Humanitext Reader

普劳图斯 · 象鼻虫 §670-729

皮条客卡帕多克斯退款与大团圆结局

第 11 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

费德罗穆斯与普拉内西姆订婚,随后女贩子卡帕多克斯出现。卡帕多克斯起初与费德罗穆斯争辩,但在军人的威胁下屈服,同意退还钱财,全剧在欢庆中落幕。

§670nunc eamus ad lenonem.
现在我们去那个女贩子那里吧。
§670bLaudo.
赞成。
§670cHoc prius volo, §671meam rem ágere.
我想先做这件事,办完我自己的事。
§671bQuid id est?
那是何事?
§671cVt mihi hanc despondeas.
就是你把她许配给我。
§672Quid cessas, miles, hanc huic uxorem dare?
军人,你还在等什么,不把她给这个人做妻子?
§673Si haec volt.
如果她愿意的话。
§673bMi frater, cupio.
我的哥哥,我非常愿意。
§673cFiat.
那就这样办吧。
§673dBene facis.
你做得好。
§674Spondesne, miles, mi hanc uxorem?
军人,你把她许配给我做妻子吗?
§674bSpondeo.
我允婚。
§675Et ego hoc idem una spondeo.
我也一起承诺这同一件事。
§675bLepide facis.
你做得真太好了。
§676sed eccúm lenonem, incedit, thensaurum meum.
瞧,那个女贩子走过来了,我的宝藏。
§679Argentariis male credi qui aiunt, nugas praedicant: §680nam et bene et male credi dico; id adeo ego hodie expertus sum.
那些说银行家靠不住的人,纯粹在胡说八道:因为我说信他们既有好处也有坏处;我今天就亲身经历了这一点。
§681non male creditur qui numquam reddunt, sed prorsum perit.
对那些从不还钱的人来说,这不是“坏信用”,而是钱彻底没了!
§682vel ille, décem minas dum solvit, omnis mensas transiit.
比如那个家伙,在支付十米纳的时候,把所有的银行柜台都转了个遍。
§683postquam nil fit, clamore hominem posco: ille in ius me vocat; §684pessume metui, ne mihi hodie ápud praetorem solveret.
事情毫无进展之后,我大声向那人索要:他却把我传唤到了法庭;我非常害怕,担心他今天会在法务官面前付钱给我。
§685verum amici compulerunt: reddit argentum domo.
但朋友们强迫了他:他从家里把钱退了回来。
§686nunc domum properare certumst.
现在我决定赶紧回家。
§686bHeus tu, leno, te volo.
嘿,你,女贩子,我找你有事。
§687Et ego te volo.
我也找你有事。
§687bAt ego vos nolo ambos.
但我不想找你们两个。
§687cSta sis ilico, §688atque argentum propere propera vomere.
请你立刻停下,赶紧把钱吐出来。
§688bQuid mecum est tibi?
你和我有什么关系?
§689aut tibi?
或者你呢?
§689bQuía ego ex te hódie faciam pilum catapultarium §690atque ita te nervo torquebo, ítidem ut catapultae solent.
因为今天我要把你做成投石机的弩箭,并且像投石机通常做的那样,用弦把你拧起来。
§691Delicatum te hodie faciam, cum catello ut accubes, §692ferreo ego dico.
今天我要让你舒服舒服,好让你和一只小狗躺在一起,我说的是“铁做的”小狗。
§692bAt ego vos ambo in robusto carcere §693ut pereatis.
但我希望你们两个在坚固的牢房里烂掉!
§693bCollum obstringe, abduce istum in malam crucem.
掐住他的脖子,把这个恶棍带去受十字架刑。
§694Quidquid est, ipse ibit potius.
不管怎么样,他自己去更好。
§694bPro deum atque hominum fidem, §695hocine pacto indemnatum atque intestatum me abripi?
凭着神明和人类的信义,难道我就这样在未受判决、也没有证人的情况下被强行带走吗?
§696obsecro, Planesium, et te, Phaedrome, auxilium ut feras.
求求你,普拉内西姆,还有你,费德罗穆斯,帮帮我。
§697Frater, obsecro te, noli hunc condemnatum perdere.
哥哥,求求你,不要在未经审判的情况下毁灭这个被谴责的人。
§698bene et pudice me domi habuit.
他在家里对我很好,也很尊重我。
§698bHaud voluntate id sua: §699Aesculapio huic habeto, quom pudica es, gratiam; §700nam si valuisset, iam pridem quoquo posset mitteret.
这绝非出自他自己的意愿:你能保持贞洁,应当感谢这里的阿斯克勒庇俄斯神;因为如果他身体健康,早就把你送到他能送的任何地方去了。
§701Animum advortite, ego si possum hoc inter vos componere.
注意听,看我能不能帮你们和解此事。
§702mitte istunc.
放开他。
accede huc, leno.
到这儿来,女贩子。
dicam meam sententiam, §703siquidem voltis quod decrero facere.
我要宣布我的裁决,如果你们确实愿意按照我的决定去做。
§703bTibi permittimus: §704Dum quidem hercle ita iudices, ne quisquam a me argentum auferat.
我们听凭你的裁决:只要你凭赫拉克勒斯起誓,做出不让任何人从我这里拿走钱的判决就行。
§705Quódne promisti?
那你承诺过的事呢?
§705bQui promisi?
我怎么承诺的?
§705cLingua.
用你的舌头。
§705dEadem nunc nego.
现在我用同样的舌头否认。
§706dicendi, non rem perdendi gratia haec nata est mihi.
这舌头生在我身上是为了说话,而不是为了损失财产。
§707Nihil agit, collum obstringe homini.
他毫无进展,掐住这家伙的脖子。
§707bIam iam faciam ut iusseris.
我这就按您的吩咐办。
§708Quando vir bonus es, responde quod rogo.
既然你是个好人,就回答我的问题。
§708bRoga quód lubet.
随便问什么。
§709Promistin, si liberali quisquam hanc assereret manu, §710te omne argentum redditurum?
你是否承诺过,如果有人依法主张她是自由人,你就会退还所有的钱?
§710bNon commemini dicere.
我不记得说过。
§711Quid? negas?
什么?
§711bNego hercle vero.
你否认?
quo praesente? quo in loco?
凭赫拉克勒斯起誓,我确实否认。
§712Me ipso praesente et Lycone tarpezita.
谁在场?
§712bNon taces?
在什么地方?
§713Non taceo.
我本人在场,还有银行家莱科也在场。
§713bNon ego te flocci facio;
你还不闭嘴?
ne me territes.
我不闭嘴。
§714Me ipso praesente et Lycone factum est.
我一点也不在乎你,别想吓唬我。
§714bSatis credo tibi.
我本人在场,还有莱科在场,这确实发生过。
§715nunc adeo, ut tu scire possis, leno, meam sententiam:
我足够相信你。
§716libera haec est, hic huius frater est, haec autem illius soror, † §717haec mihi nubet: tu huic argentum redde.
现在,女贩子,好让你知道我的裁决:她是自由人,这位是她的哥哥,而她是他的妹妹,她将嫁给我:你把钱退还给他。
hoc iudicium meum est.
这就是我的判决。
§718Tu autem in nervo iam iacebis, nisi mi argentum redditur.
如果你不把钱退还给我,你现在就去足枷里躺着吧。
§719Hercle istam rem iudicasti perfidiose, Phaedrome.
凭赫拉克勒斯起誓,费德罗穆斯,你做出了一个背信弃义的判决。
§720et tibi oberit et te, miles, di deaeque perduint.
这会害了你;至于你,军人,愿神明和女神们毁灭你!
§721tu me sequere.
你,跟我来。
§721bQuo sequar te?
我跟你去哪儿?
§721cAd trapezitam meum §722ad praetorem.
去我的银行家那里,去法务官那里。
nam inde rem solvo omnibus quibus debeo.
因为我将从那里向我所欠的所有人支付。
§723Ego te in nervom, haud ad praetorem hinc rapiam, ni argentum refers.
如果你不退钱,我将把你从这里拉进牢房,而不是带去法务官那里。
§724Ego te vehementer perire cupio, ne tu nescias.
我极度渴望你毁灭,免得你不知道。
§725Itane vero?
真的吗?
§725bIta hercle vero.
凭赫拉克勒斯起誓,确实如此。
§725cNovi ego hos pugnos meos.
我非常了解我这双拳头。
§726Quid tum?
那又怎样?
§726bQuid tum, rogitas? hisce ego, si tu me irritaveris,
那又怎样,你还问?
§727placidum te hodie reddam.
要是你惹恼了我,用这双拳头,我今天就让你变老实。
§727bAge ergo, recipe áctutum.
来吧,那么,马上拿回去。
§727cLicet.
好极了。
§728Tu, miles, apud me cenabis.
你,军人,在我家吃饭。
hodie fient nuptiae.
今天举行婚礼。
§729Quae res bene vortat mi et vobis.
愿这件事给我和你们带来好运。
spectatores, plaudite.
观众朋友们,请鼓掌!

词汇与语法注释

  1. §671cVt mihi hanc despondeas — 虚拟语气动词 despondeas 与引导词 ut 连用,构成名词性从句,作前文 volo(§670c-671)的宾语。虽然 volo 通常后接动词不定式,但这种 ut + 虚拟语气的结构在口语和戏剧中也经常出现。
  2. §681non male creditur qui numquam reddunt — creditur 是无人称被动语态。引导从句 qui numquam reddunt 的与格先行词 iis(或 eis)被省略。整体传达了卡帕多克斯式的悖论式幽默:“把钱贷给那些绝不归还的人,并不算‘坏账(坏信用)’,而是彻底打水漂了。”
  3. §684ne mihi hodie apud praetorem solveret — 这是作表示担忧的动词 metui(§684)宾语的 ne 从句,意为“我害怕/担心……”。在 apud praetorem(法务官面前)支付钱款暗示了通过法律强制或破产程序等公开手段解决,女贩子卡帕多克斯担心这反而会使自己处于不利地位。
  4. §691cum catello ut accubes — catello 是一个双关语,既可以解释为 catulus(小狗、幼犬)的指小词,也可以解释为 catena(链条、手铐)的指小词。紧接着的形容词 ferreo(铁的)表明这里取的是后者的意思。
  5. §695me abripi — 不定式的感叹用法(对格加不定式),表示强烈的惊讶或愤慨:“我竟然会以这种方式被强行带走!”
  6. §700nam si valuisset, iam pridem quoquo posset mitteret — 与过去事实相反的虚拟条件句。结论句中的未完成过去时虚拟语气 mitteret 意在表示过去持续进行的动作(“早就一直在往……送了”)或过去条件对现在状态的持续影响。

引用这一段

普劳图斯, 象鼻虫 §670-729. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi008.humanitext-lat2:670-729

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。