Humanitext Reader

普劳图斯 · 孪生兄弟 §745-806b

岳父登场与对夫妻争吵的调解

第 12 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

梅内克缪斯遇到了妻子的父亲(岳父),却因声称根本不认识对方而激怒了他。父亲从女儿那里听说了夫妻间的不和,在劝诫女儿不要傲慢的同时,也听取了她关于丈夫偷窃其财物的指控。

§745ego te simitu novi cum Porthaone.
我对你的了解就跟对波尔托哈昂一样(完全不认识)。
§746Si me derides, at pol illum non potes, §747patrem meum, qui huc advenit.
如果你嘲笑我,凭波勒克斯起誓,你可不能嘲笑他,我的父亲,他正往这儿走来。
quin respicis?
你为什么不回头看?
§748novistin tu illum?
你认识他吗?
§748bNovi cum Calcha simul: §749eodém die illum vidi quo te ante hunc diem.
我认识他,就跟认识卡尔卡斯一样:我是在今天以前见到你的同一天见到他的。
§750Negas novisse me? negas patrem meum?
你否认认识我? 你否认认识我父亲?
§751Idem hercle dicam, sí avom vis adducere.
凭赫拉克勒斯起誓,如果你想把你祖父带过来,我也会说同样的话。
§752Ecastor pariter hoc atque alias res soles.
凭卡斯托尔起誓,你对待这件事就像你平时对待其他事一样。
§753Vt aétas mea ést atque ut hóc usus fácto est §754gradum proferam, progrediri properabo.
鉴于我的年龄,以及现在需要这样做,我将迈开脚步,急忙向前走去。
§755sed id quam mihi facile sit, haud sum falsus.
但这对我来说有多不易,我绝没有搞错。
§756nam pernicitas deserit: consitus sum §757senectute, onustum gero corpus, vires §758reliquere: ut aetas mala est; mers mala ergost.
因为敏捷已经遗弃了我:我被衰老所笼罩,拖着沉重的身体,力量已离我而去。 晚年是多么糟糕;因此它是一件糟糕的商品。
§759nam res plurumas pessumas, quom advenit, fert: §760quas si aútumem omnis, nimis lóngus sermost.
因为当它到来时,会带来极多最坏的事情:如果我要把它们一一数出,那话就太长了。
§761sed haec res mihi in pectore et corde curaest, §762quidnam hóc sit negóti, quod fília sic §763repénte expetít me, ut ád sese irem.
但这件事在我胸中和心中是个忧虑,到底是什么事,让女儿竟然如此突然地要求我到她那里去。
§763anec, quíd id sit, mihí certiús facit, quid §764velít, quid me accersat.
她也没让我更清楚这到底是什么事,她想要什么,或者为什么召我过去。
§764averúm propemodúm iam sció, quid siet rei.
不过,我现在几乎已经知道是怎么回事了。
§765credo cum viro litigium natum esse aliquod.
我相信是和丈夫发生了一些争吵。
§766ita istaec solent, quae viros subservire §767sibi postulant, dote fretae, feroces.
那些仗着嫁妆就骄横跋扈、要求丈夫对自己百般服从的女人,向来就是这个样子的。
§768et illi quoque haud abstinent saepe culpa.
而那些丈夫们往往也无法免于过错。
§769verum est modus tamen, quoad pati uxorem oportet; §770nec pol filia umquam patrem accersit ad se, §771nisi aut quid commissi aut iurgi est iusta causa.
然而,妻子应该忍耐到什么程度,终归是有个限度的;凭波勒克斯起誓,女儿绝对不会把父亲召到自己身边,除非是有人犯了错,或者争吵确实有正当的理由。
§772sed id quidquid est, iam sciam.
但不管那是什么,我马上就会知道了。
atque eccam eampse §773ante aedis et eius virum tristem video.
瞧,我看见她本人就在屋前,还有她的丈夫,一脸阴郁。
§774id ést quod suspicábar.
这正是我所怀疑的。
§775áppellabo hanc.
我要去跟她说话。
§775bIbo advorsum.
我去迎接他。
sálve multum, mí pater.
祝您安好,父亲。
§776Salva sis.
祝你安好。
salven advenio? salven accersi iubes?
我来得合时吗? 你叫我来时一切都好吗?
§777quid tu tristis es? quid ille autem abs te iratus destitit?
你为什么忧伤? 他又为什么生着气站在离你很远的地方?
§778nescio quíd vos velitati éstis inter vos duos.
我不知道你们俩之间发生了什么小摩擦。
§779loquere, uter meruistis culpam? paucis, non longos logos.
说吧,你们俩谁该承担过错? 简短点,别长篇大论。
§780Nusquam equidem quicquam deliqui: hoc primum te absolvo, pater.
我确实没有在任何地方犯过任何错:首先,父亲,我在这点上向您表白无辜。
§781verum vivere hic non possum neque durare ullo modo.
但是我无法在这里生活,也无法以任何方式忍耐下去。
§782proin tu me hinc abducas.
因此,请您把我从这里带走吧。
§782bQuid istuc autem est?
但那到底是怎么回事?
§782cLudibrio, pater, §783habeor.
父亲,我被当成笑柄了。
§783bVnde?
被谁?
§783cAb illo, quoi me mandavisti, meo viro.
被那个您把我托付给他的人,我的丈夫。
§784Ecce autem litigium.
瞧,果真是争吵。
quotiens tandem édixi tibi, §785ut caveres, neuter ad me iretis cum querimonia?
我到底对你说过多少次,让你们注意,谁也不要带着抱怨到我这里来?
§786Qui ego istuc, mi pater, cavere possum?
我的父亲,我怎么能注意得了那件事呢?
§786bMen interrogas?
你问我?
§787Nisi non vis.
除非您不想告诉我。
§787bQuotiens monstravi tibi, viro ut morem geras, §789quid ille faciat, né id observes, quó eat, quid rerum gerat.
我教过你多少次,要顺从丈夫,不要去监视他做什么、去哪里、忙些什么。
§790At enim ille hinc amat meretricem ex proxumo.
可是他正在和隔壁的女招待私通。
§790bSane sapit, §791atque ob istánc industriam etiam faxo amabit amplius.
他可真聪明;而且因为你那股殷勤劲,我保证他会更爱她。
§792Atque ibi potat.
而且他在那里喝酒。
§792bTua quidem ille causa potabit minus, §793si illic sive alibi libebit? quae haec, malum, impudentiast?
难道他为了你就会少喝点酒,如果他喜欢在别处或在那里喝的话? 该死,这算哪门子厚颜无耻?
§794una opera prohibere, ad cenam ne promittat, postules, §795neve quemquam accipiat alienum apud se.
索性,你还可以要求他不要答应别人的晚餐邀请,也不要在自己家里接待任何陌生人。
serviren tibi §796postulas viros? dare una ópera pensum postules, §797inter ancillas sedere iubeas, lanam carere.
难道你要求丈夫们做你的奴隶? 你索性要求给他分派纺线活,命令他坐在女仆中间梳理羊毛好了。
§798Non equidem mihi te advocatum, pater, adduxi, sed viro.
父亲,我确实没把您当成我自己的辩护人请来,而是当成我丈夫的。
§799hinc stas, illim causam dicis.
您站在我这边,却在为他辩护。
§799bSi ille quid deliquerit, §800multo tanto illum accusabo, quam te accusavi, amplius.
如果他犯了什么错,我指责他一定会比刚才指责你要严厉得多。
§801quando te auratam et vestitam bene habet, ancillas penum §802recte praehibet, melius sanam est, mulier, mentem sumere.
既然他让你有金饰有华服,女仆和食物都供应得当,女人啊,你最好还是放聪明点。
§803At ille suppilat mihi aurum et pallas ex arcis domo, §804me despoliat, mea ornamenta clam ad meretrices degerit.
可是他把我放在家里箱子里的金饰和外袍偷走,剥夺我,把我的首饰偷偷拿去送给女招待。
§805Male facit, si istuc facit; si non facit, tu male facis, §806quae insontem insimules.
如果他真的做了那事,那他是做错了;如果他没有做,那就是你做错了,居然指控一个无辜的人。
§806bQuin etiam nunc habet pallam, pater,
岂止如此,父亲,他现在身上还穿着那件外袍呢,

词汇与语法注释

  1. §745novi cum Porthaone — `Porthaon`(波尔托哈昂)是希腊神话中卡吕冬的古代国王。`cum Porthaone` 字面意思是“与波尔托哈昂一起”,在此处是一种极端的夸张和讽刺表达,意为“我对你的了解就像对波尔托哈昂这个远古传说人物一样”(即“我根本不认识你”)。
  2. §753usus facto est — `usus` 是名词 `usus`(需要)的单数主格,与系动词 `est`(`factost` 是 `facto est` 的缩合)连用,并支配夺格 `facto`(源自 `factum`,意为“行为、做法”)。类似于 `opus est` 句型,表示“需要这样做”或“如此行动是有必要的”。
  3. §763acertius facit — `certius` 是形容词 `certus` 的比较级中性单数(作名词性或副词性使用)。此处是习语 `certiorem aliquem facere`(让某人更确信、更清楚地通知某人)的变体,支配与格 `mihi`,意为“她没有让我更清楚地知道(究竟是什么事)”。
  4. §799hinc stas, illim causam dicis — 表示方向的副词 `hinc`(从这边,在我的立场上)与 `illim`(从那边,在丈夫的立场上)的对比。妻子讽刺了父亲矛盾的态度:虽然身体上站在她(发言者)的身边,逻辑上却在为丈夫那一边进行辩护(`causam dicere`)。

引用这一段

普劳图斯, 孪生兄弟 §745-806b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi010.humanitext-lat2:745-806b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。