我就去那里。
séd optume gnatum meum §330video eccum.
不过,正合我意,我那儿子就在那里,我看见他了。
opperiar hominem.
我要等等他。
hoc nunc mihi viso opust, §331huic persuadere quo modo potis siem, §332ut illam vendat neve det matri suae; §333nam ei dono advexe audivi.
现在我必须看清这件事,我如何才能说服他把那个女人卖掉,而不是送给他的母亲;因为我听说他带她来是当作礼物的。
sed praecauto opust, §334ne hic illam me animum adiecisse aliqua sentiat.
但必须多加小心,免得他察觉到我对那个女人动了心思。
§335Homó me misérior nullúst aeque, opínor, §336neque ádvorsa cuí plura sínt sempitérna; §337satin quídquid est, quam rem agere óccepi, §338proprium nequit mihi evenire quod cupio?
我想,世界上没有谁像我一样悲惨,也没有人会遭受这么多无休止的厄运;难道真的是,无论是什么事情,只要我着手去做的,都无法按照我所希望的那样稳妥地实现吗?
§339ita míhi mala res aliqua óbicitur, §340bonum quaé meum comprimit cónsilium.
总是有些糟糕的事挡在我的路上,压制了我的好计划。
§341míser amicam míhi paravi, ánimi causa, pretio † eripui, §342ratús clam patrém me meúm posse habere: §343is rescivit et vidit, et perdidit me; §344neque is cum roget quid loquar cogitatumst, §345ita animi decem in pectore incerti certant.
可怜的我,为了自己的欢心,花大价钱买下并救出了情人,以为我可以背着我的父亲拥有她:他却查明并看到了,彻底毁了我;而当他质问我时,我该说什么,却还没有想好,如此,在我胸中,有十个犹疑不决的想法在互相争斗。
§346nec quid corde nunc consili capere possim §347scio, tantus cum cura meost error animo, §348dum servi mei perplacet mihi consilium,
我现在也不知道心里能拿定什么主意,因为我的心中伴随着焦虑,有着如此巨大的迷茫,虽然我那仆人的计划很合我的心意,

词汇与语法注释

  1. §278facito coram ut tradas — 未来命令式“facito”结合“ut”与虚拟语气表示强烈的命令(“务必做到……”)。“coram”是副词,意为“当面、亲自”。
  2. §290quid tibi ego aetatis videor? — “aetatis”是依附于疑问代词“quid”的部分属格(或性质属格),字面意思是“在年龄中我向你显得是什么?”,即询问“你觉得我看起来多大年纪?”。
  3. §301ausimne — “ausim”是动词“audeo”(敢于)的古体完成时虚拟语气(-sim 式),在此作潜在虚拟语气,表达委婉的疑问(“我是否敢于……?”)。“-ne”是疑问接尾辞。
  4. §312auctór sum ut — “auctor sum ut...”意为“我允许/建议(做某事)”,在这里引出一个极度夸张的誓言:“(若我退缩或感到痛楚)我允许你用爱情将我折磨致死”。
  5. §330hoc nunc mihi viso opust — “viso”是动词“visere”(视察、看清)的完成时被动分词单数中性夺格,与“opus est”(需要)连用构成夺格结构,意为“此事需要看清”或“我必须弄清这件事”。
  6. §344neque is cum roget quid loquar cogitatumst — “cogitatumst”(即 cogitatum est)是无人称被动结构,意为“(我)还未曾考虑过”。间接疑问句“quid loquar”(我说什么),伴随着时间状语从句“cum roget”(当他提问时),构成了该被动表达的具体未决内容。

引用这一段

普劳图斯, 商人 §277-348. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi011.humanitext-lat2:277-348

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。