Humanitext Reader

普劳图斯 · 象鼻虫 §605-669

通过指环相认兄妹与订立婚约

第 10 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

通过对指环来源的追问,普拉内西姆被证实是泰拉庞提戈内斯童年时被拐走的亲妹妹。在兄妹团聚的喜悦中,普拉内西姆与费德罗穆斯的婚约达成,并商定要向女贩子索回先前的购女款。

§605Quid nunc? obsecro, parentes ne meos mihi prohibeas.
现在又怎么了? 求求你,不要阻挠我见我的父母。
§606Quid ego? sub gemmane abstrusos habeo tuam matrem et patrem?
我怎么了? 难道我把你的母亲和父亲藏在宝石底下了吗?
§607Libera ego sum nata.
我是自由人出身。
§607bEt alii multi qui nunc serviunt.
现在当奴隶的其他许多人也是如此。
§608Enim vero irascor.
我真的生气了。
§608bDixi equidem tibi, unde ad me hic pervenerit.
我确实已经告诉过你,这东西是怎么落到我手里的。
§609quotiens dicendum est? elusi militem, inquam, in alea.
还要说多少遍? 我说过,我在骰子游戏里赢了那个军人。
§610Salvos sum, eccum quem quaerebam.
我有救了,瞧,这就是我要找的人。
quid agis, bone vir?
你在干什么,好心人?
§610bAudio.
我听着呢。
§611si vis tribus bolis, vel in chlamydem.
如果你愿意,就投三次骰子,甚至拿你的斗篷当赌注。
§611bQuin tu is in malam crucem §612cum bolis, cum bulbis? redde mihi iam argentum aut virginem.
你还不快滚去受十字架之刑,连同你的骰子和洋葱一块去! 现在就把钱或者姑娘还给我。
§613Quod argentum, quas tu mihi tricas narras? quam tu virginem §614me reposcis?
什么钱,你跟我胡说些什么? 你向我索要什么姑娘?
§614bQuam ab lenone ábduxti hodie, scelus viri.
就是你今天从那个女贩子那里带走的那个,你这个恶棍。
§615Nullam abduxi.
我谁也没带走。
§615bCerte eccistam video.
确实,我看见她在那儿了。
§615cVirgo haec libera est.
这个姑娘是自由人。
§616Mean ancilla libera ut sit, quam ego numquam emisi manu?
我的女奴,我从未放手过,她怎么会是自由人?
§617Quis tibi hanc dedit mancipio? aut unde emisti? fac sciam.
谁把她依法转让给你的? 或者你是从哪儿买来的? 让我知道。
§618Ego quidem pro istac rem solvi áb trapezita meo.
我确实已经通过我的银行家为她付清了款项。
§619quam ego pecuniam quadruplicem ábs te et lenone auferam.
那笔钱,我要从你和那个女贩子那里拿回四倍。
§620Qui scis mercari furtivas atque ingenuas virgines, §621ambula in ius.
你这个懂得如何买进被拐走的和自由人出身的姑娘的家伙,法庭上见吧。
§621bNon eo.
我不去。
§621cLicet antestari?
可以请你作证吗?
§621dNon licet.
不可以。
§622Iuppiter te, miles, perdat, intestatus vivito; §623at ego, quem licet, te.
愿朱庇特毁灭你,军人;让你没有证人地活着吧;但我会把我被允许传唤的人传唤。
accede huc.
到这儿来。
§623bServom antestari?
传唤一个奴隶作证吗?
§623cVide.
看着。
§624_625em ut scias me liberum esse.
瞧,好让你知道我是自由人。
ergo ambula in ius.
所以,法庭上见吧。
§624_625bEm tibi.
给你这个。
§626O cives, cives.
噢,公民们,公民们!
§626bQuid clamas?
你叫喊什么?
§626cQuid tibi istum tactio est?
你凭什么碰他?
§627Quia mihi lubitum est.
因为我高兴这么做。
§627bAccede huc tu, ego illum tibi dedam, tace.
你到这儿来,我会把他交给你,安静。
§628Phaedrome, obsecro serva me.
费德罗穆斯,求求你救救我。
§628bTamquam me et genium meum.
就像救我自己和我的守护神一样。
§629miles, quaeso te ut mihi dicas unde illum habeas anulum, §630quem parasitus hic te elusit.
军人,我求你告诉我,你是从哪里得到那枚指环的,就是这个食客从你那里骗走的那枚。
§630bPer tua genua te obsecro, §631ut nos facias certiores.
我托着你的膝头求你,让我们明白真相。
§631bQuid istuc ad vos attinet?
这跟你们有什么关系?
§632quaeratis chlamydem et machaeram hanc unde ad me pervenerit.
你们怎么不问问我这件斗篷和这把剑是从哪儿来的。
§633Vt fastidit gloriosus.
这个吹牛大王真是傲慢。
§633bMitte istum, ego dicam omnia.
别理他,我来把一切都说明白。
§634Nihil est quod ille dicit.
他说的都是废话。
§634bFac me certiorem, óbsecro.
求求你,让我知道真相。
§635Ego dícam, surge.
我来说,起来吧。
hanc rem ágite atque animum advórtite.
专注在这件事上,注意听。
§636pater meus habuit Periplanes †Planesium §637is prius quam moritur mihi dedit tamquam suo, §638ut aequom fuerat, filio.
我的父亲佩里普拉内斯曾拥有它—— 他在去世前把这交给了我,就像给自己的儿子一样,这是理所当然的。
§638bPro Iuppiter.
天哪,朱庇特啊!
§639Et istó me heredem fecit.
并且借此立我为继承人。
§639bO Pietas mea, §640serva me, quando ego te servavi sedulo.
噢,我的孝道啊,救救我吧,因为我一直都在虔诚地守护着你。
§641frater mi, salve.
我的哥哥,你好。
§641bQui credam ego istuc? cedo,
我凭什么相信这话?
§642si vera memoras, quae fuit mater tua?
说吧,如果你说的是真话,你的母亲是谁?
§643Cleobula.
克莱奥布拉。
§643bNutrix quae fuit?
你的乳母是谁?
§643cArchestrata.
阿尔克斯特拉塔。
§644_645ea me spectatum tulerat per Dionysia.
在酒神节期间,她带我去观看表演。
§646postquam illo ventum est, iam, ut me collocaverat, §647exoritur ventus turbo, spectacla ibi ruont, §648ego pertimesco: ibi mé nescio quis arripit §649timidam atque pavidam, nec vivam nec mortuam.
到了那儿,正当她把我安置好坐下时,突然起了一阵狂风,那里的看台倒塌了,我害怕极了:就在那时,不知是谁把我抓走了,那时的我胆战心惊,半死不活。
§650nec quo me pacto abstulerit possum dicere.
我也说不清楚他是用什么方式把我带走的。
§651Memini istanc turbam fieri.
我记得发生过那场骚乱。
sed tu dic mihi, §652ubi is est homó qui te surripuit?
但是你告诉我,那个拐走你的家伙现在在哪里?
§652bNescio.
我不知道。
§653verum hunc servavi semper mecum una anulum; §654cum hoc olim perii.
但我一直把这枚指环留在身边;当年我就是带着它一起失踪的。
§654bCedo, ut inspiciam.
给我,让我瞧瞧。
§654cSanan es, §655quae isti committas?
你疯了吗,居然把这东西交给他?
§655bSine modo.
随他去吧。
§655cPro Iuppiter,
天哪,朱庇特啊!
§656hic est quem egó tibi misi natali die.
这就是我在你生日那天送给你的那一枚。
§657tam facile novi quam me.
我认出它就像认出我自己一样容易。
salve, mea soror.
你好,我的妹妹。
§658Frater mi, salve.
我的哥哥,你好。
§658bDeos volo bene vortere §659istam rem vobis.
我祝愿神明能保佑你们这桩喜事圆满成功。
§659bEt ego nobis omnibus: §660tu ut hodie adveniens cenam des sororiam, §661hic nuptialem cras dabit.
而我,则祝愿我们大家:你今天刚到,应当办一桌兄妹重逢宴,而这位明天将办婚宴。
promittimus.
我们说定了。
§662Tace tú.
你闭嘴。
§662bNon taceo, quando res vortit bene.
我不闭嘴,既然事情进行得这么顺利。
§663tu istanc desponde huic, miles.
军人,把她许配给这位吧。
ego dotem dabo.
我来出嫁妆。
§664Quid dotis?
什么嫁妆?
§664bEgone? ut semper, dum vivat, me alat.
我吗? 那就是让他终生供养我,一如既往。
§665verum hercle dico.
凭赫拉克勒斯起誓,我是认真的。
§665bMe lubente feceris.
我很乐意你这么做。
§666sed leno hic debet nobis triginta minas.
不过这个女贩子还欠我们三十米纳。
§667Quam ob rem istuc?
为什么这么说?
§667bQuia ille íta repromisit mihi: §668si quisquam hanc liberali asseruisset manu, §669sine controversia omne argentum reddere.
因为他曾向我保证:如果有人依法主张她是自由人,毫无争议地退还所有的钱。

词汇与语法注释

  1. 616Mean ancilla libera ut sit — 表示惊讶、愤慨或拒绝的虚拟语气现在时(独立句,或作为省略的从句)。表达了强烈的难以置信与不满:“我的女奴竟然会是自由人?!”
  2. 621cLicet antestari? — 罗马法中传唤被告(in ius vocatio)的法定程序。当被告拒绝出庭时,原告会询问在场的第三人“可以请你作证吗”,得到允许后会触摸其耳垂作为见证,然后强制带走被告。
  3. 668liberali asseruisset manu — 罗马法中关于主张自由身份诉讼(assertio in libertatem)的法律惯用语。指第三人(自由维护者 vindex)将手放在被奴役者的头上,依法宣告其拥有自由人身份的法律程序。

引用这一段

普劳图斯, 象鼻虫 §605-669. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi008.humanitext-lat2:605-669

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。